II SA/Gl 552/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-12-21

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może umorzyć postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli strona odwołująca się nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości, mimo że toczy się postępowanie sądowe dotyczące ustalenia prawa własności tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ skarżąca nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę, co pozbawia ją przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Postępowanie sądowe dotyczące ustalenia prawa własności, zainicjowane po wydaniu decyzji, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, choć może być podstawą do ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca Z.D. wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza B. o pozwoleniu na budowę dla J.R. i G.R. Wojewoda Ś. umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca nie jest właścicielką działek. WSA w Gliwicach uchylił tę decyzję, wskazując na brak dokumentacji dotyczącej jednej z działek i nakazując ustalenie właściciela. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda ponownie umorzył postępowanie, stwierdzając, że właścicielami działki są inwestorzy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że posiada tytuł prawny do działki na podstawie postanowienia sądu powszechnego i że toczy się postępowanie o uchylenie aktów własności ziemi.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski, WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o pozwolenie na budowę oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Burmistrz B. udzielił J.R. i G.R. pozwolenia na budowę w zakresie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, położonego w C. przy ul. [...], działki nr ewid. [...] i [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Z.D., domagając się jej uchylenia i "cofnięcia" pozwolenia na dobudowę. Odwołująca się zarzuciła, iż wydanie decyzji nastąpiło bez uwzględnienia faktu, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w C. sygn. akt [...], nabyła prawo do spadku po ojcu A.R., a w skład tego spadku wchodzi także gospodarstwo rolne, na którym J.R. zamierza prowadzić dobudowę. Nadto, złożyła wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po matce H.R., lecz sprawa do tej pory nie została rozpoznana. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda Ś. umorzył postępowanie odwoławcze, stwierdzając iż Z.D. nie jest właścicielką ani współwłaścicielką działek, na których planowana jest sporna inwestycja. Jednakże wskutek skargi Z.D. prawomocnym wyrokiem z dnia 11 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3714/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu wskazano, iż inwestorzy wykazali tytuł prawny do działki nr [...], przedkładając odpis księgi wieczystej KW Nr [...]. Nieruchomość ta nie jest obciążona innymi prawami rzeczowymi na rzecz osób trzecich. Jednakże Sąd zauważył, iż w aktach sprawy brak jest odpisu księgi wieczystej dla działki nr [...], która również wchodziła w skład gospodarstwa rolnego po A.R., odziedziczonego m.in. przez Z.D., a która objęta jest wnioskiem o pozwolenie na budowę. Nadto, w aktach sprawy brak jest wszystkich orzeczeń sądów powszechnych, przywołanych przez organ II instancji. Stąd też Sąd polecił przeprowadzenie postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie właściciela działki nr [...] i wyjaśnienie, czy skarżąca posiada do niej tytuł prawny. Po ponownym rozpoznaniu odwołania Z.D., zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody Ś., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, powtórnie orzeczono o umorzeniu postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy ustalił bowiem w oparciu o przedłożony przez inwestorów odpis księgi wieczystej Kw Nr [...] SR w C., iż właścicielami działki nr [...] są J.R. i G.R. w ustawowej wspólności na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r. Nadto, nieruchomość ta nie jest obciążona innymi prawami rzeczowymi na rzecz osób trzecich. Stąd też w ocenie organu, odwołująca się Z.D. nie posiada tytułu prawnego do tej nieruchomości, a tym samym nie spełnia przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego. W skardze do sądu administracyjnego Z.D. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Skarżąca podniosła, iż wystąpiła do Starostwa Powiatowego w C. o uchylenie aktów własności ziemi spornej działki, mając na celu ponowne ustalenie jej właścicieli, z tej racji, iż nabyła w niej udział na podstawie postanowienia SR w C. sygn. akt [...]. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, dołączając dodatkowo postanowienie SR w C. z dnia [...]r., oddalające wniosek skarżącej o dokonanie wpisu oskarżenia w dziale II KW nr [...] oraz postanowienie SN z dnia [...]r., odrzucające kasację od postanowienia w przedmiocie zmiany orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku. W związku z treścią odpowiedzi na skargę, skarżąca w dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...]r. zarzuciła, iż posiada tytuł prawny do działki na podstawie postanowienia SR w C. sygn. akt [...]. Wskazała nadto, iż wystąpiła z wnioskiem o uchylenie aktów własności do Sądu Rejonowego w C. i rozpatrywana jest sprawa ujawnienia aktu notarialnego ojca A.R. w ewidencji gruntów. Uczestnicy postępowania J.R. i G.R. przychylili się do stanowiska organu odwoławczego co do braku tytułu prawnego skarżącej do działek, objętych pozwoleniem na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Organ odwoławczy zgodnie z wiążącymi wytycznymi, zawartymi w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 11 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3714/01, poczynił bowiem prawidłowe ustalenia, iż współwłaścicielami działki nr [...], objętej pozwoleniem na budowę, są inwestorzy J.R. i G.R. – na zasadach wspólności ustawowej na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r. Jednocześnie nieruchomość ta nie jest obciążona prawami na rzecz osób trzecich. Taki stan prawny powyższej działki wynika z odpisu księgi wieczystej KW Nr [...] Sądu Rejonowego w C., sporządzonego w dniu [...]r. Nadto, postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...] Sąd Najwyższy odrzucił kasację skarżącej od postanowienia o zmianę orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wskazać przyjdzie, iż sądowa kontrola decyzji sprawowana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty orzekania przez organ odwoławczy. Stad też podjęte przez skarżącą już po wydaniu zaskarżonej decyzji kroki prawne, mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego aktów, stanowiących podstawę ujawnienia stanu prawnego nieruchomości, objętych pozwoleniem na budowę, nie mogło w żaden sposób skutkować uwzględnieniem skargi. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma zatem znaczenia fakt, iż skarżąca już po wydaniu zaskarżonej decyzji, bo w dniu [...]r. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w C. o uchylnie aktów własności ziemi wydanych na rzecz H.R. oraz inwestorów, a następnie wobec nieskuteczności zgłoszonego żądania na drodze administracyjnej, wystąpiła na drogę postępowania przed sądem powszechnym. Wynik tej sprawy, zawisłej już po wydaniu zaskarżonej decyzji, może ewentualnie skutkować wznowieniem postępowania administracyjnego, lecz nie stanowi przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji. Co więcej, w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowało się, iż samo wytoczenie powództwu (sporu) o prawo własności, nie może wstrzymywać procesu inwestycyjnego. Istota zagadnienia sprowadza się bowiem do wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeżeli zatem inwestor powołuje się na przysługujący mu tytuł prawny, ujawniony w księdze wieczystej, to dopóki nie zostanie wydane przez sąd powszechny postanowienie o zabezpieczeniu powództwu, zawierającego określone zakazy, organ administracyjny w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę związany jest tym tytułem prawnym. Zatem nawet okoliczność, że aktualnie toczy się spór o działkę, nie może mieć wpływu na postępowanie administracyjne (vide: wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt SA/Rz 586/00 – niepubl.). Gdy zaś idzie o działkę nr [...], ocena stanu prawnego została dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w motywach poprzedniego wyroku. Od daty orzekania przez Sąd do wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...]r. nie zaszła zaś żadna zmiana okoliczności, gdy idzie o stan prawny, ujawniony w prowadzonej dla tej działki księdze wieczystej KW Nr [...], co udokumentowali inwestorzy wypisem, sporządzonym w dniu [...]r. Fakt, iż skarżąca jest spadkobierczynią po ojcu A.R. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w C. sygn. akt [...], nie oznacza bowiem, iż przysługuje jej tytuł prawny do działek nr [...] i [...], objętych zamierzeniem inwestycyjnym. Niezbędne jest bowiem wykazanie, iż działki te weszły do spadku, a zatem, że spadkodawcy w chwili śmierci przysługiwał do nich tytuł prawny. O ile zaś prawo własności nieruchomości zostało zbyte lub przeszło na inne osoby z mocy ustawy jeszcze przed otwarciem spadku, nie stanowi przedmiotu dziedziczenia. Wobec stanu prawnego spornych działek, ujawnionych w księgach wieczystych, skarżąca nie może zatem skutecznie kwestionować w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym o udzielenie pozwolenia na budowę, tytułu prawnego, przysługującego inwestorom J.R. i G.R. W tej sytuacji prawidłowo ustalił organ odwoławczy, iż skarżącej nie przysługuje tytuł prawny do działek nr [...] i [...], będących przedmiotem postępowania, a zatem z braku wykazania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, postępowanie odwoławcze podlegało umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Zatem skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło