II SA/Gl 560/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-08-03
Skład orzekający: Andrzej Matan, Piotr Broda, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy betonowe kolumny ozdobne zamontowane na istniejącej balustradzie garażu, służące do podpierania markizy i pergoli, mogą być zakwalifikowane jako obiekty małej architektury w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Betonowe kolumny ozdobne, które nie mają samodzielnego bytu, lecz służą do podpierania innych konstrukcji (markizy, pergoli) i są trwale połączone z budynkiem garażowym, nie mogą być uznane za obiekty małej architektury. Ich montaż może stanowić rozbudowę budynku, co wymaga analizy pod kątem przepisów Prawa budowlanego dotyczących budowy.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu ośmiu betonowych kolumn na tarasie garażu. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, kwalifikując kolumny jako obiekty małej architektury. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i błędną kwalifikację prawną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB i zasądził od WINB na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] r. B. G., działając przez pełnomocnika, zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej realizowanej na posesji nr [...] przy ul. [...] w W., polegającej na wykonaniu ośmiu kolumn.
W dniu [...] r. przeprowadzona została kontrola, w wyniku której ustalono, że na części garażowej budynku istnieje taras otoczony balustradą betonową, słupki betonowe w ilości 8. Między słupkami znajduje się pełne wypełnienie, wysokość balustrady 97 cm, na zewnątrz balustrada wyłożona jest deskami. Na istniejących słupkach betonowych balustrady betonowej zamontowano słupki betonowe ozdobne (rowkowane) prefabrykowane w ilości 8 sztuk, wys. 112 cm. Na dwóch narożnych słupkach zamontowane są lampy ogrodowe. Słupki na tarasie usytuowane są w odległości 150 - 140 - 135 cm od granicy nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (dalej PINB) umorzył postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na posesji nr [...] przy ul. [...] w W. w postaci montażu kolumn betonowych na części garażowej budynku mieszkalnego stanowiącego własność A. W.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej WINB) decyzją z dnia [...] r., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji ze wskazaniem, iż w pierwszej kolejności zbadania wymaga legalność garażu z dachem wykorzystywanym jako taras.
PINB decyzją z dnia [...] r., nr [...] r., ponownie umorzył postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na posesji nr [...] przy ul. [...] w W. w postaci montażu kolumn betonowych na części garażowej ww. budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że budynek mieszkalny wraz z garażem i tarasem na dachu garażu został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Następnie obiekt został zalegalizowany. W odniesieniu do powstałych ośmiu sztuk kolumn PINB dokonał ich kwalifikacji jako obiekty małej architektury, niewymagające ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno -budowlanej.
Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...] r., B. G., działająca przez pełnomocnika, wniosła odwołanie. Wskazano naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego; obecnie j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.), niedopełnienie obowiązku zakomunikowania stronie faktu znanego organowi z urzędu (art. 77 § 4 k.p.a.), niewykonanie zaleceń organu drugiej instancji w zakresie zbadania legalności garażu z dachem wykorzystywanym jako taras, błąd w zakresie ustaleń faktycznych oraz błędną kwalifikację jako obiektu małej architektury.
WINB decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniesionego w ustawowym terminie odwołania z dnia [...]r. B. G. od decyzji PINB z dnia [...] r, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podano m. in., że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, przede wszystkim dokumentacji zdjęciowej, prowadzi do wniosku, iż w istocie sporne "półkolumny" należy zakwalifikować jako obiekty małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 – dalej p.b.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 22 p.b. budowa obiektów małej architektury nie wymaga uzyskania pozwolenia, a zgłoszenie jest wymagane jedynie w przypadku budowy obiektów małej architektury w miejscach publicznych (art. 30 ust. 1 pkt 4 p.b.). Odnośnie legalności garażu z tarasem, na których zostały zlokalizowane sporne obiekty, WINB stwierdza, że analiza dokumentacji archiwalnej prowadzi do wniosku, iż w obrocie prawnym znajduje się potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia użytkowania budynku mieszkalnego, a inwentaryzacja powykonawcza uwzględniała również dobudowany garaż, na którym usytuowany jest taras. Ponadto zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik B. G. zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że wykonane przez A. W. słupki betonowe na istniejącej balustradzie na garażu budynku usytuowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w W. stanowią obiekt małej architektury;
- art. 77 § 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez niepowiadomienie strony o faktach znanych organowi z urzędu w postaci potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia użytkowania budynku mieszkalnego na posesji nr [...] przy ul. [...] w W. i okoliczności objęcia inwentaryzacją powykonawczą również dobudowanego garażu, na którym usytuowany jest taras;
- art. 81 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez przyjęcie za udowodnioną okoliczności faktycznej w postaci zalegalizowania samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku mieszkalnego na posesji nr [...] przy ul. [...] w W. i okoliczności objęcia inwentaryzacją powykonawczą również dobudowanego garażu, na którym usytuowany jest taras, w sytuacji gdy stronie nie zapewniono możliwości wypowiedzenia się co do dowodów dopuszczonych w tym zakresie;
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie okoliczności, czy legalizacja budynku mieszkalnego na posesji nr [...] przy ul. [...] w W. objęła również betonową balustradę wykonaną na garażu budynku mieszkalnego na posesji nr [...] przy ul. [...] w W., na której wykonano sporne kolumny;
- art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania w związku z nieodniesieniem się przez organ do wszystkich twierdzeń strony i okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, a podnoszonych w odwołaniu;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia w związku z nieustosunkowaniem się do wszystkich zarzutów strony zamieszczonych w odwołaniu i nierozpatrzeniem wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie;
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy państwowej;
- art. 3 pkt 4 p.b., poprzez zakwalifikowanie słupków betonowych ozdobnych prefabrykowanych ustawionych na betonowych słupach istniejących na tarasie na garażu budynku mieszkalnego jako obiekty małej architektury, mimo posadowienia ich na budynku mieszkalnym i mimo trwałego połączenia z tym budynkiem;
- art. 3 pkt 6 p.b. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez przyjęcie, iż w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z budową;
- art. 48 p.b. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez przyjęcie, że przepis ten nie znajduje zastosowania, w sytuacji gdy dokonano samowolnej budowy na posesji nr [...] przy ul. [...] w W. poprzez rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego.
Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji WINB z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...]r. i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podano m. in., że z kwalifikacją wykonanych robót skarżąca nie może się zgodzić. Organ w sposób bezprawny, tj. w sposób nieznajdujący oparcia w obowiązujących przepisach prawa przyjął, że za obiekt małej architektury można uznać kolumny, które wskutek wykonania ich na budynku mieszkalnym (na istniejących słupkach betonowych betonowej balustrady wykonanej na części garażowej budynku mieszkalnego) nie stanowią odrębnego i niezależnego obiektu, a tym samym nie mogą być uznane za odrębny obiekt budowlany, w tym obiekt małej architektury. W konsekwencji, poprzez wykonanie przedmiotowych kolumn, doszło do rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, co prowadzi do wniosku, iż A. W. wykonując te kolumny dopuścił się samowoli budowlanej, uzasadniającej zastosowanie art. 48 p.b. Tym samym organowi należy zarzucić błędną interpretację art. 3 pkt 4 p.b. poprzez zakwalifikowanie spornych kolumn jako obiektów małej architektury. Przedmiotowe kolumny stanowią części składowe budynku w rozumieniu art. 47 k.c. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 77 § 4 k.p.a. wskazano, że organ w zaskarżonej decyzji powołuje się na fakty znane mu z urzędu, jakoby budynek mieszkalny wraz z garażem i tarasem na dachu garażu wybudowany został bez pozwolenia na budowę, a następnie zalegalizowany. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji powołuje się na dokumentację archiwalną, pomijając zupełnie nakazy, jakie w takim wypadku płyną z art. 77 § 4 k.p.a. Fakty znane organowi z urzędu nie zostały zakomunikowane stronie, a WINB wskazuje je dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z powyższego wynika kolejne naruszenie przepisów postępowania przejawiające się w niezastosowaniu art. 81 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. WINB nie odniósł się do twierdzeń i stanowiska skarżącej, w zakresie, w jakim wskazywała ona, że w sprawie nie mamy do czynienia z obiektem małej architektury, gdyż w ogóle nie doszło do wybudowania odrębnego i niezależnego obiektu. Organ pominął również całkowitym milczeniem zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 77 § 4 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Ze skargą nie zgodził się również A. W. w piśmie z [...] r., wskazując że sporne kolumny są obiektami małej architektury i nie naruszył żadnych przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. – dalej p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W tym kontekście należy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 31 grudnia 2003 r. w Lublinie) z dnia 17 maja 1994 r., sygn. SA/Lu 1921/93, LEX nr 26517. Zawarto tam ogólne reguły dotyczące postępowania dowodowego. Stwierdzono m. in., że z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany nie tylko na wniosek, ale i z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany do wysłuchania wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w Kodeksie zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zarówno w nauce, jak i w praktyce orzeczniczej, podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.:
- po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa,
- po drugie - ocena, powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego,
- po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny,
- po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z prawidłami logiki.
Dopiero spełnienie wszystkich powyższych przesłanek pozwala przyjąć, że ocena stanu faktycznego z punktu widzenia regulacji materialnoprawnych jest prawidłowa.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że Prawo budowlane znajduje zastosowanie w stosunku do obiektów kwalifikowanych jako budowlane, dzieląc je na trzy podstawowe grupy: budynki, budowle i obiekty małej architektury. Są to niewątpliwie obiekty, które mają status samodzielnych obiektów, a nie części składowych innych obiektów, podlegających reglamentacji Prawa budowlanego. Przy tym przez obiekt małej architektury rozumie się niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (art. 3 pkt 1 – 4 p.b.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że podstawowym kryterium uzależniającym zakwalifikowanie danego obiektu jako obiektu małej architektury są jego rozmiary (mała wielkość). Stwierdzenie, że dany obiekt jest "niewielki" wymaga nie tylko określenia jego bezwzględnych wymiarów (wysokości, szerokości, długości), ale także odniesienia wielkości tego obiektu do jego usytuowania w konkretnej przestrzeni. Istotne może okazać się także zwrócenie uwagi na rodzaj przyjętej konstrukcji, np. konstrukcja ciężka, betonowa, czy lekka, ażurowa. Nieprecyzyjna definicja "obiektu małej architektury" powoduje, że należy ją interpretować indywidualnie do danego stanu faktycznego. Wskazuje się również, że nie będzie mógł być zaliczony do tej kategorii obiektów taki, który w istocie stanowi połączenie różnych obiektów, służących realizacji różnych funkcji i którego rozmiary trudno uznać za niewielkie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, z 6 marca 2008 r., II SA/Go 92/08).
Z dokumentacji zdjęciowej zgromadzonej w niniejszej sprawie wynika, że z kolumn wystają od góry uchwyty, co oznacza, że mają one służyć do podpierania innego elementu większej konstrukcji. W protokole oględzin z [...] r. stwierdzono, że "(...) w słupkach z boku wkręcone są śruby. (...) Wg oświadczenia P. W. wystające śruby ze słupków służyć będą w lecie do rozciągnięcia markizy przeciwsłonecznej, a śruby z boku do maskownicy (pergoli ażurowej)".
Ozdobne kolumny nie mają zatem bytu samodzielnego, jedynie estetycznego, a celem ich jest do podpieranie i stabilizowanie innych konstrukcji, które będą łączone w całość, co wynika nawet z wyżej zacytowanego oświadczenia inwestora. Skoro każda z tych kolumn ma stanowić część większej, całościowej konstrukcji i nie mają one każda z osobna bytu samodzielnego, to ich analiza przez organy pod kątem "niewielkich" rozmiarów w rozumieniu art. 3 pkt 4 p.b. nie może być zaakceptowana.
Faktem jest również, że zgodnie z art. 47 Kodeksu cywilnego tego rodzaju elementy, trwale połączone z budynkiem, są jego częściami składowymi. Wszystkie one, jako całość konstrukcyjna, służą zwiększeniu funkcjonalności konkretnego budynku, na którym zostały posadowione, pozwalając na realizowanie przez niego nowych funkcji (rekreacyjnych, ochronnych przed nasłonecznieniem), zwiększając jego wysokość w części garażowej o te konkretne elementy betonowe. To powoduje konieczność analizy przez organ pod kątem budowy w szerokim jej rozumieniu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 p.b. Organy w tym zakresie nie dokonały żadnych ustaleń, jako że niewłaściwie ustaliły stan faktyczny i – w konsekwencji – winny przeprowadzić postępowanie naprawcze we właściwym trybie.
Tego rodzaju obiekty, posiadając dużą wagę, posadowione na pewnej wysokości, mogą zagrażać zdrowiu, a nawet życiu ludzkiemu, zatem mogą być montowane jedynie legalnie i w sposób spełniający standardy obowiązujące w budownictwie. Należy pamiętać, że wg zamiarów inwestora będą musiały dodatkowo wytrzymywać obciążenia wynikające z zamontowania markizy przeciwsłonecznej oraz pergoli ażurowej, a także opierać się, jako całość, silnym wiatrom, co organy obu instancji także winny wziąć pod uwagę.
Jest przy tym oczywiste, że uznanie w innym postępowaniu podobnych kolumn za obiekty małej architektury nie może być przesądzające, skoro każda sprawa ma swoją specyfikę. Kolumny takie mogą być sytuowane w różnych miejscach, w różny sposób, mając byt samodzielny i funkcję jedynie estetyczną, albo mogą być częścią większej całości, służąc do podpierania innych elementów.
Organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, jednak i on nie dostrzegł wadliwości aktu, który utrzymał w mocy, nie dość dokładnie rozpoznając odwołanie, przez co należy uznać i jego rozstrzygnięcie za nieodpowiadające prawu (art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 107 §3 k.p.a.). W tej sytuacji mniejsze znaczenie miały zarzuty naruszenia art. 77 § 4 k.p.a., art. 81 k.p.a. oraz art. 10 §1 k.p.a. i samodzielnie – z przyczyn wskazanych przez WINB – nie stanowiłyby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, aczkolwiek przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zadbać o przeprowadzenie postępowania zgodnie ze standardami proceduralnymi.
Wszystkie te uchybienia wskazanym wyżej przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania, w szczególności przeprowadzając postępowanie wszechstronnie, zapewniając stronom należyty w nim udział oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. Dokonane ustalenia winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a w razie wniesienia odwołania WINB winien szczegółowo rozpoznać zawarte tam zarzuty.
Sąd na rozprawie oddalił wnioski dowodowe uczestnika A. W. o dopuszczenie dowodów w postaci dodatkowych dokumentów. Sąd nie może bowiem dokonywać ustaleń za organy, a jedynie ocenia prawidłowość przeprowadzonego dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. "Sprawowanie kontroli" w rozumieniu art. 1 p.u.s.a. oznacza bowiem pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie zastępuje go w czynnościach (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 12, s. 23). Sąd bierze przy tym pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji, a jego możliwości dowodowe są bardzo ograniczone (art. 106 §3 p.p.s.a.). Wskazać tu należy, że decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie dotyczyły ściśle niniejszego postępowania. Nadto, skoro sam uczestnik dostrzega braki w postępowaniu dowodowym, będzie miał możliwość wnioskowania o dołączenie dodatkowej – jego zdaniem niezbędnej – dokumentacji. Twierdził bowiem na rozprawie, że w aktach jest jedynie połowa dokumentów, które winny być dołączone.
W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł) i koszty zastępstwa procesowego (497 zł, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło