II SA/Gl 565/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne - w sprawie legalności budowy przyłącza energetycznego biegnącego od sieci transformatorowej rozdzielczej przez działkę nr 1 do hali tartaku zlokalizowanej na działce nr 2, położonej przy ul. [...] w [...], gmina B. - jako bezprzedmiotowe i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W skardze sformułowany został także wniosek o wstrzymanie wykonania powołanego na wstępie rozstrzygnięcia. W ocenie pełnomocnika wnioskodawcy dalsze prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. może narazić skarżącego na niepowetowane straty materialne, doprowadzając do zamknięcia jego przedsiębiorstwa i zwolnienia pracowników (w chwili obecnej ośmiu). Zakład produkcyjny skarżącego wymaga energii elektrycznej, przy czym jest on w całości uzależniony od zewnętrznej linii energetycznej. Pełnomocnik zasygnalizował, że w uzasadnieniu skarżonego aktu zasugerowano, że postępowanie winno zostać zakończone decyzją o rozbiórce przedmiotowej linii. Zarówno organ, jak i uczestnik postępowania nie odnieśli się do wniosku o wstrzymanie wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek, zważył: W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać objęta wnioskiem o wstrzymanie decyzja. Nadto zaznaczyć wypada, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09 – dostępne, tak jak i inne orzeczenia powołane przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10). W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że akty administracyjne uchylające, ze względu na brak przedmiotu wykonania, nie kwalifikują się do zastosowania wobec nich instytucji wstrzymania wykonania. W zawisłej sprawie wnioskiem objęta jest decyzja kasatoryjna z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Zatem decyzja ta, ze swej istoty nie podlega wykonaniu i nie wymaga wykonania, gdyż nie jest źródłem żadnych obowiązków, nakazów czy zakazów. Nie wywołuje ona żadnych skutków materialnoprawnych i nie dotyka bezpośrednio sfery prawnej skarżącego. Jej konsekwencją jest rozpoznanie sprawy na nowo celem jej załatwienia. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, by jej wykonanie stwarzało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków. Także przywołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja nie mogła przemawiać za jego uwzględnieniem. Obawy związane z ponownym rozpoznaniem sprawy przez organ pierwszej instancji, jak również postępowanie dotyczące ewentualnej rozbiórki spornego przyłącza energetycznego - jako przedwczesne, nie mogły być brane pod uwagę. Wskazać przyjdzie, że postępowania te, przy uwzględnieniu ich dwuinstancyjnego charakteru, nie zamykają skarżącemu drogi sądowej. Nadto zwrócić należy uwagę, że podstawą uwzględnienia tego rodzaju wniosku nie mogą być zarzuty dotyczące prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, albowiem w postępowaniu wpadkowym jakim jest ocena zasadności wstrzymania wykonania, kwestia ta leży poza zakresem kognicji Sądu. Legalności zaskarżonego aktu lub czynności, będzie bowiem stanowić przedmiot postępowania sądowego w sprawie. Z tego względu też postanowienie w przedmiocie wstrzymania nie może prowadzić w istocie do rozpoznania sprawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.