II SA/Gl 556/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 207, poz. 2016 z 2003 r. z zm./ odmówił wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia wybudowanego między działkami nr A i B przy ul. [...] w C.. W uzasadnieniu organ podał, iż między działkami A i B przy ul. [...] zostało wykonane w [...] 2000 r ogrodzenie z płyt betonowych zamontowanych na słupach żelbetowych, wysokość ogrodzenia wynosi [...] m. Powyższe ogrodzenie nie wymagało zgłoszenia budowy, gdyż zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zgłoszeniu podlegają jedynie ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. Skoro będące przedmiotem sprawy ogrodzenie nie wymagało zgłoszenia to nie podlega ono kontroli ze strony organu nadzoru budowlanego. W odwołaniu K. N. zarzuciła, że nie otrzymała zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, co uniemożliwiło jej złożenie dowodów świadczących o uciążliwości wybudowanego ogrodzenia. Nie mogła także zapoznać się z aktami sprawy i złożyć końcowych wyjaśnień. Nadto stwierdziła, że celem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a jego powołanie w "bezprawnej decyzji świadczy o arogancji organu administracyjnego". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w sprawie ogrodzenia wybudowanego między posesjami nr geodezyjny A i B w C.. W motywach podał, że będące przedmiotem postępowania ogrodzenie jest ogrodzeniem międzysąsiedzkim o wysokości poniżej 2,20 m, a w związku z tym stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego /t.j. Dz.U. nr 98, poz. 1071 z zm./ jego budowa nie wymagała zgłoszenia. Odnośnie tego ogrodzenia brak jest więc podstaw prawnych do ingerencji organów nadzoru, które mogą rozstrzygać jedynie w sprawach regulowanych przez Prawo budowlane. Wobec braku przedmiotu sprawy podlegającego Prawu budowlanemu, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. N. wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Z treści skargi wynika, że domaga się ona w dalszym ciągu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Zdaniem skarżącej istniała możliwość nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Podtrzymała także zarzut naruszenia jej praw strony w przeprowadzonym postępowaniu. W dodatkowym piśmie z dnia [...] 2006 r. skarżąca podkreśliła dolegliwości wywołane przez istniejące betonowe ogrodzenie, a na powyższą okoliczność dołączyła do pisma kserokopie zdjęć spornego ogrodzenia. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Sąd administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/ dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa, a w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia, Sąd dokonuje oceny jego wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących obowiązkiem wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Ogrodzenie między działkami nr A i nr B zostało wykonane z elementów betonowych w 2000 r., a jego wysokość nie przekracza 2,20 m wysokości. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zgłoszenia właściwemu organowi wymagała budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Równocześnie art. 29 ust. 1 pkt 13 Prawa budowlanego zwolnił wszystkie ogrodzenia z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że ogrodzenia międzysąsiedzkie /pomiędzy posesjami/ niezależnie od ich konstrukcji, do wysokości 2,20 m nie wymagały ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. W ten sposób ustawodawca wykluczył wstępną kontrolę organów administracyjnych nad projektowaną budową takich ogrodzeń, co w konsekwencji pozostawiło ich budowę poza sferą reglamentacji administracyjnej. Poza ograniczeniami wynikającymi z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego właściciel dysponuje swobodą decyzji co do budowy ogrodzenia. Ewentualne spory między sąsiadami co do budowy ogrodzenia nie podlegają załatwieniu w drodze administracyjnej, lecz jako spory o charakterze cywilnym należą do właściwości sądów powszechnych. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, a wszczętej w następstwie żądania skarżącej ustalono, że sporne ogrodzenie nie podlega regulacji Prawa budowlanego, a to wobec faktu, iż nie jest ogrodzeniem, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego nie były uprawnione do orzekania o zgodności z prawem spornego ogrodzenia bowiem nie istnieją podstawy prawne do ich działania w formie władczej w tej sprawie. Jedną z fundamentalnych zasad państwa prawa jest zasada, iż kompetencji organu administracji publicznej do działań władczych nie można domniemywać, a organ administracyjny władny jest orzekać jedynie w sprawie prawnie uregulowanej. Ponieważ żądanie skarżącej dotyczyło sprawy, która nie podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracyjny, co ujawniło się w toku postępowania /po wykluczeniu okoliczności z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego/ dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a organy orzekające były zobowiązane do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 kpa. Zaskarżoną decyzją w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji – która zawierała merytoryczne rozstrzygnięcie mimo braku podstaw prawnych ku temu i umorzył postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Rozstrzygnięcie to jest zgodne z prawem, znajduje uzasadnienie w powołanych przepisach. Fakt, iż w postępowaniu istotnie doszło do naruszenia procedury przez brak zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania i o zgromadzeniu materiału do wydania decyzji nie miał wpływu na wynik sprawy. Żadne dowody, które ewentualnie zgłosiłaby skarżąca, przy dokonanych ustaleniach faktycznych /brak okoliczności z art. 30 ust. 1 pkt 3 kpa/ nie mogły spowodować wydania rozstrzygnięcia odmiennego od rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm./ oddalił skargę.