II SA/Gl 565/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi K. (...) Spółki Akcyjnej na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę. Wnioskiem z daty [...]r. "A" Sp. z o.o. w P. zwróciła się o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania wód opadowych oczyszczonych z terenu "A" w K. – wylotem W1 do rzeki [...], w km 12 + 476. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...]r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta K. na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Powołując się na wyjaśnienia Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. (pismo z dnia [...]r. znak: [...]) oraz Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (pismo z dnia [...]r. znak: [...]), organ administracji ustalił, że zgodnie z Mapą Podziału Hydrograficznego Polski, rzeka [...] do ujścia potoku Leśnego, tj. na odcinku o nazwie "[...]", stanowi urządzenie kanalizacyjne. Stąd też nie zachodzi przypadek posiadania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych, co winno prowadzić do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Jednocześnie organ I instancji pouczył wnioskodawcę o obowiązku zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji wniosło "B" SA w K., domagając się jej uchylenia i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Odwołujący się podniósł, że jako podmiot wskazany w decyzji organu I instancji, z którym wnioskodawca winien zawrzeć umowę o odprowadzanie ścieków, powinien być uznany za stronę postępowania, podczas gdy zawierając taką umowę uznałby się za administratora rzeki [...] do ujścia [...], co jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Z datą wejścia w życie Prawa wodnego z 2001 r. nie można traktować spornego odcinka jako urządzenia kanalizacyjnego. W załączniku nr 1 do rozp. Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149) wydanego na podstawie art. 11 ust. 2 i 3 Prawa wodnego, pod poz. 104, wymieniona została bowiem rzeka [...]. Taki jej status potwierdza też art. 5 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego. Dla poparcia stanowiska odwołującej się powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2005 r. sygn. akt V CK 556/04 oraz stanowisko Ministra Środowiska zawarte w piśmie z dnia 22 grudnia 2005 r. nr 220/136/2005. Stąd też odwołujący się podniósł, że nie ma uprawnień do administrowania rzeką [...] i nie może zawrzeć umowy o odprowadzanie ścieków z firmą [...] Sp. z o.o. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podzielając pogląd, że górny i środkowy bieg [...] do [...], nazwany "[...]", stanowi urządzenie kanalizacyjne. Zdaniem organu II instancji, wymienienie rzeki Rawy pod poz. 104 załącznika nr 1 do powołanego wyżej rozp. RM, bez sprecyzowania jej początku, końca i kilometrażu, pozwala na ustalenie, że chodzi tu o ciek zaczynający się od [...] jako odcinka spełniającego wymogi dla cieku naturalnego. Ponadto, nawet tak wydzielona "rzeka" nie spełnia wymogów (parametrów) przyjętych w art. 11 ust. 1 pkt 2c Prawa wodnego, w związku z czym winna być ujęta w załączniku Nr 2 lub Nr 3 rozp. Zdaniem organu, powyższe rozp. jest jedynie aktem wykonawczym do ustawy – Prawo wodne, dlatego też pomimo uwzględnienia w nim [...] , uprawnienia właścicielskie w stosunku do powierzonych w 1951 r. urządzeń kanalizacyjnych powinno wykonywać m.in. "B" w K. Nadto, przedsiębiorstwo to po wejściu w życie Prawa wodnego z 2001 r. i cyt. rozp. nie przekazało [...] w użytkowanie Dyrektorowi RZGW w G. (brak protokołu zdawczo-odbiorczego). W tym stanie rzeczy odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego "C" Spółka Akcyjna w K. (poprzednio "B") wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, a to art. 9 ust. 1, art. 10, art. 11 ust. 1 pkt 1-3, art. 21, art. 37 pkt 2, art. 122 ust. 1 pkt 1 i art. 217 ustawy – Prawo wodne oraz art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków – poprzez zakwalifikowanie odcinka rzeki [...] jako urządzenia kanalizacyjnego i bezpodstawne nałożenie na skarżącą obowiązku zawarcia umowy z firmą "A" na odbiór ścieków z pominięciem innych dokumentów dołączonych do skargi, z których wynikają rozbieżności co do kwalifikacji prawnej przedmiotowego odcinka rzeki [...], a przy tym innym podmiotom udzielono pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód na spornym odcinku. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Pismem z dnia [...]r. skarżąca Spółka podtrzymała zarzuty skargi, zauważając że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich kwestii podniesionych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, zaś podniesiona w niej argumentacja i zarzuty nie miały wpływu na wynik sprawy. Z mocy art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Wyjątki od tej zasady dotyczą prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej (w wymienionych w tej ustawie przypadkach). Nadto, prawo do wniesienia skargi przysługuje innym podmiotom, jeżeli uprawnienie to wynika z innych ustaw. Katalog stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego wymienia zaś przepis art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). W świetle regulacji ustawowej, stroną postępowania jest ubiegający się o pozwolenie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Z kolei przez urządzenia wodne należy rozumieć m. in. wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód lub urządzeń wodnych oraz wyloty urządzeń służące do wprowadzania wody do wód lub do urządzeń wodnych (art. 9 pkt 19 lit. f ustawy – Prawo wodne). Pozwolenie wodnoprawne jest zaś wymagane na m. in. wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe do środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust. 1 ustawy. Tymczasem zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że tzw. "[...]", nie jest urządzeniem kanalizacyjnym, a stąd nie stanowi własności "C" SA. Podzielenie przez sąd administracyjny tej argumentacji prowadzi zatem wprost do przyjęcia, że skarga została wniesiona przez nieuprawniony podmiot. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, zaskarżoną decyzją nie nałożono też na nią żadnych obowiązków, a w szczególności, obowiązku zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków. Z istoty decyzja umarzająca postępowanie nie może wywoływać takiego skutku prawnego, zaś zawarte w niej pouczenie o treści art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków nie ma waloru wiążącego, skoro umowa ta ma charakter cywilnoprawny i dochodzenie jej zawarcia możliwe jest jedynie przed sądem powszechnym. Przymiotu strony nie tworzy też fakt, że skarżąca brała udział w postępowaniu administracyjnym i w wyniku wniesionego przez nią odwołania zapadła kwestionowana decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji musiało prowadzić do wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze, co i tak w efekcie prowadziłoby do pozostawania w obrocie prawnym decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, korzystającej z waloru ostateczności. Merytoryczna kontrola tej decyzji możliwa byłaby jedynie wskutek odwołania wnioskodawcy, który jednak nie skorzystał z tego uprawnienia. Nie pozbawia go to do ewentualnego wdrożenia postępowania nadzwyczajnego. Wreszcie, wskazać przyjdzie, że skarga nie mogłaby odnieść skutku, gdyby podzielić stanowisko organów administracji, że sporny odcinek stanowi urządzenie kanalizacyjne. Na wprowadzanie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne, o ile nie chodzi o ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe. Brak wymogu prawnego uzyskania decyzji oznacza zaś bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. W tym miejscu godzi się zaś zauważyć, że nie wiadomo, jakiego rodzaju ścieków dotyczyły decyzje o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na rzecz innych podmiotów, przywołane przez skarżącą Spółkę. W konsekwencji, rozstrzygnięcie sporu, czy sporny odcinek stanowi urządzenie kanalizacyjne, stanowiące własność strony skarżącej, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Zarówno stwierdzenie braku legitymacji czynnej, jak i brak merytorycznych podstaw do uwzględnienia skargi w świetle art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi podstawę do oddalenia skargi na podstawie art. 151 tej ustawy. W tym stanie rzeczy skarga nie mogła odnieść skutku w świetle przywołanej regulacji.