II SA/Gl 546/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G., J.S., S.S. i E.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie uwłaszczenia w kwestii wniosku skarżącej J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wypełniony przez skarżącą J.G. nie precyzował zakresu wniosku jak również nie zawierał wyczerpujących informacji dotyczących jej stanu majątkowego i rodzinnego. Z tego też względu, pismem z dnia [...] referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do udzielenia informacji na temat dochodu uzyskiwanego przez syna skarżącej – Z.G. oraz sprecyzowania, czy wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych, czy również o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu, w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych, co można wywnioskować z treści pisma procesowego z dnia [...]. W odpowiedzi na to wezwanie z dnia [...] pełnomocnik skarżących wskazał, że wniosek obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Przy wspomnianym piśmie został nadesłany odcinek emerytury skarżącej, nie mniej jednak nie wyjaśniono kwestii wynagrodzenia uzyskiwanego przez wnioskodawczynię. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą pozwoliły stwierdzić, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). W rozpoznawanej sprawie brak jest wystarczających informacji dotyczących stanu majątkowego J.G. Poza zadeklarowanym we wniosku (i udokumentowanym na wezwanie) dochodem z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brak jest jakichkolwiek informacji na temat tego, czy mieszkający ze skarżącą, pełnoletni syn uzyskuje jakiekolwiek dochody. Ta okoliczność ma zaś istotne znaczenie dla oceny możliwości poniesienia przez stronę wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie nie wyjaśniono tej kwestii, co nie pozwala stwierdzić, że w odniesieniu do wnioskodawczyni spełnione zostały kryteria warunkujące uwzględnienie jej wniosku. To na osobie występującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że jej sytuacja materialna uzasadnia przychylenie się do złożonej prośby. Na marginesie można zauważyć, że na obecnym etapie postępowania wpis od skargi wynosi 100 zł i, co istotne, został on przez skarżących uiszczony w dniu [...]. W tej sytuacji niepodobna stwierdzić potencjalnego braku możliwości poniesienia kosztów sadowych bez uszczerbku dla skarżącej lub jej rodziny. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.