II SA/Gl 557/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-10-04
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była zasadna, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję o zmianach w operacie ewidencji gruntów na podstawie wniosku o wydanie wypisu z operatu?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była zasadna. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że wniosek o wydanie wypisu z operatu ewidencji gruntów nie jest równoznaczny z wnioskiem o wprowadzenie zmian w operacie. W związku z tym, organ pierwszej instancji nie miał podstaw do wydania decyzji o zmianach w ewidencji, a organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. w celu ustalenia rzeczywistego żądania wnioskodawcy i przeprowadzenia ewentualnego postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z.S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty Powiatowego w Z. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów. Organ pierwszej instancji dokonał połączenia działek i wpisał nowego właściciela na podstawie wniosku P.G.L.L.P.N.K. oraz operatu modernizacyjnego. Skarżący kwestionował tytuł prawny Skarbu Państwa do lasów, które w przeszłości należały do jego ojca, twierdząc, że ich przejęcie było niesłuszne. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że wniosek dotyczył wydania wypisu z operatu, a nie wprowadzenia zmian.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent-stażysta Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2006 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków – zmian w operacie oddala skargę.
Starosta Powiatowy w Z. działając na podstawie art. 22 ust. 1,2,3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z
2000 r., nr 100, p. 1086 z zm.) w związku z § 55, § 46 pkt 2, § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca
2000 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454 ), dalej powoływanego jako rozporządzenie, orzekł o wprowadzeniu z wniosku P. G. L. L. P. N.K. zmian w oparciu ewidencji gruntów obrębu Z.P. Z sentencji decyzji wynika, że dokonano połączenia działek i wpisano nowego właściciela, a w uzasadnieniu powołano operat pomiarowy wykonany w ramach modernizacji operatu ewidencji gruntów. Powyższa decyzja podlegała sprostowaniu postanowieniem Starosty Z. dnia [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z.S. Z odwołania wynika, że lasy objęte decyzją w przeszłości należały do ojca odwołującego się, a ich przejęcie na rzecz Skarbu Państwa na mocy dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nastąpiło niesłusznie. Lasy te bowiem nie podlegały przejęciu na podstawie dekretu, bowiem nie przekraczały 25 ha.
Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] w oparciu o art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do rozpoznania temu organowi.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na wniosek P.G.L.L.P. N.K. z dnia [...] który zawierał żądanie wypisu z operatu ewidencji gruntów i budynków, a nie żądanie wprowadzenia zmian w operacie. Strona wprawdzie dołączyła do wniosku decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W. z dnia [...] w sprawie przekazania gruntów leśnych P.F.Z.N.S., ale nie zwalniało to organu I instancji w sprawie w której orzekał on na wniosek, od uzyskania sprecyzowanego wniosku strony określającego jej żądania. Wniosek o wydanie wypisu nie jest bowiem równoznaczny z wnioskiem o wprowadzenie zmian w ewidencji.
W zależności od sprecyzowanego wniosku strony organ I instancji – zdaniem organu odwoławczego będzie mógł ewentualnie podjąć postępowanie określone
w § 47 ust. 3 rozporządzenia i zapewnić w nim czynny udział stronom postępowania określonym stosownie do art. 28 Kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.S. ponownie powtórzył zarzuty dotyczące decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W. w sprawie przekazania gruntu leśnego na rzecz p.g.l.N.S., oraz kwestionował przejęciu gruntu leśnego na rzecz Skarbu Państwa.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków nie rozstrzyga problemów własności nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja – w ocenie składu orzekającego – jest zgodna z prawem.
Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 138 § 2 kpa, który uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji do ponownego rozpatrzenia w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Skład orzekający podziela ocenę organu odwoławczego co do potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości w rozpoznawanej sprawie.
Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja organu I instancji wprowadzająca zmiany w operacie ewidencji gruntów jednostki ewidencyjnej I. obręb Z.P. zapadła na skutek wniosku P.G.L.L.P.N.K. z dnia [...]. Natomiast z treści wniosku z dnia
[...] nie wynika żądanie zmiany w operacie ewidencji gruntów, ale żądanie wydania wypisu z operatu ewidencji gruntów i budynków.
Udostępnienie dokumentów zasobu ewidencyjnego, w tym także wydanie wypisów i wyrysów jest czynnością materialno-techniczną, której nie potwierdza się pozytywną decyzją administracyjną. Jedynie odmowa wydania dokumentów – bez względu na przyczynę – wymaga wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z kpa ( 47 § 3 rozporządzenia ).
Brak więc było podstaw w następstwie rozpoznania wniosku do wydania decyzji w przedmiocie zmian w ewidencji. Wniosek bowiem nie dotyczył zmian. O ile organ administracyjny uznał, z uwagi na dołączone do wniosku dokumenty, że zmierza on w kierunku zmian w ewidencji to powinien zwrócić się do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania.
Żądanie strony określa bowiem przedmiot postępowania, a wydanie decyzji na wniosek strony uzależnione jest od złożenia przez stronę żądania, którego treść wyznacza przedmiot postępowania. Dlatego też zasadnie organ odwoławczy uchylił decyzję I instancji orzekającą o zmianach w ewidencji w celu ustalenia rzeczywistego żądania wnioskodawcy, i przeprowadzenia ewentualnego postępowania przewidzianego § 47 ust. 3 rozporządzenia. Powyższe oczywiście pozostaje bez związku z art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca
2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454 ), które to jednak przepisy są podstawą do działania organów ewidencji gruntów z urzędu, a nie na wniosek.
Zasadnie zatem organ odwoławczy zastosował do decyzji organu I instancji art. 138 § 2 kpa, bowiem – jak wskazano wyżej – należało najpierw ustalić zakres wniosku , i w zależności od tego przeprowadzić postępowanie o którym mowa w § 47 ust. 3 rozporządzenia.
Odnosząc się do skargi należy stwierdzić, że jej zarzuty ( podobnie jak wcześniej odwołania ) nie pozostają w związku z przedmiotem postępowania.
Postępowanie przed organami ewidencji gruntów i budynków nie rozstrzyga bowiem problemu własności. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny co oznacza, że rejestr ten potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.
Nie można więc – wbrew oczekiwaniu skarżącego – w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności, będących podstawą dokonania wpisów w ewidencji.
Zaskarżona decyzja dotyczyła wyłącznie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dla nieruchomości nie posiadającej założonej księgi wieczystej, a nie ustalenia czy nieruchomość podlegała przepisom dekretu PKWN o reformie rolnej lub dekretu PKWN o przejęciu lasów na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący natomiast nie odnosił się do zmian w ewidencji, ale kwestionował tytuł Skarbu Państwa do nieruchomości twierdząc, że wobec powierzchni gruntów leśnych ( poniżej 25 ha ) nie podlegały one przejęciu na rzecz Skarbu Państwa.
Powyższe twierdzenia skarżącego nie mogą podważyć legalności zaskarżonej decyzji i dlatego skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) podlegała oddaleniu.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło