II SA/Gl 55/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-09-29
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego (kiosku handlowego) zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, mimo starań inwestorów o jego legalizację i argumentacji o braku możliwości uzyskania pozwolenia na budowę nowego obiektu przed wykonaniem nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowi samowolę budowlaną. Organ prawidłowo ocenił, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania robót budowlanych i legalizacji obiektu, zwłaszcza ze względu na jego lokalizację w strefie ochrony konserwatorskiej i sprzeczność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę byłoby niemożliwe do zrealizowania, gdyż uzyskanie pozwolenia na budowę nowego obiektu jest uzależnione od wykonania nakazu rozbiórki istniejącego obiektu.Stan faktyczny
Skarżący M.Z. i J.Z. zostali decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazani do rozbiórki kiosku handlowego, ponieważ został on wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt zlokalizowany był na terenie objętym ochroną konserwatorską, co było sprzeczne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się wstrzymania wykonania decyzji do czasu wybudowania nowego obiektu handlowego, powołując się na trudności w uzyskaniu pozwolenia na budowę i fakt, że kiosk stanowi ich jedyne źródło utrzymania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Rafał Wolnik ( spr. ) Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006 r. sprawy ze skargi M.Z. i J.Z. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr[...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., powołując się na art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) nakazał skarżącym J. i M.Z. dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego – kiosku handlowego, zlokalizowanego w S. przy ulicy B. na działkach nr [...] i [...], jako zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że sami skarżący przyznali, że obiekt został zrealizowany w [...] roku bez zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. W toku postępowania złożyli ponadto oświadczenie, iż dokonają rozbiórki przedmiotowego obiektu, czego jednak nie uczynili. Organ wskazał również, że teren, na którym zrealizowano obiekt jest objęty ochroną konserwatorską wynikającą z wpisu do rejestru zabytków układu urbanistycznego starego miasta w S. Powołano się na decyzje w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (bez podania jej daty), z której wynika, ze jest możliwość budowy stałego kiosku handlowego w pierzei ulicy pod warunkiem nawiązania jego formy i charakteru do tradycyjnej architektury s. Dalej stwierdzono, iż lokalizacja przedmiotowego obiektu jest niezgodna z tymi zaleceniami, a ponadto w strefie ochrony konserwatorskiej istnieje zakaz lokalizacji tymczasowych i przenośnych obiektów usługowych. Wobec takich ustaleń brak jest w ocenie organu możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu.
W aktach sprawy znajduje się decyzja Burmistrza Miasta S. z dnia [...], nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, której treść odpowiada ustaleniom poczynionym przez organ pierwszej instancji.
W odwołaniu od decyzji nakazującej rozbiórkę skarżący oświadczyli, że w [...] roku rozpoczęli starania zmierzające do uzyskania pozwolenia na budowę. Po otrzymaniu decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przystąpili do opracowania dokumentacji projektowej oraz otrzymali postanowienie Starosty B. z dnia [...] roku w przedmiocie zezwolenia na dokonanie odstępstw od warunków technicznych. Na skutek działań uczestniczki postępowania A.T., nie zdołali jednak uzyskać pozwolenia na budowę przed upływem terminu ważności decyzji w sprawie warunków zabudowy. Wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji, wskazując iż kiosk stanowi ich jedyne źródło utrzymania, a w ciągu najbliższych dwóch lat doprowadzą do powstania legalnego obiektu handlowego.
Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy uznając, że prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował przepis art. 48 Prawa budowlanego, wskazał w szczególności na brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Za zasadne bowiem uznano, że istniejący obiekt, jako tymczasowy nie może być uznany za zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a to w świetle sprzeczności z uzgodnieniami Ś. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o wstrzymanie decyzji do czasu wybudowania nowego obiektu handlowego. Powtórzyli swoje twierdzenia zawarte wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Dodatkowo organ wskazał, że skarżący nie kwestionują merytorycznego rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, a jedynie wnoszą o wstrzymanie jego wykonania. Organ zauważył ponadto, że w sytuacji, kiedy na działce znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki, to nie jest możliwe uzyskanie pozwolenia na budowę przed wykonaniem tego nakazu (art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego).
Na rozprawie w dniu 29 września 2006 roku skarżąca podtrzymała skargę i oświadczyła, że przedmiotowy kiosk stoi nadal, gdyż przedłuża się sprawa załatwienia pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja jest w ocenie składu orzekającego zgodna z prawem.
Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 48 ust. 2 i 3 stanowią natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3.
W toku postępowania przed organem pierwszej instancji ustalono, że obiekt będący przedmiotem nakazu rozbiórki zrealizowany został w ramach samowoli budowlanej, albowiem inwestorzy nie legitymowali się wymaganym prawem pozwoleniem na budowę (ani też zgłoszeniem). Tym okolicznościom nie przeczą sami skarżący. Ich wnioski sprowadzają się natomiast do próby wstrzymania wykonania nakazu rozbiórki do czasu zrealizowania legalnego obiektu. Nie miały one jednak wpływu na rozstrzygnięcie organu administracyjnego wobec niekwestionowanych ustaleń faktycznych.
W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nie było w ocenie Sądu konieczności wydawania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Przy czym zwrócić przyjdzie uwagę, iż nie mogła być brana pod uwagę decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy z dnia [...] roku, albowiem decyzja ta stała się ostateczna już po wszczęciu postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Nie zmienia to jednak faktu, że organ we własnym zakresie miał możliwość dokonania oceny, czy zrealizowana inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ dokonał tej oceny właśnie w oparciu o te przepisy. Za zasadne bowiem przyjdzie uznać, że w związku z położeniem obszaru, na którym dokonano samowoli w strefie ochrony konserwatorskiej, nie było możliwe zrealizowanie na tym terenie obiektu, który jest przedmiotem decyzji. Organ dokonał tych ustaleń głównie w oparciu o decyzję w przedmiocie warunków zabudowy wydaną po wszczęciu postępowania, jednakże to właśnie ustalenia poczynione w tej decyzji przez Burmistrza Miasta S. dawały organowi nadzoru budowlanego możliwość dokonania oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ocenie tej nie sprzeciwiają się również sami skarżący.
Skoro zatem nie było możliwości uznania za spełnioną chociażby jednej z przesłanek z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, to jedynym rozstrzygnięciem, jakie mogło zapaść w sprawie było rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Zgodzić się również przyjdzie, że organy nie miały możliwości wstrzymania wykonania decyzji do czasu wybudowania nowego obiektu handlowego przez skarżących. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że działania skarżących zmierzały do uzyskania pozwolenia na budowę nowego obiektu na tej samej działce, na której znajduje się przedmiotowy obiekt. Jak słusznie zauważa organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę te działania skarżących są skazane na niepowodzenie tak długo, jak długo nie zostanie wykonany nakaz rozbiórki. Wynika to wprost z treści art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę doprowadziłoby do niemożliwości zrealizowania przyczyny, dla której to wstrzymanie miałoby nastąpić.
Pozostałe zarzuty skarżących związane z istnieniem przedmiotowego obiektu jako ich jedynego źródła utrzymania również nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji, albowiem żaden przepis prawa nie pozwala organom nadzoru budowlanego na odstąpienie od zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z tych powodów.
Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło