II SA/Gl 544/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-12-19
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest dokonanie zmiany ostatecznej decyzji o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, aby uzyskać nieodpłatne przekształcenie na podstawie późniejszych przepisów, oraz czy przysługuje zwrot uiszczonej opłaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ostateczne decyzje o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wydane przed wejściem w życie przepisów wprowadzających nieodpłatne przekształcenie, pozostają w mocy i nie podlegają zmianie na podstawie art. 155 K.p.a. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, takie decyzje zachowują swoją moc, co uniemożliwia zastosowanie korzystniejszych przepisów dotyczących nieodpłatnego przekształcenia oraz zwrotu uiszczonych opłat.Stan faktyczny
Skarżący K. K. uzyskał decyzję o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Po wejściu w życie przepisów o nieodpłatnym przekształceniu, zwrócił się o zmianę decyzji i zwrot uiszczonej opłaty. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na brak podstaw prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję do ponownego rozpatrzenia, uznając wadliwe zastosowanie przepisów K.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu organ pierwszej instancji ponownie odmówił, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując brak ujawnienia przekształcenia w księdze wieczystej i odmowę zwrotu opłat.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant ref. Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę
Rozpatrując pozytywnie wniosek K. K., decyzją z dnia [...]r. [...] Burmistrz Miasta i Gminy Ż. przekształcił prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w Ż. oznaczonego nr ew. [...] o powierzchni 0,0486 ha ujawnionego w Księdze wieczystej Kw [...], określając jednocześnie opłatę za przekształcenie. Przekształcenie nastąpiło na podstawie art. 1 ust. 2, art. 2, art. 4 i art. 4a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (t. jedn. z 1999 r. Nr 65, poz. 746).
Pismem z dnia [...]r. K. K. zwrócił się z wnioskiem o zmianę powyższej decyzji, powołując się na fakt wejścia w życie przepisu o nieodpłatnym przekształceniu wieczystego użytkowania we własność zwracając się o zwrot wpłaconej kwoty z tytułu odpłatnego przekształcenia.
Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy Ż. odmówił dokonania zmiany decyzji z dnia [...]r. w sprawie przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntu, położonego w Ż., oznaczonego nr ew. [...] oraz odmówił zwrotu wpłaconej kwoty [...] zł z tytułu przekształcenia. W podstawie prawnej decyzji przywołał art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001 r. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzją z dnia [...]r. dokonał przekształcenia prawa wieczystego użytkowania wnioskowanej nieruchomości w prawo własności, określając opłatę z tego tytułu na podstawie operatu szacunkowego, którego wnioskujący nie zakwestionował. Wobec niezłożenia odwołania, decyzja ta uprawomocniła się w dniu [...]r. Zgodnie z ustawą z dnia [...]r. w brzmieniu nadanym jej przez ustawę z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, nie ma podstaw do jej zastosowania do postępowania zakończonego przed datą wejścia w życie powołanej ustawy (art. 17 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego).
Wobec złożenia odwołania od tej decyzji, orzekające w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu uznało, że zmiana decyzji, czego domaga się odwołujący, może nastąpić na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie powołanego w podstawie prawnej rozpatrywanej decyzji art. 104 Kodeksu, co należy uznać za wadliwe. Musiało to skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując ponownie sprawę, Burmistrz Miasta i Gminy Ż., powołując w podstawie prawnej art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości oraz art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...]r., odmówił zmiany swojej decyzji z dnia [...]r. w sprawie przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntu w prawo własności oraz zwrotu wpłaconych z tego tytułu należności. W uzasadnieniu stwierdził wprawdzie, że na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego można w każdym czasie za zgodą stron dokonać zmiany decyzji ostatecznej, ale tylko w przypadku, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się takiej zmianie. Sytuacja taka zachodzi w rozpatrywanej sprawie, gdyż zgodnie z zapisem art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy, decyzje o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości, które stały się ostateczne przed wejściem w życie tej ustawy pozostają w mocy.
W odwołaniu K. K. nie zgadzając się z treścią decyzji, podniósł, że nie doszło do skutecznego przekształcenia prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] w prawo własności, gdyż Urząd Miasta i Gminy nie dopełnił obowiązku zgłoszenia do Sądu zmiany prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, a tym samym nadal pozostaje wieczystym użytkownikiem a nie właścicielem tej działki, zatem decyzja odmawiająca zwrotu wpłaconych rat za przekształcenie nie jest słuszna. Dodał, że organ pierwszej instancji działa na jego niekorzyść.
Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdziło, że art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) wyraźnie stwierdził , że do osób, które spełniają warunki określone w art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy (tzn. w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy były wieczystymi użytkownikami) nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. Nadto wskazało, że zgodnie z zapisem art. 2 ust. 2 tej ustawy, decyzje o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, które stały się ostateczne przed dniem wejścia w życie tej ustawy, pozostają w mocy. Dlatego też organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że nie może nastąpić zmiana wskazywanej decyzji, na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Wskazał, że skoro nie nastąpiło dotąd przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności i nie zostało ono ujawnione w księdze wieczystej, nie ma podstaw do odmowy przekształcenia w sposób bez ponoszenia opłat z tego tytułu. Jego zdaniem, dlatego właśnie, decyzja Kolegium nie może się ostać w obrocie prawnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wnosząc o oddalenie skargi, w całości podtrzymało swoją argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...]r. skarżący podtrzymał skargę wskazując, że nie jest sprawiedliwe, by jedne osoby ponosiły opłaty z tytułu przekształcenia, a inne takich opłat nie ponosiły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Dlatego też podnoszone w skardze argumenty nie mogły odnieść skutku.
W rozpatrywanej sprawie, zgodnie z wnioskiem z dnia [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy Ż. decyzją z dnia [...]r. dokonał przekształcenia prawa wieczystego użytkowania działki położonej w Ż. oznaczonej nr ew. [...] o powierzchni 0,0486 ha w prawo własności. Przekształcenie nastąpiło odpłatnie, zatem na podstawie operatu szacunkowego, w stosunku do którego wnioskujący nie złożył zastrzeżeń. Stąd też na jego podstawie organ określił opłatę za przekształcenie, dokonując podziału całej kwoty [...] zł na 10 lat.
W dacie orzekania przez organ I instancji załatwienie wniosku czyli dokonanie przekształcenia możliwe było tylko na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. wprawdzie w dacie tej, czyli w dniu [...]r., obowiązywała już ustawa z dnia 26 lipca 2001 r., która weszła w życie w dniu 23 października 2001 r. i przewidywała inne, korzystniejsze zasady przekształcania prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, jednakże ustawy tej nie można było zastosować w przypadku odwołującego się. Mianowicie, zgodnie z zapisem art. 1 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, można ją stosować tylko do tych osób fizycznych, które były wieczystymi użytkownikami w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie tej ustawy nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 z 1957 r. Nr 39, poz. 172 z 1969 r. Nr 13, poz. 95 i 1998 r. Nr 106, poz. 668). W przypadku odwołującego się nie został zatem spełniony warunek odnoszący się do miejsca położenia nieruchomości, a mianowicie na tzw. Ziemiach Odzyskanych, dlatego też ta ustawa nie mogła być podstawą przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawa własności.
Powoływana ustawa z 26 lipca 2001 r. zmieniona została art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 1993 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, a zmiana ta weszła w życie w dniu 15 lipca 2003 r. Zmiana ta polegała na wykreśleniu z tekstu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2001 r. owego ograniczenia terytorialnego odnoszącego się do Ziem Odzyskanych. Stąd też w dacie, kiedy skarżący złożył wniosek ([...]r.) o zmianę decyzji z dnia [...]r., obowiązywała ustawa, która przewidywała bezpłatne przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Jednakże nie mogła ona stać się podstawą zmiany wskazywanej decyzji, a to dlatego, że zgodnie z zapisem art. 2 ust. 2 tej ustawy decyzje o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, które stały się ostateczne przed wejściem w życie ustawy, pozostają w mocy. Przypomnieć należy, że wnioskowana do zmiany decyzja z dnia [...]r. stała się ostateczna w dniu [...]r., a wymieniona powyżej ustawa w przedstawionym brzmieniu weszła w życie z dniem 15 lipca 2003 r. Dlatego też zgodnie z zacytowanymi powyżej przepisami nie mogła być ona zastosowana w rozpatrywanej sprawie i nie mogła stać się podstawa dla zmiany decyzji z [...] r.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzywszy się naruszenia prawa, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło