II SA/Gl 561/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 marca 2025 r. nr SKO.PŚS/41.5/59/2025/897 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 3 marca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta Z. z dnia 31 grudnia 2024 r. w sprawie odmowy zmiany decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia 25 września 2023 r. o ustaleniu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla skarżącej I. G. - reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – K. G.. W uzasadnieniu organ przytoczył art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 25 września 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1494). Następnie wskazał, że na mocy decyzji z dnia 25.09.2023 r. Prezydent Miasta Z. przyznał prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla małoletniej I. G. ur. [...] r. na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2024 r. w kwocie 215,84 zł miesięcznie. W dniu 12.11.2024 r. przedstawicielka ustawowa skarżącej, jako załącznik do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, przedłożyła m.in. zaświadczenie Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia 6.11.2024 r., potwierdzające, że w dniu 31.10.2024 r. został złożony wniosek o wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności I. G.. Organ podkreślił, że niniejsze zaświadczenie wydłużyło okres ważności dotychczasowego orzeczenia na okres do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność, tj. do dnia 30.06.2025 r. Następnie w drodze korespondencji elektronicznej prowadzonej ze stroną organ ustalił, iż wniosek z 12.11.2024 r. dotyczył przedłużenia z urzędu decyzji z dnia 25.09.2023 r. Organ odwoławczy wskazał, że po zweryfikowaniu okoliczności mających wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, zasadnie organ I instancji stwierdził, iż I. G. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, a tym samym od dnia ukończenia 16 roku życia nie spełnia kryteriów określonych w art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zatem nie ma podstaw do zmiany decyzji na podstawie art. 2 ustawy z dnia 25 września 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy podkreślił, że I. G. ukończyła 16 rok życia w dniu [...] r. Następnie przytoczył art. 16 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że według przepisów tej ustawy, do uzyskania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego po ukończeniu 16 roku życia niewystarczające jest legitymowanie się przez wyżej wymienioną, jedynie orzeczeniem potwierdzającym, iż jest osobą niepełnosprawną. Podkreślił, że do uzyskania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego przez osoby, które ukończyły 16 lat, ustawa wymaga legitymowania się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności znacznym lub umiarkowanym w określonych warunkach. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca – reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego – podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym wyjaśnienia, czy regulacja szczególna tj. ustawa z dnia 25 września 2024r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024, poz. 1494) poprzez wydłużenie terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności, nakazuje wszczęcie postępowania z urzędu i zakończenie postępowania poprzez zmianę decyzji co do czasokresu przyznania świadczenia nawet wobec osób, które skończyły 16 rok życia i nie posiadają jeszcze orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 8 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz kontrolę zaskarżonej decyzji. W szczególności podniosła, że organ nie wyjaśnił, dlaczego art. 4 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 i art. 2 wymienionej ustawy, nie dotyczy sytuacji przedstawionej przez skarżącą. Zarzuciła, że organ błędnie zastosował w sprawie art. 10 K.p.a., pomimo, że w tym przypadku przepis ten nie ma zastosowania. Ponadto podniosła, że w innych miejscowościach organy administracji, w analogicznej sytuacji wydają decyzje przedłużające okres przysługiwania zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie zaświadczenia o przedłużeniu terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem, stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z przedmiotem decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie wskazać należało, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1494, zwanej dalej również ustawą zmieniającą), decyzje i rozstrzygnięcia, na mocy których przyznano prawo do uzależnionych od niepełnosprawności świadczeń rodzinnych oraz innych świadczeń, zasiłków, dodatków, wymienionych w tym przepisie, wydane na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności albo orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, których okres ważności uległ przedłużeniu na podstawie art. 6bb ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 zmienia się w zakresie okresu, na jaki przyznano, prawo do tych świadczeń, zasiłków albo dodatków, z uwzględnieniem określonego w art. 6bb ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Na podstawie art. 2 ust. 3 tej ustawy, cytowany wyżej przepis, stosuje się także do decyzji i rozstrzygnięć, w których upłynął już okres, na który przyznano prawo do uzależnionych od niepełnosprawności świadczeń, zasiłków albo dodatków. Natomiast art. 4 ust. 1 tej ustawy określa, że do osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 6bb ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, które ukończyły 16 rok życia po dniu 30 września 2024 r. stosuje się art. 6bb ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1. Według zaś art. 6bb ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44), jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. Z zawartego w aktach materiału dokumentacyjnego wynika, że skarżąca I. G. legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym do dnia [...] r., tj. do dnia, w którym ukończyła 16 lat oraz, że miała przyznane prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2024 r. Następnie jej przedstawicielka ustawowa przedłożyła zaświadczenie Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia 6.11.2024 r., potwierdzające, że w dniu 31.10.2024 r. został złożony wniosek o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności I. G.. Zasadnie zatem organ stwierdził, że niniejsze zaświadczenie wydłużyło okres ważności dotychczasowego orzeczenia na okres do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność, tj. do dnia 30.06.2025r. Jest to bowiem wynikiem prawidłowego zastosowania cytowanego wyżej art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Jednakże – wbrew błędnemu rozumowaniu zawartemu w skardze - wydłużenie okresu ważności dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowi samoistnej podstawy do zmiany decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w zakresie okresu, na jaki go przyznano. Nie zostały bowiem spełnione warunki przysługiwania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, określone w art. 16 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024r. poz. 323), według których, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. Natomiast według ustaleń organu, skarżąca legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności, a nie - jak określa to cytowana wyżej ustawa o świadczeniach rodzinnych - orzeczeniem o znacznym bądź umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wydłużenie okresu ważności dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności, nie spowodowało zatem takiego skutku, żeby mógł stronie nadal przysługiwać zasiłek pielęgnacyjny w okresie, w którym nie były spełnione warunki do jego przyznania. Cytowany wyżej przepis art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej, nie daje podstaw do takiego wniosku. Wręcz przeciwnie – wynika z tego przepisu, że dotyczy zmiany decyzji przyznającej "prawo do uzależnionych od niepełnosprawności świadczeń rodzinnych", a przedmiotowe świadczenie rodzinne, jakim jest zasiłek pielęgnacyjny, jest uzależnione – w przypadku osób w wieku powyżej 16 roku życia, od legitymowania się znacznym bądź umiarkowanym (w określonych warunkach), stopniem niepełnosprawności. W takim samym rozumieniu pojęcie "świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności" zostało użyte w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, co dodatkowo przemawia za przedstawioną wyżej interpretacją - dokonywaną na gruncie art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej. Zmiana okresu przysługiwania zasiłku pielęgnacyjnego w związku z wydłużeniem okresu ważności orzeczenia, mogłaby zatem mieć miejsce, jeśli byłoby to orzeczenie o znacznym bądź umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jednakże taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Zasadnie zatem organy obydwu instancji stwierdziły, że nie ma podstaw do zmiany decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia 25 września 2023 r. w zakresie okresu przysługiwania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku przeprowadzenia postępowania, spełniającego warunki określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., a także w art. 6 K.p.a. Natomiast wskazana w skardze okoliczność, że organ I instancji zastosował w niniejszej sprawie art. 10 K.p.a., nie mogła mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, pomimo, że stosowanie wymienionego przepisu zostało w tym postępowaniu wyłączone z mocy art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należało, że poza zakresem kontroli sądu dokonywanej w niniejszej sprawie, pozostają decyzje wydane przez organy administracji w postępowaniach w sprawach innych osób. Na marginesie dodać należało, że w decyzji organu I instancji – dodatkowo zawarte zostało pouczenie, iż w przypadku uzyskania przez skarżącą orzeczenia o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto zamieszczona została informacja o treści art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W stwierdzonych wyżej okolicznościach sprawy, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a w konsekwencji - zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę tę należało oddalić.