II SA/Gl 544/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-07-04

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotnie prowadząca gospodarstwo domowe z dochodem 878 zł netto miesięcznie, z którego część podlega egzekucji, a także ponosząca połowę kosztów utrzymania lokalu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu)?
Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona z wpisu od skargi (200 zł), ponieważ stanowiłoby to ponad 20% jej miesięcznego dochodu netto (878 zł), co przy konieczności zaspokojenia potrzeb egzystencjalnych i ponoszeniu połowy kosztów utrzymania, uznano za zbyt duże obciążenie. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony, gdyż sytuacja materialna skarżącej, mimo trudności, nie została uznana za szczególnie ciężką, a udział fachowego pełnomocnika na tym etapie postępowania nie był niezbędny.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jej dochód wynosi 1493 zł brutto (878 zł netto miesięcznie z uwagi na egzekucję), a także ponosi połowę kosztów utrzymania lokalu. Sąd zwolnił ją z wpisu od skargi, ale oddalił wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa A. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w lokalu kwaterunkowym o pow. 45 m2. Źródłem utrzymania się strony jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 1493 zł miesięcznie. Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii decyzji ZUS o przyznaniu emerytury wynika, że skarżąca co miesiąc otrzymuje z tego tytułu kwotę 878 zł netto miesięcznie, albowiem pozostała część wspomnianego świadczenia podlega egzekucji. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała kopie rachunków za media (energię elektryczną, gaz, odbiór odpadów oraz usługi telekomunikacyjne) zaznaczając, że ponosi je w połowie wysokości. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Treść przywołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wobec osób znajdujących się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowych. Ocena sytuacji osobistej i materialnej skarżącej nie daje podstaw do stwierdzenia, że jej położenie jest szczególnie ciężkie co dawałoby podstawę do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Nie mniej jednak, biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów oraz poziom stałych, miesięcznych wydatków uznano, że zasadnym będzie zwolnienie jej z wpisu od skargi. Powyższa konstatację oparto przede wszystkim na fakcie, że udokumentowana wysokość dochodu skarżącej to kwota 878 zł netto miesięcznie. Wpis od skargi, będący zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania to kwota 200 zł. Tym samym uiszczenie wpisu od skargi pochłonęłoby ponad 20% miesięcznego dochodu skarżącej, co, mając na względzie konieczność zaspokojenia przez nią potrzeb egzystencjalnych, uznać trzeba za zbyt duże obciążenie dla jej domowego budżetu. Do tego dodać trzeba, ze strona w połowie ponosi bieżące koszty utrzymania, które uszczuplają i tak niewielki dochód. W tej sytuacji zdecydowano o zwolnieniu strony z wpisu od skargi. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że strona dysponując nawet tak skromnymi środkami będzie w stanie ponieść pozostałe, ewentualne koszty postępowania sądowego. Nie bez znaczenia jest w tym kontekście fakt, że strona dysponuje stałym źródłem utrzymania, a tym samym jej sytuację materialną trudno ocenić jako wyjątkowo ciężką. Oprócz tego zauważyć trzeba, że na obecnym etapie postępowania sądowego udział fachowego pełnomocnika nie jest niezbędny, a Sąd z urzędu kontroluje zaskarżony akt niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło