II SA/Gl 565/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-08-05

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, gdy sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest uznawana za wyjątkowo trudną, a przedstawione wydatki budzą wątpliwości?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ sytuacja materialna wnioskodawczyni nie została uznana za na tyle trudną, aby uzasadniać uwzględnienie wniosku. Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, a przedstawione przez nią wydatki, w szczególności wysoki rachunek za energię elektryczną, budziły wątpliwości.
Stan faktyczny
Strona J. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, posiada dwa samochody, a jej dochód to emerytura rolnicza w wysokości 1001 zł netto miesięcznie, podczas gdy jej mąż otrzymuje 1100 zł miesięcznie. Strona zadeklarowała bieżące koszty utrzymania na poziomie około 2000 zł. Na wezwanie sądu przedstawiła dokumenty dotyczące dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J.R. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku formularza wskazała, że wraz z mężem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 180 m2. Strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności ani też papierów wartościowych, natomiast jest właścicielką samochodu [...] z [...] r., natomiast jej małżonek jest właścicielem samochodu marki [...] z [...] r. Strona zadeklarowała, że jej dochód stanowi emerytura rolnicza w wysokości 1001 zł netto miesięcznie, a jej małżonek otrzymuje emeryturę rolniczą w wysokości 1100 zł miesięcznie. Strona podniosła również, że bieżące koszty utrzymania kształtują się na poziomie około 2.000 zł, a wsparcia udzielają jej dzieci. Na wezwanie referendarza sądowego strona przedstawiła dokumenty wykazujące wysokość świadczeń emerytalnych jak również bieżące wydatki. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony nie wniosek zasługuje na uwzględnienie albowiem sytuacja materialna wnioskodawczyni nie może być uznana za ciężką w takim stopniu, jaki pozwalałby przyjąć, że zasadnym będzie uwzględnienie jej wniosku. Łączny dochód w dwuosobowym gospodarstwie domowym strony wynosi 2023 zł netto miesięcznie. Łączne wydatki, na które składają się koszty dostaw wody i odprowadzania ścieków (332 zł), koszty zakupu lekarstw (w oparciu o nadesłane paragony ustalono je na kwotę 60 zł), koszty usług telekomunikacyjnych (100 zł), koszty energii elektrycznej (952 zł) wynoszą zaś 1444 zł. Zastrzec przy tym trzeba, że brak jest informacji czy rachunek za dostawy wody opiewający na wskazaną wyżej kwotę obejmuje okres miesiąca, czy też jest to rozliczenie w ujęciu trzymiesięcznym. Nadto zwraca uwagę nietypowo wysoki rachunek za energię elektryczną, który budzi poważne zastrzeżenia. Kwota niemalże 1.000 zł jest bowiem niezwykle wysoka jak na pokrycie zapotrzebowania w energię elektryczną dwóch osób, nawet przy założeniu, że jest to jedyne medium do ogrzania domu. Do bieżących kosztów utrzymania nie zaliczono natomiast kwoty ubezpieczenia posiadanego przez stronę pojazdu mechanicznego ani też kwot związanych z zapłaceniem podatku od nieruchomości. Wskazane wyżej wątpliwości nie pozwalają bezkrytycznie przyjąć, że zachodzą okoliczności dające podstawę zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło