II SA/Gl 548/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska- Banacka, Protokolant Referent-stażysta Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi H. H. i E.H. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Jak wynika z akt sprawy, B. J. i K. J. ubiegali się o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zmiany sposobu użytkowania istniejącego na działce nr [1] w T. budynku gospodarczego na budynek inwentarski (gołębnik). Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 615/07 Burmistrz Miasta T. odmówił ustalenia warunków dla planowanej zmiany. Natomiast właściciele nieruchomości sąsiedniej H. H. i E. H. zawiadomili Burmistrz Miasta, że małżonkowie J. wykonali na swojej działce kolejny budynek i oba budynki faktycznie użytkują jako gołębniki. Informacja ta została przekazana organowi nadzoru budowlanego. Pismem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania istniejących budynków gospodarczych na budynki inwentarskie (gołębnik), dokonanej przez B. i K. J. Dokonano oględzin działki nr [2] przy ul. [...] w T. w dniu [...] r. Ustalono, że działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz trzema innymi, legalnie wzniesionymi budynkami. Jeden z nich to murowany budynek gospodarczo-garażowy, użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Dwa pozostałe to gospodarcze budynki drewniane. Jeden z nich, wybudowany na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], wykorzystywany był w dacie oględzin do prowadzenia hodowli gołębi. Drugi, mniejszy, powstał na podstawie zgłoszenia, przyjętego pismem Starosty z [...] r. i był wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. W tym budynku organ nie stwierdził prowadzenia hodowli, dostrzeżono natomiast, że w jego tylnej ścianie, oddalonej 3 m., od granicy z działka sąsiednią, znajdują się dwa otwory drzwiowe. Właściciele podali, że nie prowadzą hodowli gołębi a jedynie w celach hobbystycznych od [...]r. utrzymują ok. 70 sztuk gołębi i zobowiązali się do usunięcia otworów drzwiowych oraz woliery. W wyniku powtórnie przeprowadzonych oględzin w dniu [...] r. potwierdzono fakt zabicia otworów od strony granicy. Postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. orzekł o wstrzymaniu użytkowania drewnianego budynku gospodarczego, wykorzystywanego jako budynek inwentarski (gołębnik) i nałożył na właścicieli obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w postanowieniu. W uzasadnieniu wskazano, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski. Właściciele budynku pismem z dnia [...]r. poinformowali organ, że nie przedłożą wymaganych dokumentów, albowiem realizują rozbiórkę przedmiotowego budynku w oparciu o zgłoszenie dokonane właściwemu organowi. Dołączono kopię zgłoszenia zamiaru rozbiórki i pismo Starosty z [...] r. potwierdzające przyjęcie zgłoszenia. W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny działki nr [2]. Ustalono, że budynek, którego dotyczyło postanowienie z 30 września 2009 r., i który był wykorzystywany jako gołębnik, został rozebrany. Pozostałe po rozbiórce materiały zostały złożone przy ogrodzeniu a teren uporządkowany. Stan ten udokumentowano zdjęciami terenu. W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z [...]r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynków gospodarczych na działce nr [3], uznając je za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy i przeprowadzone czynności. Stwierdzono, że z istniejących na działce budynków, tylko w stosunku do jednego stwierdzono wykorzystywanie niezgodne z przeznaczeniem. Wobec powyższego wydano postanowienie wstrzymujące wykorzystywanie budynku gospodarczego jako gołębnika i nałożono na właściciela obowiązki przewidziane prawem. Skoro jednak budynek ten przestał istnieć i został legalnie rozebrany, to postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania jest bezprzedmiotowe i z tego powodu podlega umorzeniu. W odwołaniu od tej decyzji E. H. wniósł o jej uchylenie i podał, że budynek nie został rozebrany i nadal jest użytkowany jako gołębnik. Dla poparcia swojego zarzutu dołączył zdjęcia. Przesyłając odwołanie do organu odwoławczego, organ I instancji wyjaśnił, że złożone zdjęcia dokumentują stan z dnia [...]r., co sugeruje, że inwestorzy na nowo wznieśli budynek z materiałów pozostałych z rozbiórki. W piśmie z dnia [...] r. B. J. podała, że obecnie w miejsce obiektu rozebranego został postawiony wóz posiadający koła, który obłożono drewnem pozostałym z rozbiórki. W reakcji na to pismo E. H. i H. H. podtrzymali swój zarzut, że nadal prowadzona jest hodowla gołębi na działce sąsiedniej, na terenie przeznaczonym i wykorzystywanym wyłącznie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Sąsiad ignoruje wyrok sądu grodzkiego a ptaki stanowią uciążliwość. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania i ustalone okoliczności. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że budynek, którego dotyczyło postępowanie, został zlikwidowany, co wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania w sprawie dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Zdjęcia dołączone do odwołania potwierdzają fakt istnienia drewnianego obiektu na działce. Zostały one wykonane [...]r., co sugeruje, że obiekt powstał po rozebraniu poprzedniego budynku gospodarczego. W związku z tym podejrzeniem organ odwoławczy zwrócił uwagę, że celowe mogłoby być sprawdzenie tego zarzutu, albowiem umorzenie postępowania nie stoi na przeszkodzie wszczęcia nowej sprawy. W skardze do sądu administracyjnego H. H. i E. H. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucili naruszenie art. 71a ustawy Prawo budowlane oraz wadliwe ustalenia faktyczne. Budynek nadal stoi a na czas oględzin inwestorzy jedynie zdemontowali urządzenia służące do prowadzenia hodowli gołębi, rozbiórka miała charakter pozorny. Zwrócili uwagę, że zgodnie z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 615/07, hodowla gołębi wśród zabudowy mieszkaniowej nie jest dopuszczalna, zalegalizowanie dokonanej zmiany sposobu użytkowania nie było możliwe. Podnieśli także, że wszczęcie postępowania w sprawie legalności obiektu winno nastąpić z urzędu w momencie uzyskania przez organ informacji zawartej w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że zebrany materiał wykazuje brak tożsamości pomiędzy obiektem, który był przedmiotem umorzonego postępowania a obiektem aktualnie istniejącym. Wykonana rozbiórka nie była pozorna, przeczy temu dokumentacja fotograficzna z oględzin działki poprzedzających wydanie decyzji organu I instancji. Nie doszło także do naruszenia art. 71a prawa budowlanego. Na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. skarżący podtrzymali zarzut, że już następnego dnia po rozbiórce sąsiedzi wykonali z tych samych materiałów nowy budynek. Także uczestnik postępowania K. J. przyznał, że na jego działce istnieje nowy obiekt, powstały częściowo z materiałów uzyskanych w wyniku rozbiórki, w którym hoduje gołębie. Nowy obiekt nie jest objęty żadnym postępowaniem administracyjnym. Jak wynika z pisma przesłanego do wiadomości Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o udzielenie informacji, czy wybudowany przez małżonków J. nowy obiekt stał się przedmiotem postępowania administracyjnego i czy we właściwej prokuraturze złożono zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić skarżącym, że przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego nie była kwestia dopuszczalności prowadzenia hodowli gołębi na sąsiedniej działce, lecz kwestie związane ze zmianą sposobu użytkowania określonego obiektu. Budynek, który powstały jako gospodarczy (zatem o określonym legalnym sposobie użytkowania), zaczął być wykorzystywany niezgodnei ze swoim przeznaczeniem. Okoliczność ta jest bezsporna. W konsekwencji doszło do wszczęcia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania tego obiektu a organ I instancji podjął czynności, w szczególności wydał postanowienie w trybie art. 71 a ustawy Prawo budowlane. Postanowienie to nie kończyło postępowania, lecz zmierzało do rozstrzygnięcia, czy jest możliwe zaakceptowanie przeprowadzonej zmiany i w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, do zalegalizowania dokonanej zmiany, lub też do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Prowadzone postępowanie dotyczyło zatem konkretnego budynku. Nie jest także wątpliwe, w świetle zebranego materiału dowodowego, że ten właśnie budynek przestał istnieć. Sytuacja taka spowodowała, że przestał istnieć przedmiot postępowania, czyli budynek wykorzystywany niezgodnie ze swoim przeznaczeniem. Okoliczność ta stanowi przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, o jakiej mowa w art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Nie można bowiem prowadzić postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania, nakazywać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lub też legalizować dokonaną zmianę, jeśli nie ma budynku. Z tych powodów należy uznać, że organy prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Inną natomiast kwestią jest, czy kolejne działania inwestora powinny być przedmiotem interwencji organów nadzoru budowlanego. Bezsporne jest bowiem także i to, że sąsiad skarżących wykonał na swojej działce nowy obiekt, w którym trzyma hodowane ptaki. W niniejszej sprawie Sąd nie jest uprawniony do badania i przesądzenia, czy powstały obiekt jest legalny i może być wykorzystywany w określony sposób. W tym zakresie, wobec powzięcia informacji o wykonanych robotach i wobec faktu istniejącego sporu sąsiedzkiego, organy nadzoru budowlanego, w szczególności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. , winny podjąć z urzędu stosowne czynności sprawdzające i w zależności od dokonanych ustaleń, wydać rozstrzygnięcia W razie bezczynności organów, stronom przysługują środki prawne w postaci zażalenia na bezczynność, uregulowanego w art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego, a po wyczerpaniu tego środka, skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Te kwestie pozostają jednak poza zakresem niniejszej sprawy. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.