II SA/Gl 544/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-26

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony wobec osoby, która nie wykazała wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W przypadku gdy sytuacja materialna strony nie jest wyjątkowo ciężka i dysponuje ona środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów, wniosek o przyznanie prawa pomocy należy oddalić.
Stan faktyczny
U.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni wskazała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, opiekując się schorowaną matką, a jej dochód wraz z matką wynosi około 3000 zł netto miesięcznie. Przedstawiła dokumenty potwierdzające dochody i wydatki, które wynoszą około 1100 zł miesięcznie. Sąd ocenił, że mimo tych wydatków, U.S. dysponuje środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy U.S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, opiekując się schorowaną matką. Wnioskodawczyni wraz z matką zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. 220 m2. Nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących dochody jej oraz jej matki a także poziom i strukturę stałych wydatków związanych z utrzymaniem się. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Z informacji zawartych w druku formularza oraz tych, które wynikają z treści nadesłanych na wezwanie referendarza dokumentów wynika, że dochód U. S. oraz jej matki – M. K. kształtuje się na poziomie 3000 zł netto miesięcznie, co ustalono w oparciu o treść nadesłanych decyzji o waloryzacji świadczeń emerytalnych w/w osób. Stałe, bieżące koszty utrzymania, do których zaliczono zakup niezbędnych lekarstw (w oparciu o dane z czerwca ustalono, że jest to koszt około 400 zł), wydatki na energię elektryczną (226 zł), dostawy wody (135 zł) oraz usługi telekomunikacyjne (łączny koszt za abonament połączenia w miesiącach czerwiec – sierpień wyniósł 363 zł) kształtują się zaś na poziomie około 1100 zł. W konsekwencji zestawienie tych dwóch kwot pozwala stwierdzić że U.S. dysponuje co miesiąc kwotą 1900 zł. Pod uwagę nie wzięto natomiast wysokości podatku od nieruchomości, jako że danina ta ma charakter kwartalny. Mając na uwadze wysokość wpisu od skargi - kwotę 200 zł – będącego zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania a także inne koszty postępowania, które strona być może będzie zobowiązana ponieść uznano, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Strona nie wykazała bowiem, że jej sytuacja materialna jest wyjątkowo ciężka, co dawałoby podstawę do przychylenia się do jej prośby. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło