II SA/Gl 566/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-09-11
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej deklarowane dochody i wydatki budzą wątpliwości co do realnej sytuacji materialnej, a przedstawione dokumenty wskazują na inne źródła finansowania niż zadeklarowane?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Istniały wątpliwości co do realnej sytuacji materialnej strony, w szczególności poziomu uzyskiwanych dochodów, które znacznie przewyższały zadeklarowane, a także co do zasadności niektórych wydatków, które przedłożono nad obowiązek poniesienia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, zadłużenie małżonka i wysokie koszty utrzymania. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację. Sąd wezwał do uzupełnienia dokumentacji, po czym rozpoznał wniosek. W trakcie postępowania ujawniono rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wpływami na rachunek bankowy, a także dokonano przelewów na nieznany cel przed zaspokojeniem obowiązku sądowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W druku podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz ze swoim małżonkiem oraz trzema synami, zamieszkując w wynajmowanym lokum. Strona posiada ponadto nieruchomość o pow. 667 m2. W druku formularz podkreślono, że małżonek strony jest uzależniony od hazardu i posiada zadłużenie sięgające 150.000 zł. Strona nie jest zatrudniona, uzyskuje alimenty na syna K.M. - około 400 zł oraz świadczenie "500 +" na dwójkę dzieci, z mężem ma zawartą umowę rozdzielności majątkowej. Strona oszacowała bieżące koszty utrzymania na kwotę niemal 2500 zł miesięcznie, a składają się na nie koszty wynajmu zajmowanego lokalu (900 zł); zakup gazu (650 zł); zakup energii elektrycznej (130 zł); usługi telekomunikacyjne – internet i telefon (130 zł); usługi TV – 75 zł; zakup środków higienicznych dla siebie i członków rodziny (około 270 zł); zakup żywności dla dzieci (mleko, owoce, soki – 250 zł).
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała szereg dokumentów obrazujących sytuację materialną jej rodziny, w tym wyciągi z rachunków bankowych, umowę najmu oraz kopie dokumentów z sądów powszechnych potwierdzających fakt uzyskania alimentów oraz istnienie rozdzielności majątkowej pomiędzy wnioskodawczynią a jej małżonkiem.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz poziom i strukturę wydatków w kontekście możliwych do poniesienia wydatków związanych z postępowaniem sądowym uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.
Na powyższym zaważył przede wszystkim fakt, iż nadal istnieją wątpliwości odnośnie realnej sytuacji materialnej strony a zwłaszcza poziomu uzyskiwanych dochodów. Z oświadczeń strony jak również przedstawionych przez nią dokumentów wynika bowiem, że bieżące wydatki znacznie przewyższają deklarowane dochody. Oczywistym jest więc w tej sytuacji pytanie o źródło ich pokrywania.
Z nadesłanych dokumentów wynika, że strona uzyskuje wpłaty na posiadany rachunek bankowy przekazane jej z rachunku podmiotu [...] ([...]r. przekazano 902 zł tytułem wypłaty, a [...]r. - 652 zł), zaś w miesiącu lipcu na rachunek strony wpłynęła kwota 180 zł oraz 2000 zł od B. M.. Co więcej, [...]r. dokonana została, na rachunek strony wpłata gotówki we wpłatomacie w kwocie 1400 zł., zaś w dniu [...]r. wpłacono 850 zł. Reasumując, w miesiącu lipcu strona uzyskała dochody w wysokości 5600 zł (dwie wpłaty we wpłatomacie, przelew alimentów od R. N., przelew świadczenia 500+, przelewy od B. M.). Trudno więc w tej sytuacji jednoznacznie stwierdzić jaki jest rzeczywisty poziom dochodów strony, skoro strona co innego zadeklarowała w druku formularza (brak dochodów poza alimentami i świadczeniem 500+), a co innego wynika z nadesłanych dokumentów. Co więcej, w piśmie procesowym z dnia 23 maja 2018 r. pełnomocnik strony wyraźnie zaznaczył, że przebywa ona na urlopie wychowawczym od dnia [...]r., tymczasem ostatnie udokumentowane wynagrodzenie od [...]wpłynęło w dniu [...] r. Nie wiadomo więc, czy była to ostatnia wpłata przed pójściem na urlop wychowawczy, czy też nie.
Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy z pola widzenia nie może umknąć kwestia zasadności niektórych wydatków czynionych przez stronę. Wśród przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych znaleziono bowiem dwa przelewy, opiewające łącznie na kwotę 1595 zł przekazane na rachunek [...]. Podkreślenia wymaga, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach złożona została w dniu [...]r., a strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika. Bez wątpienia więc strona miała świadomość obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a mimo to dokonała wspomnianego przelewu przedkładając zaspokojenie potrzeb własnych nad obowiązek poniesienia daniny o charakterze publicznoprawnym. Takie działanie zaś nie może zasługiwać na aprobatę z perspektywy przesłanek przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło