II SA/Gl 545/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. (M.) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, skarżący na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku formularza wskazał, że wraz z żoną oraz dwoma synami prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 169 m2. Strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, oszczędności ani też papierów wartościowych jak również przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł, natomiast jest zadłużona w [...] na kwotę 35.000,00 zł. Źródłem utrzymania się jest świadczenie rentowe skarżącego uzyskiwane w kwocie 4.379,13 zł. W druku formularza wnioskodawca sporządził zestawienie swoich stałych , miesięcznych wydatków, a na wezwanie referendarza sądowego przedstawił dokumenty wskazujące na źródło i wysokość dochodów oraz wydatki. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony nie wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości albowiem sytuacja materialna wnioskodawcy nie może być uznana za ciężką w takim stopniu, jaki pozwalałby przyjąć, że zasadnym będzie uwzględnienie jej wniosku w pełnym zakresie. Nie mniej jednak uznano, że powołane przez stronę okoliczności uzasadniają zwolnienie z wpisu od skargi. Łączny dochód w gospodarstwie domowym strony wynosi 4379 zł netto miesięcznie. Wydatki, na które składają się koszty opłat za wodę (341 zł – nie wiadomo jednak, czy jest koszt comiesięczny, czy też obejmujący dłuższy okres czasu); usług telekomunikacyjnych (30 zł); spłaty kredytu w [...] (852,63); opłat za energię elektryczną (przedstawiono dwa przelewy opiewające na kwotę 406,31 zł i 177,67 zł); opłaty za odpady (40 zł); spłata kolejnego kredytu względem [...], denominowanego w CHF (181 CHF); zakup lekarstw (wedle przedstawionej faktury 483,93 zł) kształtują się na poziomie około 3.000 zł. Mając więc na względzie wysokość wspomnianych wydatków oraz wymagany wpis od skargi uznano, że zasadnym będzie przychylenie się do wniosku strony w części dotyczącej wpisu od skargi i zwolnienie go z obowiązku uiszczania tej opłaty. Zgromadzenie środków pieniężnych na ten cel mogłoby bowiem narazić na szwank płynność budżetu domowego skarżącego. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto zarówno wysokość dochodu jak i strukturę wydatków w rodzinie wnioskodawcy. Przede wszystkim nie wiadomo czy stosunkowo wysokie rachunki za energię elektryczną oraz wodę strona płaci w co miesiąc, czy też co dwa miesiące lub kwartalnie. Odrębną kwestią jest opłacanie rachunków za energię elektryczną za dwa liczniki, co wynika z nadesłanych kopii przelewów oraz numerów ewidencyjnych klienta. Ostatnią zaś okolicznością przemawiającą przeciwko uwzględnieniu wniosku strony w całości jest przedkładanie zobowiązań prywatnoprawnych (kredytu w [...]) nad należności publicznoprawne, do których zaliczają się pozostałe koszty sądowe. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym zobowiązania tego rodzaju nie powinny mieć pierwszeństwa przed kosztami sądowymi (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 453/12, postanowienie z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1309/14 - oba dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem www.nsa.gov.pl). Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.