II SA/Gl 562/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r, nr [... ] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie o warunki zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia rady prawnego z urzędu na skutek wniesionego przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 21 stycznia 2009 r. p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego M. P. od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczania wpisu od skargi i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku oraz dochodach wynika, iż jedyne źródło utrzymania skarżącego stanowi emerytura małżonki w kwocie [...] zł netto, wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą ponad [...] zł miesięcznie, zaś dodatkowe obciążenie stanowią koszty związane z leczeniem ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący posiada lokal mieszkalny o powierzchni [...] m2, jest także współwłaścicielem działki budowlanej, na której znajduje się rozpoczęta, lecz niezakończona budowa dwurodzinnego budynku mieszkalnego. Oprócz tego skarżący jest właścicielem działki budowlanej o powierzchni o [...] m2, zabudowanej nieruchomościami przewidzianymi do rozbiórki. Skarżący nie posiada żadnych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie dysponuje również żadnymi oszczędnościami. Oddalając wniosek w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego referendarz wskazał, iż przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym może ubiegać się osoba całkowicie pozbawiona możliwości zdobycia środków pieniężnych na wydatki związane z postępowaniem sądowym. W tym kontekście jego zdaniem, posiadanie mieszkania oraz dwóch nieruchomości nie pozwala stwierdzić, że spełnione zostały kryteria przyznania prawa pomocy w całości. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia wnosząc o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu podniósł, iż zdaje sobie sprawę z faktu, iż jest właścicielem trzech nieruchomości, na co zwrócił uwagę referendarz, jednakże w odniesieniu do dwóch nieruchomości toczą się spory sądowe ze współwłaścicielami uniemożliwiające dysponowanie tymi działkami. Oznacza to, w ocenie skarżącego, iż nie ma on możliwości zbycia ww. nieruchomości, a nawet jego obecna sytuacja równoznaczna jest "tymczasowemu faktycznemu pozbawieniu posiadania obu nieruchomości w ww. zakresie". Dodatkowo skarżący wskazał na swój ciężki stan zdrowia spowodowany przewlekłą chorobą, która na dłuższy czas pozbawiła go sprawności ruchowej oraz ogromne zubożenie rodziny w ostatnim okresie. Uzupełniając złożony sprzeciw w dniu [...] r. skarżący przedłożył kopie trzech zaświadczeń lekarskich potwierdzających jego chorobę oraz przedłużający się w dalszym ciągu okres leczenia. Powyższe w ocenie skarżącego oznacza niemożność uzyskania przez niego żadnego dochodu przez okres co najmniej do 10 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 przesłanka zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, jak również jego możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżący nie dysponuje w chwili obecnej wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie jakichkolwiek opłat sądowych bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania. Skarżący M. P. wraz z małżonką zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2, utrzymując się z emerytury małżonki w kwocie [...] zł netto. Ponadto skarżący jest osobą schorowaną, a koszty codziennego utrzymania i niezbędnego leczenia przewyższają osiągany dochód. Dodatkowo stan prawny posiadanych nieruchomości nadal uniemożliwia osiąganie z nich przychodów. Dodatkowo przyjdzie zważyć, iż dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawcy pozwala również na przyjęcie, że przesłanka przyznania prawa pomocy obejmującego dodatkowe ustanowienie dla skarżącego radcy prawnego z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Okoliczności te zdaniem Sądu uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zgodnym ze złożonym wnioskiem. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.