II SA/Gl 562/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek ( spr.) Sędzia NSA Ewa Krawczyk Protokolant stażysta Ewelina Kutermankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach Anny Podsiadło sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...]r. I.M. wystąpiła o wymeldowanie B.K. z pobytu stałego w lokalu położonym w C. przy ul. [...]. Z kolei B.K. pismem z dnia [...]r. wniosła o zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa z uwagi na złożenie w dniu [...]r. wniosku do Sądu Rejonowego w C. o ustalenie prawa do zamieszkiwania w powyższym lokalu. Do wniosku dołączono kserokopię powyższego pisma z datą wpływu do Sądu Rejonowego w C. w dniu [...]r. W uzasadnieniu B.K. podała m.in., iż wprawdzie w [...]r. w trakcie sprawy sądowej, sygn. akt [...] złożyła zapewnienie, że nie zamierza zamieszkać w spornym lokalu, ale obecnie po upływie [...] lat zmieniła zdanie z uwagi na wiek i stan zdrowia matki, wnioskującej o jej wymeldowanie. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], podjętym z up. Prezydenta C. odmówiono zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W motywach organ I instancji wskazał, iż w związku z nowelizacją ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 93, poz. 887 ), uprawnienia do lokalu nie są brane pod uwagę podczas orzekania o wymeldowaniu. Stąd też zdaniem organu, złożony w dniu [...]r. wniosek o ustalenie prawa do zamieszkania, nie stanowi zagadnienia wstępnego w prowadzonym postępowaniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie B.K. podniosła, iż wniosek o jej wymeldowanie został złożony już po raz [...], zaś lokalu nie opuściła dobrowolnie, lecz została z niego wyrzucona w [...]r., za co wnioskodawczyni została skazana z art. [...] kk. Nadto, wyjaśniła, że jest współwłaścicielką lokalu, a oprócz sprawy o ustalenie prawa do zamieszkiwania ( sygn. akt [...]), toczą się sprawy o określenie sposobu korzystania ze wspólnego lokalu [...] i zaprzestanie uniemożliwienia z zamieszkiwania w lokalu ( pozew z daty wpływu [...]r. ) a nadto zamierza wnieść o [...] matki, stąd też żaląca się wniosła o zawieszenie postępowania o wymeldowanie do czasu zakończenia powyższych trzech spraw cywilnych zgodnie z art. 97 § 1 pkt 3 i 4 kpa. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym z up. Wojewody Ś., orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Organ odwoławczy powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2002 r. sygn. akt K. 20/01 ( Dz. U. Nr 78, poz. 716 ), wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym, wynikającym z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 16 kwietnia 2004 r., w sprawie o wymeldowanie nie mają znaczenia prawnego uprawnienia do przebywania w lokalu. Ewidencja ludności służy przede wszystkim rejestracji stanu faktycznego, a nie – prawnego, nie rozstrzyga o statusie prawnym lokalu mieszkalnego, ani o ewentualnych roszczeniach powstałych na tle zajmowanego bądź opuszczonego lokalu. Stąd też organ II instancji uznał, że zasadnie odmówiono zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Odnosząc się zaś do rozszerzenia w zażaleniu wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 kpa, organ II instancji podał, iż w tej kwestii żaląca się nie przedstawiła żadnego dokumentu. Stąd też zażalenia nie uwzględniono przyjmując, że podniesione w nim okoliczności co do przyczyn opuszczenia lokalu winny być przedmiotem rozważań i oceny przy merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy. W skardze do sądu administracyjnego B.K. wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody Ś. z powodu pominięcia przez organ I instancji istotnych dla rozstrzygnięcia faktów, czym naruszono art. 7 i 77 kpa, podnosząc iż została zmuszona do opuszczenia spornego lokalu, nie mając jednak zamiaru przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce, skoro lokal wykupiła w [...] r. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W toku rozprawy sądowej skarżąca podała nadto, że wprawdzie w przeszłości toczyła się sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania, jednak wniosek wycofała z uwagi na wiek i chorobę matki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, iż skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w dniu [...]r. z uwagi na wytoczenie przed Sądem Rejonowym w C. sprawy o ustalenie prawa do zamieszkiwania w lokalu, co do którego toczyło się postępowanie o jej wymeldowanie z pobytu stałego. Stąd też postanowienie organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, odnosić się mogło wyłącznie do okoliczności, podniesionej w tym wniosku. Wytoczenie kolejnych spraw cywilnych po wydaniu postanowienia przez organ I instancji, które przywołano w zażaleniu, nie mogło odnieść skutku prawnego, bowiem kwestie te mogły być jedynie przedmiotem kolejnego wniosku złożonego do organu I instancji. Gdyby zaś wskutek prawomocnego [...] wnioskodawczyni, doszło do [...], zawieszenie postępowania byłoby obligatoryjne w trybie art. 97 § 1 pkt 3 kpa i musiałoby nastąpić przed tym organem, który w toku instancji właściwy byłby do rozpatrzenia sprawy. Zasadnie jednak organ odwoławczy uznał, iż skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu, potwierdzającego utratę przez wnioskodawczynię [...]. Trafnie też organy obydwu instancji nie dopatrzyły się przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 - kpa – przy uwzględnieniu treści wniosku o zawieszenie postępowania z dnia [...]r. Na tej podstawie organ administracji zobligowany jest do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia prawnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia, którego treścią muszą być okoliczności mające znaczenie prawne. Zatem wymagane jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym ( vide : B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996, str. 419 ). Stąd też w niniejszej sprawie istotna jest wykładnia przepisów prawa materialnego, mającego zastosowanie w sprawie o wymeldowanie. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 16 kwietnia 2004 r. ( Dz. U. Nr 93, poz. 887 ), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W niniejszej sprawie jest poza sporem fakt, iż skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego w [...] r. i nie dopełniła czynności w postaci wymeldowania. Już z treści wniosku o zawieszenie postępowania, jak i oświadczenia złożonego w toku rozprawy sądowej, wynika jednak, że skarżąca co prawda podjęła kroki prawne w celu odzyskania utraconego posiadania lokalu, lecz następnie zrezygnowała z przysługującej jej ochrony prawnej, cofając pozew i składając oświadczenie, że nie zamierza zamieszkać w spornym lokalu. Dopiero w toku sprawy o wymeldowanie skarżąca postanowiła powrócić do lokalu, w którym została zameldowana na pobyt stały i w tym celu wystąpiła do Sądu Rejonowego w C. o "ustalenie prawa" do zamieszkiwania w powyższym lokalu. Prawidłowo organy administracji zakwalifikowały powyższe roszczenie jako zmierzające do wykazania tytułu prawnego do lokalu, bądź też uprawnienia do przebywania w nim, która to kwestia nie ma jednak znaczenia w aktualnym stanie prawnym, a mianowicie po nowelizacji art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Stąd też rozpatrując wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania o jej wymeldowanie, trafnie organ I instancji nie dopatrzył się przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Podniesione w zażaleniu nowe okoliczności co do wytoczenia kolejnych spraw cywilnych na tle utraconego posiadania, nie mogły zaś skutkować uwzględnieniem zażalenia przez organ II instancji, jako że chodziło o nowe okoliczności, które mogły być podniesione jedynie w kolejnym wniosku do organu I instancji. Już jedynie na marginesie zauważyć przyjdzie, że roszczenie z art. [...] kodeksu cywilnego może być dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia posiadania, a po tym okresie wygasa. W konsekwencji, stwierdzić przyjdzie, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 kpa, art. 7 i 77 kpa. Podniesione w skardze, jak i zażaleniu kwestie co do przyczyn opuszczenia lokalu, mogą być w takiej sytuacji rozpatrzone jedynie przy merytorycznym rozpatrzeniu wniosku o wymeldowanie. Z tych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). su.