II SA/Gl 554/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi A. P.-P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], podjętym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), w toku postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu działki nr 1 oraz odprowadzeniem wód opadowych z utwardzonego terenu na posesji przy ul. [...] w B., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. nałożył na inwestora A. P. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji utwardzonego terenu z zaznaczeniem spadków i kierunków spływu wód opadowych, a także oceny technicznej prawidłowości wykonania odprowadzenia wód deszczowych z tego terenu z uwzględnieniem wymagań z art. 5 Prawa budowlanego oraz §28 i §29 rozp. w sprawie warunków technicznych ... Zażalenia na powyższe postanowienia wniosły A. P. jako inwestor oraz skarżąca A. P.- P. (właściciel nieruchomości sąsiedniej). Wskutek zażalenia A. P., zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o uchyleniu w całości postanowienia organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ powiatowy nie uzasadnił wystarczająco konieczności przedłożenia oceny technicznej, ani też jej adresata. Tymczasem stopień skomplikowania tych robót, jak również wielkość utwardzonego terenu, nie uzasadnia nałożenia takiego obowiązku. Natomiast odrębnym postanowieniem z tej samej daty po rozpoznaniu zażalenia skarżącej z dnia 27 stycznia 2016 r., organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. art. 144 kpa, umorzył postępowanie zażaleniowe. Zdaniem organu II instancji, stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Takim podmiotem nie jest zaś skarżąca, która posiada jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny odnośnie rozstrzygnięcia kwestii wpadkowej. Stąd też nie rozpatrzono merytorycznie jej zarzutów, podniesionych w zażaleniu. W skardze na postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji o nałożeniu obowiązku sporządzenia oceny technicznej, A. P.- P. zarzuciła: 1) naruszenie art. 7, 9, 24, 39, 40, 61, 64, 77, 78, 80, 81, 222, 223 i 225 kpa poprzez : – nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i niewyczerpującą jego ocenę, – podanie przez organ odwoławczy nieprawdziwych informacji w powiązaniu z jej imieniem i nazwiskiem, naruszenia jej dóbr osobistych i działania na jej niekorzyść, – niedochowanie staranności w ustaleniu daty otrzymania przez stronę postanowienia organu I instancji, – nieprawidłowe zakwalifikowanie jej skargi z dnia 27 stycznia 2016 r. jako zażalenia, podczas gdy pismo było adresowane do organu I instancji, a jedynie do wiadomości przesłano je organowi odwoławczemu, – wszczęcie postępowania zażaleniowego, pomimo braku jej wniosku, – niepodjęcie działań w celu sprecyzowania treści jej żądania, – nieuwzględnienie jej skargi z dnia 9 czerwca 2016 r. i odesłanie jej do organu I instancji, – nierówne traktowanie stron, – hamowanie krytyki wobec łamania prawa przez PINB i jej pracownika, 2) naruszenie art. 6 kpa, 3) naruszenie art. 8 kpa. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania skarżąca zaakcentowała, że nie złożyła zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. i nie dochowała terminu do jego wniesienia, zaś na skargę z tej daty udzielił jej odpowiedzi organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, bowiem w pkt 2 pisma z dnia 27 stycznia 2016 r. skarżąca wyraziła niezadowolenie z treści postanowienia organu I instancji, zaś w pozostałym zakresie pismo przekazano organowi I instancji jako skargę. Uczestnik postępowania A. P. w piśmie z dnia 1 sierpnia 2016 r. wniosła o oddalenie skargi jako wniesionej przez nieuprawniony podmiot. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Wyjątek dotyczy prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka oraz organizacji społecznych. Nadto, zgodnie z § 2 tego przepisu, ustawy odrębne mogą przyznać prawo do wniesienia skargi innemu podmiotowi. Zdaniem sądu administracyjnego, w świetle tej regulacji, skarżąca nie jest legitymowana do wniesienia skargi na postanowienie organu odwoławczego, uchylające postanowienie organu I instancji w przedmiocie nałożenia na inny podmiot obowiązku dokonania oceny technicznej spornych robót budowlanych. Postanowienie to zapadło wskutek zażalenia strony, na którą nałożono taki obowiązek w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Postępowanie w tym zakresie ma bowiem jedynie charakter incydentalny, zmierzający do wyegzekwowania od określonego w tym przepisie podmiotu środka dowodowego. Stąd też stroną takiego postępowania są jedynie uczestnicy procesu budowlanego, zaś interes prawny w takim postępowaniu, a w konsekwencji, uprawnienie do wniesienia skargi na postanowienie ostateczne, przysługuje wyłącznie osobie, na którą taki obowiązek nałożono. Skarżąca jest zaś właścicielem nieruchomości sąsiedniej. O ile zgodnie z art. 28 kpa, legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu prowadzonym przed organami nadzoru budowlanego w sprawie legalności robót, wykonywanych na nieruchomości sąsiedniej, co uprawnia ją do kwestionowania rozstrzygnięć kończących postępowanie, bądź w określonych przypadkach postanowień, np. o zawieszeniu postępowania, to jednak krąg stron na gruncie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jest węższy. W tym indywidualnym postępowaniu właściciel nieruchomości sąsiedniej nie może wykazać istnienia incydentalnego interesu prawnego, wymagającego ochrony w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taki też pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SK 2106/11, (LEX nr 1223965). Nie zmienia oceny prawnej fakt, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy omawiając przebieg postępowania podał, że skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji. Za taki środek prawny uznał bowiem organ II instancji pismo skarżącej z dnia 27 stycznia 2016 r. Zawarcie takiego stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie ma bowiem żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro zaskarżone postanowienie zapadło wskutek zażalenia innej osoby, ani też nie nakłada na skarżącą żadnego uprawnienia, czy obowiązku. Ochrona dóbr osobistych możliwa jest jedynie w drodze postępowania przed sądem powszechnym. Bez znaczenia są także pozostałe zarzuty skargi, dotyczące biegu postępowania administracyjnego. Merytoryczna kontrola wydanych rozstrzygnięć następuje bowiem jedynie w razie wniesienia skargi przez uprawniony podmiot. Z braku legitymacji po stronie skarżącej, skarga nie mogła zatem odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy. im