II SA/Gl 544/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-10-13

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Barbara Brandys-Kmiecik, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego, nawet jeśli twierdzi, że została z niego zmuszona do opuszczenia?
Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo wydać decyzję o wymeldowaniu, gdy osoba faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania, niezależnie od tego, czy osoba utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu. Twierdzenia o przymusowym opuszczeniu lokalu muszą być poparte dowodami, a brak takich dowodów, w połączeniu z potwierdzeniem faktycznego opuszczenia lokalu przez świadków i organy, uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. M. na decyzję Wojewody Ś., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o wymeldowaniu E. M. z miejsca pobytu stałego. Organ I instancji stwierdził faktyczne opuszczenie lokalu przez E. M. na podstawie zeznań rodziny i informacji Policji. E. M. zarzucił decyzji bezprawność, kłamliwe przesłanki, tendencyjność urzędników, naruszenie zasady bezstronności, a także pozbawienie go możliwości wejścia do mieszkania poprzez wymianę zamków i wyrzucenie jego rzeczy. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając spełnienie przesłanki faktycznego opuszczenia lokalu. E. M. w skardze do WSA powtórzył zarzuty, dodając o fałszerstwie dokumentów i stronniczości organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego - wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001r. nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.), Prezydenta Miasta B. – B. wymeldował E. M. z miejsca pobytu stałego w B. – B. przy ul. [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na faktyczne opuszczenie lokalu przez E.M. w [...]r. Powyższą okoliczność potwierdzili żona skarżącego Z.M. i jego syn W. M., który oświadczył, że E. M. nie nocuje w tym mieszkaniu ani nie stołuje się od około [...] lat. Również bratanek skarżącego P.M. potwierdził, że mimo częstych wizyt od ok. [...] lat nie widział E. M. w przedmiotowym lokalu. W uzasadnieniu wskazano także, że z oświadczeń przesłuchiwanych strony wynika, że E. M. przebywa obecnie w wynajętej od spółdzielni [...], gdzie prowadzi działalność gospodarczą. W lokalu firmy przebywa codziennie. Nadto z informacji udzielonych w piśmie z dnia [...]r. przez Komisariat Policji [...] w B. – B. wynika, że E. M. nie przebywa w przedmiotowym mieszkaniu od [...] lat, jego aktualne miejsce pobytu nie jest znane. Natomiast z pisma z dnia [...]r. Sądu Rejonowego Wydział II Cywilny w B. – B. wynika, że postępowanie sądowe dotyczyło skargi E.M. o wznowienie postępowania w sprawie podziału majątku dorobkowego, a nie jak podnosił skarżący spraw meldunkowych. W konsekwencji powyższego organ I instancji uznał, że spełnione są przesłanki warunkujące dopuszczalność wymeldowania. Odwołanie od tej decyzji złożył E.M. zarzucając jej bezprawność, oparcie na kłamliwych przesłankach. Podkreślił tendencyjność urzędników co spowodowało naruszenie zasady bezstronności. Zdaniem skarżącego urzędnik świadomie przemilczał fakt pozbawienia strony możliwości wejścia do mieszkania poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych i wyrzucenie z mieszkania jego rzeczy. Taka postawa – zdaniem E. M. - wynika z uzyskania przez urzędnika korzyści materialnych od wnioskodawczyni. Jednocześnie kwestionuje prawdziwość zeznań świadka, zamieszkałego w innej miejscowości, który jest stronie znany ze swoich kłamliwych wypowiedzi. Zarzucił również, że cyt: "zostały złamane zasady państwa prawnego". Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]. o nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że spełniona została przesłanka faktycznego opuszczenia lokalu przez E.M., który nie przebywa w lokalu przy ul. [...]. Na potwierdzenie zaistniałych okoliczności organ powołał wyjaśnienia stron postępowania i zeznania świadków m.in. syna skarżącego – W. M. i bratanka skarżącego – P.M. oraz ustalenia Policji w tym zakresie. Wobec uwag E. M. złożonych po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w sprawie organ I instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego w B. – B. o potwierdzenie informacji podanej przez skarżącego czyli czy wznowione zostało postępowanie sądowe dotyczące spraw meldunkowych. Jednakże z odpowiedzi Sądu wynika, że E.M. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie podziału majątku dorobkowego, która to skarga w dniu [...] r. została odrzucona, a wskutek wniesionego zażalenia akta zostały przekazane do Sądu Okręgowego w B.– B. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że składane w toku postępowania przez E. M. wyjaśnienia są niespójne, podobnie jak powoływane w zależności od etapu postępowania okoliczności. Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się E. M. powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji. Podkreślił fałszerstwo dokumentów, tendencyjne działanie zarówno Policji jak i Prokuratury Rejonowej, jak również stronnicze prowadzenie postępowania przez organy orzekające. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej E. M. podtrzymał [...] wniosków złożonych przed rozprawą w Biurze Podawczym Sądu. Podkreślił szykanowanie jego osoby również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach poprzez wyznaczenie terminu rozprawy w dniu jego imienin. Zaznaczył brak dobrowolności w opuszczeniu lokalu, z którego – zdaniem skarżącego – został wyrzucony o czym informował organ I instancji. Przedstawił także kserokopie książeczki opłat i faktury VAT na okoliczność opłacania lokalu w budynku przy ul. [...] w B. – B. Jednak w trakcie rozprawy skarżący wyjaśnił osobiście, że w/w opłaty dotyczących lokalu użytkowego znajdującego się w [...] budynku przy ul [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydane rozstrzygnięcia odpowiadają wymogom prawa. Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dlatego źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu. Organ administracji podejmując decyzję o wymeldowaniu w uzasadnieniu wskazał na faktyczne przesłanki pozwalające stwierdzić fakt nie zamieszkania skarżącego w budynku przy ul. [...] w B. – B. Zgromadzone w tej sprawie dowody nie budzą żadnych wątpliwości. Z treści oświadczeń stron i zeznań świadków istotnie wynika, że skarżący opuścił w/w mieszkanie w [...]r. Wyrokiem z dnia [...]r. orzeczony został przez Sąd Okręgowy w B. – B. [...] skarżącego E. M. i wnioskodawczyni Z.M. Natomiast [...]r. uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego w B. – B. z dnia [...] r. o podziale majątku dorobkowego, o którego wznowienie wnioskował skarżący podając że dotyczy ono spraw meldunkowych. Postanowieniem z dnia [...] r. skarga E.M. w tym przedmiocie została przez Sąd odrzucona. Poza tym nie znajduje również uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że do opuszczenia budynku został zmuszony zachowaniem żony, która wymieniła zamki w drzwiach i wyrzuciła z mieszkania jego rzeczy osobiste. Na poparcie swojego stanowiska w tej kwestii skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, zaświadczeń, zawiadomień zgłaszanych organom ścigania, z których wynikałoby, że podejmował jakiekolwiek działania w ochronie swoich praw. Wskazywane interwencje Policji czy pisma składane w Prokuraturze Rejonowej nie znajdują potwierdzenia w pisemnych stanowiskach w/w instytucji. Wręcz przeciwnie z pisma Prokuratora Rejonowego w B.–B. z dnia [...] r. o L.dz. [...] wynika, że skarżący nie składał doniesień o utrudnianiu mu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Natomiast w piśmie z dnia [...] r. o L.dz. [...] Komendant Komisariatu Policji [...] w B. – B. potwierdził okoliczność opuszczenia przez E. M. lokalu przy ul. [...]. Jednocześnie zaznaczono, że Policja nie posiada informacji odnośnie aktualnego miejsca pobytu w/w. Również wnioskodawczyni i świadkowie – pełnoletni syn skarżącego – W.M., jak i jego bratanek – P.M. potwierdzili dobrowolne opuszczenie mieszkania przez E.M. i jego nie przebywanie w tym lokalu. Reasumując zatem ustalone okoliczności faktyczne należy stwierdzić, że nie zamieszkiwanie w lokalu przy ul. [...] oraz przeniesienie ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów w inne, nieznane miejsce, a także zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do przywrócenia możliwości pobytu w dotychczasowym lokalu i zerwanie z nim związków pozwala na ocenę, że nastąpiło "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oceny tej nie zmienia prowadzenie przez E.M. działalności gospodarczej [...] oraz [...] w wynajmowanym od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w budynku przy ul. [...] w B. – B. i ponoszenie opłat z tym związanych, albowiem piwnica ta nie stanowi części przedmiotowego lokalu, którego dotyczy rozpatrywana sprawa. Na zakończenie należy także wskazać, że organy orzekające udostępniły skarżącemu akta, umożliwiły ich przeglądanie i składanie nowych wniosków przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże strona oprócz ciągłego zaprzeczania poczynionym ustaleniom oraz negowania wypowiedzi świadków nie złożyła żadnych dokumentów ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Nie poczyniła też żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia, sprostowania – jej zdaniem – kłamliwych informacji udzielonych przez Policję i Prokuraturę oraz nie żądała wszczęcia postępowania karnego dotyczącego – jak podnosiła w skardze – fałszerstwa dokumentów. Żaden ze zgłaszanych przez E.M. zarzutów nie został potwierdzony ani w aktach postępowania administracyjnego ani w dowodach powoływanych przez skarżącego. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło