II SA/Gl 565/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-03-02
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny. Sąd wskazał na nieścisłości w oświadczeniach strony dotyczące kosztów utrzymania, wielkości nieruchomości oraz posiadania dwóch samochodów, co budzi wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Strona J. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wnioskodawczyni podała informacje o dochodach, wydatkach, posiadanych samochodach i nieruchomości. Wcześniej jej wnioski o przyznanie prawa pomocy były już oddalane. Sąd analizował jej aktualną sytuację materialną, wskazując na nieścisłości w jej oświadczeniach.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. R. wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W druku formularza wskazała, że wraz z mężem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 240 m2. Strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności ani też papierów wartościowych, natomiast jest właścicielką samochodu [...] z [...] r., natomiast jej małżonek jest właścicielem samochodu marki [...] z [...] r. Strona zadeklarowała, że jej dochód stanowi emerytura rolnicza w wysokości 1001 zł netto miesięcznie, Strona podniosła również, że bieżące koszty utrzymania, w skład których wchodzi m.in. zakup opału kształtują się na poziomie około 1.000 zł, a wsparcia udzielają jej dzieci.
Na wezwanie referendarza sądowego strona przedstawiła dokumenty wykazujące wysokość świadczeń emerytalnych jak również rachunek za energię elektryczną – opiewający na kwotę 861 zł; opłatę za wodę – 201 zł; dowód opłacenia raty podatku od nieruchomości oraz rachunki za lekarstwa. W piśmie przewodnim, przy którym nadesłane zostały wspomniane dokumenty wnioskodawczyni zaznaczyła, ze rachunek za energię elektryczną jest za jeden miesiąc i obejmuje koszt bieżącej energii elektrycznej oraz ogrzewania.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że sytuacja materialna strony była już przedmiotem analizy dokonywanej przez referendarza sądowego (w postanowieniu z dnia 5 sierpnia 2016 r.) oraz przez Sąd (vide postanowienie z dnia 12 września 2016 r.). W obu przypadkach nie znaleziono podstaw do przyznania prawa pomocy, jakkolwiek złożony wówczas wniosek miał inny zakres – strona domagała się przyznania prawa pomocy w całości, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu.
Biorąc pod uwagę aktualnie podane przez stronę informacje wskazać przyjdzie, że łączny dochód w jej dwuosobowym gospodarstwie domowym wynosi 2200 zł netto miesięcznie. Łączne wydatki, na które składają się koszty dostaw wody i odprowadzania ścieków (332 zł), koszty zakupu lekarstw (w oparciu o nadesłane paragony ustalono je na kwotę 150 zł), koszty usług telekomunikacyjnych (100 zł), koszty energii elektrycznej (861 zł) wynoszą zaś 1443 zł.
W tym miejscu odnotować trzeba nietypowo wysokie koszty zużycia energii elektrycznej, które wedle informacji strony stanowią bieżący, miesięczny wydatek tego rodzaju. Twierdzenia skarżącej stoją w tym zakresie w sprzeczności z jej oświadczeniem, zawartym w druku PPF, z którego wynika, że bieżące koszty utrzymania oraz opału wynoszą 1.000 zł. Powstaje więc wątpliwość, czy rachunek za energię elektryczna obejmuje koszty ogrzania budynku i rzeczywiście jest to koszt miesięczny, czy też wydatek ten obejmuje dłuższy okres (strona nie podała jaki) a dodatkowo ponosi ona wydatki na opał. Sprzeczne ze sobą są również informacje dotyczące nieruchomości w której strona zamieszkuje. W pierwszym wniosku – złożonym w dniu 7 lipca 2016 r. podano, że nieruchomość ta ma 180 m2, tymczasem w obecnym wniosku jej wielkość to 240 m2. Abstrahując od tej nieścisłości wskazać również trzeba, ze strona enigmatycznie powołała się w druku formularza na bliżej niesprecyzowaną "pomoc dzieci", co niewątpliwie powinno mieć wpływ na ocenę jej możliwości finansowych, a co z żaden sposób nie zostało uściślone. Na koniec wreszcie podnieść należy, że strona i jej małżonek posiadają dwa pojazdy mechaniczne. Oboje skarżący są osobami niepracującymi (na emeryturze) a wobec tego powstaje wątpliwość, czy zasadnym jest ponoszenie przez nich wydatków na dwa pojazdy, gdy nie są one im niezbędne w codziennym funkcjonowaniu.
Wskazane wyżej wątpliwości nie pozwalają bezkrytycznie przyjąć, że zachodzą okoliczności dające podstawę do ustanowienia dla strony fachowego pełnomocnika z urzędu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło