II SA/Gl 557/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r. sprawy ze skargi G. J. oraz R. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektów budowlanych 1) uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr [...] oraz orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...], nakazał G. J. i R. J. rozbiórkę sześciu tymczasowych obiektów budowlanych, zlokalizowanych na terenie działki nr [...] w T. przy ul. [...]. Kolejną decyzją organu I instancji z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. nr [...], nakazano G. J. i R. J. rozbiórkę dalszych ośmiu tymczasowych obiektów budowlanych na terenie tejże działki. Skargi na obie decyzje ostateczne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił na mocy wyroków z dnia 22 kwietnia 2005 r., wydanych w sprawach II SA/Ka 1320/03 i II SA/Ka 1321/03. Następnie upomnieniem z daty [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. działając na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) – po stwierdzeniu niewykonania obowiązku, nałożonego powyższymi decyzjami, wezwał G. J. i R. J. do wykonania rozbiórki obiektów w ciągu 7 dni od dnia doręczenia upomnienia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego dla egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym. Powołując się na fakt doręczenia powyższego upomnienia w dniu [...] r. organ egzekucyjny sporządził tytuł wykonawczy nr [...] wraz z klauzulą o jego skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Po rozpatrzeniu zarzutów G. J. i R. J. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. orzekł o nieuwzględnieniu zarzutów, zaś wskutek zażalenia zobowiązanych [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu egzekucyjnego. Wreszcie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nałożył na G. J. i R. J. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ egzekucyjny powołał przepisy art. 119-122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Jednocześnie organ wezwał zobowiązanych do wykonania obowiązku, wskazanego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...] r. w terminie 14 dni od daty doręczenia tegoż postanowienia oraz poinformował o możliwości wykonania zastępczego. W uzasadnieniu organ egzekucyjny powołał się na fakt niewykonania obowiązku rozbiórki, orzeczonego powyższymi decyzjami, co ustalono w toku oględzin, przeprowadzonych w [...] r. W zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny G. i R. J. wskazali na fakt przystąpienia do rozbiórki obiektów już po otrzymaniu decyzji w tym przedmiocie, jak i wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie oddalające ich zarzuty. Wreszcie, zarzucili, że Prezydent Miasta T. od ponad 4 lat odmawia im wydania warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Zaskarżonym postanowieniem, podjętym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy uznał, iż argumentacja żalących się oparta jest na przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w której badaniu może podlegać jedynie zasadność nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki, a ten obowiązek nie został wypełniony przez zobowiązanych. W skardze do sądu administracyjnego G. J. i R. J. wnieśli o uchylenie postanowienia organu II instancji, ponawiając argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Skarżący zaakcentowali, że podjęli działania w celu uniemożliwienia użytkowania przedmiotowych kontenerów (poprzez ich zaspawanie). W kolejnym piśmie procesowym skarżący powołali się zaś na fakt uchylenia na mocy prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 83/07 postanowień organów obydwu instancji w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W toku rozprawy sądowej skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej kwestie miały znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej była bowiem ocena zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie nałożenia na skarżących grzywny w celu przymuszenia. Na podstawie art. 122 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, 2) postanowienie o nałożeniu grzywny, które winno zawierać elementy, wymienione w § 2 tego przepisu. Regulacja powyższa oznacza, iż stosowanie tego środka egzekucyjnego dopuszczalne jest jedynie na podstawie prawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego, którego doręczenie odpisu powoduje wszczęcie egzekucji administracyjnej (art. 25 § 5 pkt 1 cyt. ustawy). Tymczasem sporządzony w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...], nie spełniał wymogów ustawowych. Jak bowiem stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w motywach prawomocnego wyroku z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 83/07, mocą którego uchylono postanowienia organów obydwu instancji w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego, tenże tytuł wykonawczy nie został sporządzony według ustalonego wzoru, bowiem nie został opatrzony odciskiem pieczęci urzędowej wierzyciela, a co więcej, nie określono w nim precyzyjnie treści egzekwowanego obowiązku zgodnie z wymogiem z art. 27b cyt. ustawy, ani też nie wskazano środków egzekucyjnych, stosowanych w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Aczkolwiek przywołany wyrok tut. Sądu w sprawie II SA/Gl 83/07 zapadł już po wydaniu zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny, jednakże z mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże skład orzekający w niniejszej sprawie. Oznacza to, że rozpoznając skargę, sąd administracyjny zobligowany był do uwzględniania treści wyroku z dnia 4 lipca 2007 r., którym przesądzono kwestię wadliwości tytułu wykonawczego, co z kolei miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, jako że podstawą nałożenia grzywny w celu przymuszenia może być jedynie prawidłowo sporządzony tytuł wykonawczy. Nadto w świetle art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy, co z kolei rozstrzyga się na etapie rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Z tych wszystkich względów postanowienia organów obydwu instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu jako wydane z naruszeniem prawa materialnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparto na przepisie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie [...] zł rozstrzygnięto na wniosek skarżących po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 powołanej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, o ile egzekwowany obowiązek nie został do tej pory wykonany albo nie stał się bezprzedmiotowy, wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia możliwe będzie jedynie po doręczeniu zobowiązanym odpisu prawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego, zgodnie z wytycznymi tut. Sądu w sprawie II SA/Gl 83/07. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miały natomiast znaczenia pozostałe zarzuty skargi, dotyczące działania Prezydenta Miasta T., rozpoznającego wniosek skarżących o wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy.