II SA/Gl 547/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie kontroli przewodów kominowych na skutek wniesienia przez skarżącą sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...]r. p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą z wpisu sądowego od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W związku z wniesioną przez K. G. skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...], Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 26 maja 2010 r. zobowiązał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżąca zwróciła się, na urzędowym formularzu, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Powyższe uzasadniła złą sytuacją materialną, argumentując, że dochody jakie uzyskuje ledwie wystarczają na utrzymanie czterosobowej rodziny (jest matką samotnie wychowującą trójkę dzieci). Wskazała także na brak możliwości zamieszkania w budynku przy ul. [...]w C. z uwagi na dewastacje poczynione w jej mieszkaniu na I piętrze przez uczestnika postępowania, a także z powodu niezakończonego remontu związanego z usuwaniem szkód górniczych. Jak podnosi dalej, prośba o przyznanie fachowego pełnomocnika z urzędu, wynika ze skomplikowanej prawnie sytuacji nieruchomości, której zawisła sprawa dotyczy, z uwagi na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zniesienie współwłasności a także charakter strony tego procesu. Nadto w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca poinformowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką niepełnoletnich dzieci oraz jest współwłaścicielem w połowie darowanej od ojca nieruchomości, zabudowanej domem dwupiętrowym o powierzchni 170 m² każdy poziom (co do której obecnie toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności wobec wydanego postanowienia o nowym podziale spornej nieruchomości na cztery osoby). Jednocześnie zadeklarowała brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Nadto jako źródło miesięcznego dochodu wskazała pensję w wysokości około 1106 zł euro netto oraz zasiłek rodzinny na dzieci w kwocie 558 zł euro netto. Wśród istotnych danych wniosku skarżąca wymieniła miesięczne opłaty: za czynsz w wysokości 670 euro, przedszkole - 72 euro, ubezpieczenie zdrowotne - 60 euro, koszty związane z pracą - 135 euro, podkreślając jednocześnie, że na utrzymanie siebie i rodziny pozostaje jej 343 euro. Skarżąca zobowiązana została do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku w terminie 7 dni poprzez udokumentowanie wysokości uzyskiwanego dochodu (w tym także konkubenta), wydatków przeznaczonych na utrzymanie się, a także podania powodu dla którego, jej dzieci nie uzyskują świadczeń alimentacyjnych od ojca. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną, wyjaśniając jednocześnie, że zamieszkuje wynajmowane mieszkanie także z konkubentem (ojcem jej dwóch córek), którego dochód wynosi 270 euro netto, z tymże podlega on pomniejszeniu o koszty związane z dojazdem na kurs językowy w wysokości 90 euro miesięcznie. Podniosła również, iż ojciec jej syna, po zwolnieniu go w wyniku sprywatyzowania zakładu pracy, w chwili obecnej organizuje działalność gospodarczą i nie jest w stanie przekazać jakichkolwiek środków finansowych na utrzymanie dziecka. W uzupełnieniu informacji zawartych w formularzu wniosku, skarżąca przesłała wyciągi bankowe potwierdzające wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia (swojego i konkubenta) wraz z rodzinnym oraz dowody (m.in. potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie faktur) ponoszonych opłat za czynsz, dopłatę do ogrzewania i ciepłej wody, Internet z telefonem, przedszkole, podatki i ubezpieczenia (w tym dwóch samochodów, zdrowotne, podróży, od odpowiedzialności cywilnej i prawnej). Wskazała także na koszty dojazdu (syna, swoje i konkubenta) w kwocie około 270 euro. Nadto zadeklarowała miesięczne wydatki na wizyty lekarskie i zakup leków na kwotę około 80 euro. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi oddalając wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca w ustawowym terminie wniosła od powołanego rozstrzygnięcia sprzeciw, odstępując jednocześnie od przyznania jej fachowego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. Jako argument wskazała, że T. S. w związku z uczestniczeniem do końca roku w kursie nauki języka niemieckiego, a następnie zamiarem przyuczenia się do wykonywania zawodu, które może trwać od 6 miesięcy do 2 lat - nie znajdzie w najbliższym czasie zatrudnienia. W załączeniu skarżąca przesłała także oświadczenie J. G. informujące, iż ze względu na długoletnią chorobę, brak stałego zatrudnienia oraz problemy finansowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nie jest on w stanie płacić przez co najmniej rok alimentów na syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Występując o zwolnienie od kosztów sądowych, skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego skarżącej, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi do wniosku, iż nie zachodzą przesłanki do całkowitego uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak obrazują nadesłane dokumenty, w chwili obecnej miesięczny dochód skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym stanowi kwotę około 1930 euro netto, zaś wysokość ponoszonych wydatków na pokrycie bieżących potrzeb (tj. po uwzględnieniu opłaty za czynsz, dopłaty do ogrzewania i ciepłej wody, Internetu z telefonem, przedszkola, ubezpieczeń i podatków, wizyt lekarskich i zakupu leków) to około 1380 euro miesięcznie. Z powyższego wynika, iż skarżącej na niezbędne potrzeby życia codziennego (tj. artykuły spożywcze i środki czystości) pozostaje kwota 550 euro, a zatem 110 euro na każdego członka rodziny. W konsekwencji należy stwierdzić, iż sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest wyjątkowo ciężka. Jakkolwiek bowiem sytuacja materialna skarżącej przedstawia się jako trudna, to jednak nie oznacza, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zważywszy, że może ona na późniejszym etapie postępowania sądowego ulec poprawie poprzez wzrost dochodu konkubenta i wypłatę alimentów przez J. G. Sąd uwzględniając bieżące koszty procesu i wychodząc na przeciw strony skarżącej uznał, że uiszczenie wpisu sądowego, który w rozpoznawanej sprawie wynosi 500,00 zł, mogłoby zakłócić płynność finansową miesięcznych wydatków skarżącej. Podkreślenia przy tym wymaga fakt, że na obecnym etapie postępowania skarżąca innych kosztów w związku procesem nie ponosi, zaś wysokość wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej stanowi połowę wpisu od skargi. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 p.p.s.a. na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.