II SA/Gl 546/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-02-12
Skład orzekający: WSA Rafał Wolnik, WSA Elżbieta Kaznowska, NSA Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrywania wniosku dotyczącego kwestionowania treści aktu własności ziemi, który został wydany na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i posiada przymiot ostateczności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpatrywania wniosków dotyczących kwestionowania treści ostatecznego aktu własności ziemi, wydanego na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych, a przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji nie mają zastosowania do takich aktów.Stan faktyczny
Wnioskodawcy zakwestionowali wydanie aktu własności ziemi na rzecz J. S. w części dotyczącej działek nr 1, 2, 3 i 4, które ich zdaniem stanowiły własność ich rodziców. Starosta zwrócił wniosek, uznając się za niewłaściwy, ponieważ wszelkie roszczenia dotyczące własności objętej aktem własności ziemi można dochodzić jedynie przed sądem powszechnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty, powołując się na właściwość sądów powszechnych oraz wyłączenie stosowania przepisów KPA do ostatecznych aktów własności ziemi. Skarżący domagali się uchylenia postanowień, wskazując na błędy urzędnicze.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Grzegorz Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. G., J. S., S. S., E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie uwłaszczenia oddala skargę
Starosta Powiatowy w M.– po rozpoznaniu wniosku J. G., J. S., S. S. i E. S. – dotyczącego zasadności uwłaszczania J. S. na działki nr 1, 2, 3 i 4, położone w T., aktem własności ziemi Nr [...]z dnia [...]roku, postanowieniem z dnia [...]roku na podstawie art. 66 § 3 kpa – zwrócił wniosek wnioskodawcom.
W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawcy w dniu [...]roku złożyli wniosek w którym kwestionowali wydanie aktu własności ziemi nr [...] na nazwisko J. S. w części dotyczącej działek nr 1,2, 3 i 4 położonych w T.
Wnioskodawcy uzasadnili swoje żądanie faktem iż do [...] roku działki te stanowiły własność ich rodziców J. i W. S. i dopiero w tej dacie zostały błędnie przepisane z pozycji rejestrowej [...] do pozycji rejestrowej nr [...], która obejmowała gospodarstwo rolne już zmarłego J. S., na rzecz którego następnie wydano przywołany na wstępie akt własności ziemi.
W związku z faktem, że sporne działki objęte są aktem własności ziemi to – zdaniem organu – wszelkich roszczeń dotyczących ich własności można dochodzić jedynie przed sądem powszechnym.
Organ administracyjny w tej sprawie jest niewłaściwy i dlatego w oparciu o art. 66 § 3 kpa wniosek zwrócono stronie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawcy ponownie przedstawili stan sprawy, swoje żądnie i podali, że z uwagi na swoją sytuację materialną nie mogą dochodzić roszczeń związanych z własnością działek nr 1, 2, 3 i 4 na drodze postępowania przed sądem powszechnym.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 11, poz. 81 z późn. zm.), który to artykuł rozpoznanie spraw o stwierdzenie nabycia na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku własności nieruchomości przekazał sądom powszechnym.
Nadto wskazano na art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. z 2007 roku, Dz. U. nr 231, poz. 1700), który wykluczył stosowanie przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany w stosunku do ostatecznych decyzji (aktów własności ziemi) wydanych na podstawie ustawy z 26 października 1971 roku.
W skardze do sądu skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i podnosili, że do bezzasadnego przypisania spornych działek J. S., a w następstwie objęcie ich aktem własności ziemi z dnia [...]roku doszło na skutek błędów urzędniczych.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sporne działki oznaczone nr 1, 2, 3 i 4 w T. objęte są aktem własności ziemi z dnia[...]roku wydanym na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych na rzecz J. S. syna J. i . Akt ten (decyzja) jest ostateczny, o czym świadczy umieszczona na nim pieczęć z dnia [...]roku.
Ustawą z dnia 26 marca 1982 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 11, poz. 81 z zm.) uchylona została ta ostatnia ustawa, z tym, że pozostała w mocy nabyta na jej podstawie własności nieruchomość oraz związane z tym skutki prawne. Równocześnie art. 4 tej ustawy przekazał do właściwości sądów powszechnych rozpoznawanie spraw o stwierdzenie nabycia na podstawie tej ustawy własności nieruchomości przez samoistnego posiadacza.
Z kolei art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa wyłączył stosowanie do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji.
Po wejściu w życie niniejszego przepisu akt własności, w sytuacji gdy posiada przymiot ostateczności, wiąże co do osoby właściciela, obszaru, przebiegu granic, zakresu prawa własności ([...]).
Organ administracyjny nie jest więc kompetentny do zmian treści aktów własności ziemi, czego domagali się skarżący, a skierowane do niego podanie zasadnie zostało w oparciu o art. 66 § 3 kpa zwrócone wnioskodawcy.
W związku z tym skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.).
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło