II SA/Gl 558/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. L. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 558/17 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w ten sposób, że: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić skarżącemu radcę prawnego. Wnioskiem z dnia 3 lipca 2017 r. skarżący R. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą niepełnosprawną w umiarkowanym stopniu i cierpi na liczne schorzenia zdrowotne. Zaakcentował, że z powodu zaburzeń [...] ma problem z załatwieniem spraw urzędowych, nie radzi sobie w tym zakresie. Wnioskodawca mieszka wraz z byłą małżonką w lokalu mieszkalnym o powierzchni 48,9 m2 , lecz nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 955 zł oraz świadczenie z tytułu chorobowego w kwocie 1135 zł. W ramach stałych wydatków wnioskodawca wskazał: czynsz za mieszkanie 240 zł, energia elektryczna 37 zł, gaz 37 zł, środki czystości 150 zł, leki 200 zł, wizyty lekarskie 350 zł, "utrzymanie" 800 zł. Wezwaniem z dnia 7 lipca 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem się oraz aktualnej wysokości jego dochodów, a także do nadesłania kopii zeznania podatkowego za 2016 r. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca nadesłał wymaganą kopię zeznania podatkowego oraz wydruk z rachunku bankowego potwierdzające wysokość jego dochodu. Nadto, w piśmie z dnia 27 lipca 2017 r. skarżący sporządził szczegółowe zestawienie ponoszących miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem się. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek. Według referendarza wnioskodawca nie uprawdopodobnił bowiem wysokości i struktury wydatków, jakie ponosi w związku z utrzymaniem się. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Do sprzeciwu załączył dokumenty potwierdzające wysokość opłat ponoszonych za czynsz, ubezpieczenie, energię, podatek, gaz, specjalistyczne wizyty lekarskie oraz zakup lekarstw. Powołując się na te dokumenty wnioskodawca zauważył, że spełnia przesłanki do uwzględnienia jego wniosku w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej Ppsa) sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z kolei art. 245 Ppsa stanowi, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. W rozpatrywanej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. I tak, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 Ppsa, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. W przechodząc do powyższej oceny należy przyznać rację referendarzowi, że zakres materiału źródłowego, jaki wnioskodawca przedstawił przed wydaniem postanowienia z dnia 9 sierpnia 2017 r. nie pozwalał na uwzględnienie rozpatrywanego wniosku. Wnioskodawca wykazując bowiem wysokość uzyskiwanego dochodu nie przedłożył żadnych dokumentów, które potwierdzały by jednocześnie strukturę oraz wysokość obciążających go wydatków związanych z utrzymaniem. Okoliczność ta uniemożliwia referendarzowi weryfikację twierdzeń skarżącego i ocenę spełnienia ustawowych przesłanek, dających podstawę do przyznania prawa pomocy. Jednakże na etapie wniesienia sprzeciwu wnioskodawca nadesłał dokumenty, wymagane w wezwaniu referendarza z dnia 7 lipca 2017 r., które – zdaniem Sądu – usunęły sygnalizowane braku materiału dowodowego w stopniu umożliwiającym uznanie, że sytuacja wnioskodawcy nie pozwala mu obecnie na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, które oprócz wpisu od skargi w wysokości 200 zł mogą obejmować także opłaty kancelaryjne oraz wpisy od ewentualnych środków odwoławczych. Zauważyć wymaga, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Nie ma wobec tego możliwości poprawy swojej sytuacji finansowej. Nadto, zły stan zdrowia wymaga dodatkowych, ponad przeciętnych, nakładów finansowych na zakup lekarstw czy specjalistyczne badania. Wskazane okoliczności przemawiały jednocześnie za przyznaniem wnioskodawcy fachowego pełnomocnika. Mając na uwadze przytoczoną argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, orzekł jak w sentencji.