II SA/Gl 561/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod linię kolejową oddala skargę. Z akt sprawy wynika, że obecni skarżący M.S. i J.S. wystąpili z wnioskiem z dnia [...] roku do Prezydenta Miasta T. (wpływ do organu [...] roku) o wydanie decyzji w sprawie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości jako działki nr [...] i [...] (przed podziałem działka nr [...]) w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] roku. We wniosku tym twierdzili, że te nieruchomości, będące ich własnością zostały zajęte pod linię kolejową i od roku [...] (korespondencja z "A" w K.) starają się o uzyskanie stosownego odszkodowania. Decyzją z dnia [...] roku ostateczną z dniem [...] roku, Wojewoda [...] na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (w brzmieniu Dz. U. nr 84, poz. 948 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 roku przez Skarb Państwa prawa własności gruntu działki [...] (przed podziałem nr [...]) wchodzącego w skład linii kolejowej oraz prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na rzecz "A" Równocześnie w tej decyzji odmówiono stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności działki nr [...]. Po wszczęciu postępowania ([...] r.) odnośnie działki nr [...] organ wydał postanowienie z dnia [...] roku na podstawie art. 61a kpa, a po przeprowadzeniu postępowania odnośnie działki nr [...] o powierzchni [...] ha, Prezydent Miasta T. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją nr [...] z dnia [...] roku, sprostowaną postanowieniem z dnia 3 marca 2015 roku, odmówił – po rozpatrzeniu wniosku obecnych skarżących – ustalenia odszkodowania za nieruchomość – działka nr [...], położoną przy ul. [...] obręb T., karta mapy nr [...], wydzieloną z działki nr [...] dla której prowadzona jest przez V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w T. księga wieczysta nr [...]. W podstawie prawnej organ orzekający powołał art. 37a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wnioskodawcy (skarżący) nie złożyli wniosku w terminie określonym w art. 37a ust. 7 ustawy o komercjalizacji (...), co wynika z pisma wnioskodawców (skarżących) z dnia [...]. Od tej decyzji złożyli odwołanie wnioskodawcy (obecni skarżący). Wskazali na korespondencję prowadzoną od roku [...] (jak we wniosku) i dali wyraz swemu przekonaniu, że pisma złożone do "A" w latach [...] wszczęły postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę [...], które nigdy nie zostało zakończone. Twierdzili, że infrastruktura kolejowa na ich działce "była od zawsze" z wyjątkiem krótkiego okresu zawieszenia. Pytali wreszcie skarżący "czy są przepisy, które negują wcześniej złożone wnioski". Wyrazili także stanowisko odnośnie znajdującej się w aktach opinii prawnej, która była dla nich negatywna i nie ukierunkowała sprawy na jej pozytywne załatwienie. Podkreślali wreszcie, że to ich teren został im odebrany bez stosownych uregulowań i odszkodowania. Decyzję organu I instancji ocenili jako krzywdzącą ich. Wojewoda [...] nie uwzględnił powyższego odwołania i decyzją ostateczną z dnia 15 kwietnia 2015 roku – na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu przebiegu postępowania, w tym odwołania powołał przepis art. 37a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 8 marca 2000 r. Uznał, że w rozpoznawanej sprawie najistotniejsze jest ustalenie, czy odwołujący się (skarżący) zachowali termin określony w art. 37a ust. 7 ustawy. W tym przepisie bowiem ustawodawca ograniczył w czasie możliwość złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania (wniosek powinien być złożony od dnia [...] roku). Termin ten jest terminem zawiłym, o charakterze materialnym, a na bieg tego terminu nie wpływa decyzja Wojewody [...], która została wydana dopiero [...] r. Istotnie odwołujący się (skarżący) występowali pismami z [...] roku do "A" o odszkodowanie oraz uregulowanie stanu prawnego działki nr [...], jednakże - zdaniem organu odwoławczego – wystąpienia te nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy. Wystąpienia te zostały złożone przed uchwaleniem ustawy z 8 września 2000 roku, a więc przed terminem w niej określonym, nie zostały złożone do organu administracji publicznej, a więc nie podlegały przekazaniu na podstawie art. 65 kpa, a przede wszystkim wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie został złożony w terminie określonym w art. 37a ust. 7 ustawy. Konsekwencją złożenia wniosku zarówno przed, jak i po terminie określonym w art. 37a ust. 7 ustawy jest odmowa ustalenia odszkodowania. Odnosząc się do zarzutów związanych z opinią prawną organ odwoławczy wyjaśnił, że nie była ona wiążąca dla organu I instancji, jak i obecnie orzekającego, a stanowisko zawarte w opinii pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W skardze J.S. i M.S. powtórzyli zarzuty odwołania i wyrazili przekonanie, że ich sprawa jest wyjątkowa i należy ją rozpatrzyć indywidualnie. Wskazali także, że złożone przez nich pisma [...] do "A" wyły wyrazem ich wiedzy "do kogo zwykł obywatel miał składać wniosek jak nie do "A". Twierdzili, że działka nr [...] (powstała z podziału działki [...]) widnieje w dalszym ciągu jako ich własność w KW, mimo że została zajęta w latach 60 – tych pod budowę torów kolejowych. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi odwołując się do argumentacji zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie chodzi jedynie o odszkodowanie za działkę nr [...] o pow. [...], której nabycie z mocy prawa z dniem [...] roku przez Skarb Państwa oraz prawa wieczystego użytkowania tej działki przez "A" stwierdził Wojewoda[...] decyzją z dnia [...] roku. Trzeba też wskazać, że decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności i była decyzją deklaratoryjną. W dziale III księgi wieczystej [...] nie została ona ujawniona, jednakże widnieje w tej księdze (dział III) ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w tej księdze z rzeczywistym stanem prawnym, co zgodnie z art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 roku, poz. 707 ze zm.) wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych. Jest też poza sporem, że skarżący w latach [...] występowali do "A" o odszkodowanie za zajęcie pod tory kolejowe m. innymi działki nr [...]. Bezsporne jest także, że wniosku takiego nie złożyli w okresie od [...] roku. Spornym w sprawie w związku z tym jest czy art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 roku wyznacza ten termin na okres od [...] roku w ten sposób, że wnioski złożone przed [...] roku należy traktować jako wnioski złożone w terminie. Stosownie do art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 roku (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) o komercjalizacji (...) grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu [...] roku we władaniu "A" niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub "A". stają się z dniem [...] roku z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela złożony w okresie od [...] roku. Po upływie tego okresu odszkodowanie nie przysługuje. Termin wskazany w art. 37a ust. 7 ustawy (od [...] roku) jest w ocenie Sądu terminem zawitym o charakterze materialnym. Z samego tego przepisu wynika, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania powinien być złożony od [...] roku. Jego więc dochodzenie było najistotniejsze w sprawie. W sprawie jest bezsporne, że skarżący w tym terminie nie złożyli wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Jest oczywiste, że pisma skarżących z lat [...] nie spełniały wymogów wniosku w zakresie czasu jego złożenia określonych w art. 37a ust. 7 ustawy. Z woli ustawodawcy wnioski o ustalenie i wypłatę odszkodowania winny być składane w okresie od [...] roku. Termin złożenia wniosku został więc ściśle określony w art. 37a ust. 7 z tego względu Sąd stoi na stanowisku, iż konsekwencją złożenia wniosku przed, jak i po terminie określonym w art. 37a ust. 7 ustawy jest odmowa ustalenia i wypłaty odszkodowania. Odnosząc się do opinii prawnej znajdującej się w aktach administracyjnych należy stwierdzić, że nie wiązała ona orzekających w sprawie organów i w związku z tym pozostaje bez wpływu na samo rozstrzygnięcie. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ppsa (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) oddalił skargę. im