II SA/Gl 546/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. Z. i A. Z. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. nakazał m. in. W. i A. Z., obecnie skarżącym, usunięcie zagrożenia w budynku mieszkalno-usługowym, położonym w J. , przy ul. [...], poprzez rozbiórkę części budynku w zakresie: 1) komina, gzymsu dachu oraz stropu nad I piętrem, schodów na strych dla części budynku oznaczonego symbolem "B" oraz orynnowania oraz schodów, 2) schodów na poddasze i galerię w części budynku oznaczonym literą "C". Wyznaczono termin na wykonanie wspomnianych obowiązków do dnia 4 listopada 2016 r. Powyższa decyzja jest ostateczna i prawomocna. W związku z brakiem realizacji obowiązku wynikającego ze wskazanej decyzji PINB w J. dnia [...] r. wystawił wobec zobowiązanych dwa odrębne tytuły wykonawcze o numerach [...] oraz [...]. Postanowieniami z dnia [...] r., znak: [...], PINB w J. nałożył na skarżących grzywnę w wysokości 3 000 zł z powodu uchylania się od obowiązków nałożonych tytułami wykonawczymi oraz wezwał do wykonania powyższego obowiązku w terminie do dnia 31 maja 2020 r. Wskutek wniesionego zażalenia Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] oraz postanowieniem z tej samej daty znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. PINB w J. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], nałożył na skarżących solidarnie grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3 000 zł za niewykonanie obowiązku zawartego w decyzji tego organu z dnia [...] r. Jednocześnie wezwano skarżących do wykonania powyższego obowiązku w terminie 14 dni od otrzymania powyższego postanowienia. Na ww. postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, w którym wskazali m.in., iż zostało ono skierowane pod zły adres, posiada błąd co do osób zobowiązanych i nie istniał po ich stronie obowiązek nałożony tytułem decyzji. Zdaniem skarżących nie są oni współwłaścicielami ani spadkobiercami części budynku objętego nakazem, a obowiązek ich wykonania spoczywa na właścicielach budynku i działki nr 1. Zaakcentowano, iż skarżący ponoszą koszty utrzymania i zarządu nieruchomością wyłącznie i zgodnie z ich udziałem własności samodzielnego lokalu, który stanowi odrębną własność. Zaskarżonym postanowieniem Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uznał, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu a organ I instancji przed jego wydaniem przeprowadził, w sposób prawidłowy, postępowanie wyjaśniające. Podniósł także, że obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, wbrew twierdzeniom skarżących, ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie. Wskazano, iż skarżący są współwłaścicielami działki, na której znajdują się budynki objęte nakazem, a powyższe wynika z danych zawartych w księdze wieczystej. Od powyższego rozstrzygnięcia W. i A. Z. wnieśli skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wskazując, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa własności, skierowano je do osób niebędących stroną w sprawie, nadto jego wykonanie wywołałaby czyn zagrożony karą, a także zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty, w zasadzie powielając twierdzenia zawarte w odwołaniu, oraz zwrócono uwagę na wadliwość przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które zostało zakończone wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując twierdzenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Na początku należy zważyć, iż w toczącym się postępowaniu Sąd dokonuje oceny prawidłowości postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki orzeczonego ostateczną decyzją z dnia [...] r., znak: [...], wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. Zatem poza zakresem orzekania pozostają zarzuty podniesione przez skarżących, odnoszące się w istocie do decyzji nakazującej rozbiórkę, a nie samego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W świetle art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Zgodnie zaś z art. 121 § 4 u.p.e.a., w związku z art. 121 § 1 tego aktu, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia, a jej wysokość nie może przekraczać 10 000 zł. W niniejszej sprawie z uwagi na niewykonanie obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] r. został wystawiony tytuł egzekucyjny oraz wymierzona grzywna w celu przymuszenia. Skoro skarżący nie podjęli żadnych czynności w celu realizacji nałożonego obowiązku, zasadne było nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Jej wysokość, w ocenie Sądu jest prawidłowa. Winna ona zapewnić realizację obowiązku. Niezależnie od tego skład orzekający zwraca uwagę, iż wykonanie obowiązku może stanowić podstawę umorzenia grzywny. Powyższe okoliczności wskazują, iż zarzuty podniesione w skardze są niezasadne na tym etapie realizacji obowiązku rozbiórki. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazać w tym miejscu wypadnie, iż zarzuty skarżących w głównej mierze koncentrują się na tym, że nie posiadają oni tytułu prawnego do budynków objętych nakazami decyzji o rozbiórce i w związku z tym nie powinni oni być adresatami zarówno wspomnianej decyzji jak i zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia o nałożeniu grzywny. Zarzut ten należy uznać za chybiony. Jak bowiem słusznie wskazał organ II instancji skarżący są współwłaścicielami działki nr 1, na której znajdują się budynki objęte nakazami decyzji rozbiórkowej, a powyższe wynika z księgi wieczystej prowadzonej dla wskazanej nieruchomości. Skoro bowiem obiekt trwale związany z gruntem znajduje się na działce, której właścicielem jest więcej niż jedna osoba, to obowiązek rozbiórki powinien być nałożony solidarnie na wszystkich współwłaścicieli tej działki, a nie tylko do jednego z nich, gdyż rozbiórka obiektu budowlanego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu w rozumieniu art. 199 k.c. (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2013 r., II OSK 66/12, wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r., II OSK 2223/17). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.