II SA/Gl 544/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę. W piśmie z dnia 1 sierpnia 2013 r. R. N. podpisany jako pełnomocnik A. K. zwrócił się o wyrejestrowanie pojazdu marki [...] nr rej [...] wskazując, że pojazd został stopniowo rozkradziony "na części". Do przedmiotowego pisma dołączono kserokopię pełnomocnictwa z dnia 1 lipca 2013 r. oraz kserokopię notarialnego poświadczenia podpisu pod pełnomocnictwem. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. doręczonym zarówno A. K. jak i R. N. organ wezwał do uzupełnienia powyższego wniosku wskazując szczegółowo jego braki formalne oraz informując o konsekwencjach nieusunięcia braków w terminie. Wśród dokumentów, które należało uzupełnić wskazano m.in. oryginał pełnomocnictwa. Pismem z dnia 9 września 2013 r. R. N. podtrzymał wniosek o wyrejestrowanie. W związku z nieusunięciem braków, pismem z dnia 7 października 2013 r. poinformowano go i A. K. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania zgodnie z treścią art. 64 § 2 kpa. Pismem z dnia 10 października 2013 r. R. N. ponownie zwrócił się do organu I instancji jako pełnomocnik A. K. o wyrejestrowanie samochodu marki [...] oświadczając, że nie może przedstawić wymaganych dokumentów w postaci zgłoszenia na Policji o kradzieży pojazdu oraz "karty rejestracyjnej samochodu". Do wniosku dołączono: oświadczenie R. N. z dnia 10 października 2013 r., "że wszystkie dane i oświadczenia oparte są na faktycznych i prawdziwych dokumentów", wniosek o wyrejestrowanie ww. pojazdu z dnia 10 października 2013 r., pokwitowanie wpłaty opłaty skarbowej w wysokości 17 zł, pokwitowanie wpłaty opłaty skarbowej w wysokości 10 zł, kserokopię pełnomocnictwa z dnia 1 lipca 2013 r. oraz kserokopię notarialnego poświadczenia podpisu pod pełnomocnictwem. Wnioski i oświadczenie zostały podpisane przez R. N. jako pełnomocnika strony (A. K.). Pismem z dnia 23 października 2013 r. doręczonym A. K. (w drodze awiza) i R. N. organ I instancji z powołaniem się na treść art. 64 § 2 kpa wezwał A. K. do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni przez przedłożenie: – dowodu rejestracyjnego pojazdu lub w przypadku jego utraty stosownego oświadczenia złożonego przez właściciela pojazdu A. K., – stosownego oświadczenia właściciela pojazdu złożonego pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań tj. oświadczenia wyjaśniającego okoliczności kradzieży pojazdu, – zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawionego przez właściwy organ, – oryginału dowodu uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 10 zł za wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu, – oryginału dowodu uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł za złożenie dokumentu pełnomocnictwa, – oryginału dokumentu pełnomocnictwa. Jednocześnie w wezwaniu zawarto pouczenie, że nieusunięcie wskazanych braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na to wezwanie R. N. w piśmie z dnia 29 października 2013 r. stwierdził, że żądane dokumenty zostały dołączone do jego wniosku z dnia 10 października 2013 r. W takim stanie sprawy decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Prezydent Miasta B. odmówi! wyrejestrowania pojazdu marki [...], nr nadwozia [...], nr rej. [...], zarejestrowanego na rzecz A. K. zam. w B. ul. [...]. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz wymogi od których spełnienia uzależnione jest wyrejestrowanie pojazdu zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym) i § 15 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 126, poz. 1322 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 22 lipca 2002 r.). W pismach, które wpłynęły do organu I instancji w dniu 26 listopada 2013 r., podpisanych jako "pełnomocnika strony" R. N. wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że intencją R. N. było wniesienie odwołania od ww. decyzji Prezydenta Miasta B. Po rozpoznaniu odwołania Kolegium zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazało, że przypadki w których na wniosek właściciela pojazdu dochodzi do jego wyrejestrowania zostały wskazane w art. 79 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Pozostałe dokumenty wymagane do wyrejestrowania pojazdu zostały zaś określone w § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. Dalej SKO wskazało, że zgodnie z art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie do art. 33 § 3 kpa pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie R. N. nie dołączył wymaganego oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Ponadto złożony wniosek o wyrejestrowanie pojazdu zawierał inne braki, których nie uzupełniono pomimo stosownego wezwania. Zgodnie z art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Skoro zatem R. N. nie dołączył wymaganego oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu, postępowanie administracyjne nie zostało bowiem skutecznie zainicjowane. Wobec czego podanie powinno zostać pozostawione bez rozpoznania. Dlatego też należało zdaniem SKO uchylić decyzję Prezydenta Miasta B. i umorzyć postępowanie w sprawie. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO w K. A. K. wniosła o "rozpatrzenie sprawy" uznając, że jej zakończenie jest przez organy "utrudniane" i "przedłużane". Do skargi dołączono m. in. oświadczenie skarżącej o stopniowym rozkradaniu "na części i złom" objętego postępowaniem samochodu (w latach 1997-2000, co nie zostało zgłoszone w tym czasie na Policji), złożone pod odpowiedzialnością karną jej oświadczenie o utracie dowodu rejestracyjnego samochodu przez jego zagubienie oraz kserokopię postanowienia Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [...]r. sygn. [...]o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie przywłaszczenia tego samochodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i akcentując, że w postępowaniu administracyjnym R. N. – mimo wezwań – nie przedłożył właściwego dokumentu wskazującego na jego umocowanie do działania w charakterze pełnomocnika A. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z takim naruszeniem prawa, które uzasadniałoby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W świetle przedłożonych Sądowi akt nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji występujący jako pełnomocnik A. K. R. N., pomimo wezwań pod rygorem pozbawienia jego wniosku o wyrejestrowanie samochodu bez rozpoznania, nie przedłożył pełnomocnictwa do działania w jej imieniu. Jak wynika z treści art. 33 § 3 kpa pełnomocnik jest zobowiązany dołączyć do akt oryginał pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczony jego odpis. Tylko taki dokument daję podstawę do przyjęcia, że został on prawidłowo umocowany tj., że działa w zastępstwie strony. Tymczasem dołączono jedynie kserokopię pełnomocnictwa i kserokopię notarialnego poświadczenia na tym pełnomocnictwie podpisu złożonego przez A. K.. Należy przy tym podkreślić, że wezwanie do usunięcia tego braku pod rygorem pozostawienia wniosku o wyrejestrowanie samochodu bez rozpoznania zostało doręczone przez organ pierwszej instancji zarówno A. K. jak i R. N. (dowody doręczenia – karta 6a i 6b akt adm.). Niewątpliwe brak w tym względzie (w zw. z treścią art. 33 § 3 kpa) stanowił brak o jakim mowa w art. 64 § 2 kpa. Jego nieusunięcie w wyznaczonym terminie powinno zatem skutkować, jak to zasadnie przyjęło SKO w zaskarżonej decyzji, pozostawieniem wniosku A. K. o wyrejestrowanie samochodu, bez rozpoznania. Wydanie w takiej sytuacji decyzji merytorycznej (o odmowie wyrejestrowania samochodu) stanowiło zatem niewątpliwie naruszenie art. 64 § 2 kpa oraz art. 104 § 1 kpa. Decyzja ta została bowiem wydana w sprawie wszczętej bez wymaganego wniosku strony. Co do zasady uchylenie takiej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości należało zatem uznać za prawidłowe. Postępowanie w sprawie wyrejestrowania pojazdu nie mogło się bowiem toczyć w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jest ono wszczynane na wniosek właściciela pojazdu, a taki nie został złożony. Za wniosek taki nie mogło być uznane żądanie pochodzące od osoby działającej jako pełnomocnik właściciela pojazdu w sytuacji gdy pomimo prawidłowego wezwania nie wykazał on w wymagany przepisami sposób swojego umocowania jako pełnomocnika. Wszczęte w takiej sytuacji postępowanie należało zatem uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Należy jednak zważyć, że R. N. swojego umocowania do działania w imieniu A. K. (właścicielki objętego postępowaniem samochodu) nie wykazał również w postępowaniu odwoławczym. W konsekwencji należało przyjąć, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie mający przymiotu strony, co w świetle utrwalonego orzecznictwa powinno skutkować wydaniem przez SKO decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. To oczywiste uchybienie procesowe nie mogło mieć jednak zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Również w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego nie doszłoby do pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia interesów skarżącej. Nie została ona również pozbawiona możliwości obrony swoich praw przez wniesienie skargi do sądu. Nadto zaskarżona decyzja jest dla skarżącej korzystniejsza niż decyzja merytoryczna o odmowie wyrejestrowania samochodu, która w przypadku uprawomocnienia się stwarzałaby stan sprawy rozstrzygniętej. Inna decyzja mogłaby zatem zapaść tylko w przypadku zmiany stanu faktycznego lub prawnego. Umorzenie postępowania nie pozbawia zaś skarżącej prawa złożenia ponownego wniosku o wyrejestrowanie. W sytuacji gdy będzie działała przez pełnomocnika do wniosku powinien zostać dołączony czy to oryginał pełnomocnictwa względnie jego urzędowo poświadczony odpis (np. taki jaki został dołączony do skargi w niniejszej sprawie). Do wniosku powinna skarżąca dołączyć wymagane stosownie do stanu faktycznego sprawy dokumenty o których mowa w art. 79 ustawy oraz § 15 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów. Rację miał przy tym organ pierwszej instancji, że oświadczenie o ewentualnej kradzieży pojazdu o jakim mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz oświadczenie o utracie dowodu rejestracyjnego (zgodnie z treścią § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia) może złożyć pod odpowiedzialnością karną tylko właściciel pojazdu a nie jego pełnomocnik. Niezrozumiałe jest zatem zachowanie się skarżącej, która własnoręczne oświadczenie dołączyła dopiero do skargi, chociaż do złożenia stosownych dokumentów niezbędnych do wyrejestrowania pojazdu została wezwana przez organ pierwszej instancji pismami z dnia 27 sierpnia i 23 października 2013 r. Również dopiero do skargi skarżąca dołączyła postanowienie (tylko w kserokopii) o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie zaboru objętego postępowaniem samochodu, z którego niewątpliwie wynika, że dokonała na Policji zgłoszenia jego kradzieży. W przypadku złożenia nowego wniosku ze stosownymi załącznikami skarżącej będą przysługiwały środki odwoławcze w przypadku gdyby zapadło dla niej niekorzystne rozstrzygnięcie w sprawie. W przypadku wątpliwości co do rodzaju i treści dokumentów niezbędnych do wyrejestrowania samochodu strona może żądać w tym przedmiocie od organu stosownych wyjaśnień i informacji, a to zgodnie z treścią art. 9 kpa. Z uwagi na to, że w stanie faktycznym niniejszej sprawie nie mogła być ona zakończona decyzją merytoryczną, Sąd nie był uprawniony do rozstrzygnięcia kwestii po spełnieniu jakich warunków objęty postępowaniem samochód powinien być wyrejestrowany. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że brak jest dostatecznych podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.