II SA/Gl 567/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z. na rzecz skarżącej kwotę 3934 (trzy tysiące dziewięćset trzydzieści cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] udzielił skarżącej Spółce "A" Sp. z o.o. w C. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków komunalnych po oczyszczeniu w biologiczno-mechanicznej oczyszczalni ścieków, istniejącym wylotem brzegowym do rzeki [...] w km 60,6. W decyzji określono m.in. dopuszczalną ilość oczyszczanych ścieków wprowadzonych do wód : Qmaxd = 14 000 m3/d, Qsrd = 6000 m3/d, Qmaxh = 1000 m3/h. Następnie informacją roczną z dnia [...] r. Dyrektor Zarządu Zalewni Wód Polskich w Z., ustalił na podstawie powyższej decyzji opłatę stałą w wysokości 25.347 zł za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. Od powyższej informacji skarżąca wniosła reklamację, zarzucając błędne wyliczenie opłaty stałej, która jej zdaniem winna wynosić 14.785,88 zł – zgodnie z maksymalną dobową ilością ścieków, określoną w pozwoleniu wodnoprawnym i art. 271 ust. 5 ustawy – Prawo wodne. Zaskarżoną decyzją reklamacji nie uwzględniono, określając opłatę stałą za powyższy okres w wysokości 25.347 zł, płatną w czterech kwartalnych ratach. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 i 2180). Zdaniem organu, opłata stała naliczana jest na podstawie maksymalnej ilości ścieków, wprowadzanych do wód lub ziemi, przy czym ustawodawca nie określił, czy chodzi o maksymalną ilość ścieków w ogólności, czy o maksymalną ilość wyrażoną w m3/s, określoną w pozwoleniu wodnoprawnym. Stąd organ przyjął, że opłata stała, będąca odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego w ramach usługi wodnej, winna być naliczona dla maksymalnej ilości ścieków wyrażonej w m3/s. Inaczej przedstawiałaby się sytuacja z opłatą zmienną, która jest uzależniona od wielkości wprowadzonych ścieków do wód powierzchniowych. Nadto, w decyzji przedstawiono sposób wyliczenia opłaty. W skardze do sądu administracyjnego Spółka zarzuciła naruszenie art. 271 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dla ustalenia maksymalnej ilości wprowadzonych ścieków do wód należy przyjąć maksymalną ilość godzinową określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy opłatę należy określić wg ogólnej maksymalnej ilości ścieków. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając skargę, Spółka podniosła, że w świetle udzielonego pozwolenia wodnoprawnego wiążąca jest maksymalna ilość dobowa, bowiem w przeciwnym wypadku w rzeczywistości dopuszczalne byłaby przekroczenie tej ilości. Maksymalna ilość godzinowa ustalana jest w pozwoleniu wodnoprawnym dlatego, aby w ciągu doby nie przekraczać maksymalnej ilości godzinowej, co mogłoby spowodować zanieczyszczenie wód. Przyjmując stanowisko organu, Spółka mogłaby na dobę zrzucić 24.000 m3 ścieków, co jest oczywiście sprzeczne z udzielonym jej pozwoleniem. Zdaniem skarżącej, w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono też przyczyn przyjęcia najmniej korzystnej wartości, określonej w pozwoleniu, co doprowadziło do zawyżenia wysokości opłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację co do istoty opłaty stałej i różnicy z opłatą zmienną. Organ podkreślił, że w pozwoleniu ustawowym nie podano wymaganej ustawowo jednostki m3/s. Stąd też dla ustalenia tej jednostki organ dokonał stosownego przeliczenia. Na tym etapie skarżąca nie może kwestionować treści udzielonego pozwolenia wodnoprawego, lecz winna wystąpić o jego zmianę. Nadto, organ wniósł o dołączenie akt sprawy, zakończonej wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. W toku rozprawy sądowej pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska, z tym że pełnomocnik organu cofnął wniosek o zażądanie akt sprawy pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Dokonując wykładni art. 271 ust. 5 ustawy – Prawo wodne, wyżej powołanej, organ naruszył bowiem zasadę z art. 7a § 1 kpa. Przepis ten obliguje do rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony, jeżeli przedmiotem postępowania jest nałożenie na stronę obowiązku. W niniejszej sprawie zasadzie tej nie sprzeciwiają się sporne interesy stron lub osób trzecich, gdyż poza skarżącą Spółką, nie ma innych stron i osób trzecich. Nie występują też przesłanki negatywne z § 2 tego przepisu. Przepis art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, określa sposób wyliczenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Wysokość opłaty stałej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu określonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków, wyrażonej w m3/s. Jest poza sporem, że udzielone skarżącej pozwolenie wodnoprawne nie określa maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód, wyrażonej w m3/s, lecz posługuje się maksymalną ilością dobową oraz godzinową. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ dokonał przeliczeń ilości ścieków na m3/s. Mianowicie, organ ustalił, że maksymalne ilości ścieków wynoszą: - Qmaxd = 14 000 m3/d – po przeliczeniu 0,162037037 m3/s, - Qmaxh = 1.000 m3/h – po przeliczeniu 0,27777773 m3/s. Opłatę stałą ustalono jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (250 zł), czasu wyrażonego w dniach (365 dni) i maksymalnego zrzutu wynoszącego po przeliczeniu 0,27777773 m3/s. Oznacza to, że do obliczeń przyjęto maksymalną ilość ścieków na godzinę – po przeliczeniu w m3/s. Ilość ta jest znacznie wyższa niż ilość ścieków na dobę – po przeliczeniu na dobę, wynosząca 0,162037037 m3/s. Zdaniem sądu administracyjnego, skoro ustawodawca nakazał obliczenie opłaty stałej wg czasu wyrażonego w dniach, logiczne byłoby przeliczenie maksymalnej ilości ścieków wg określonej w pozwoleniu maksymalnej ilości dobowej. Ustawa - Prawo wodne, nie zawiera żadnych wskazań co do sposobu dokonywania przeliczeń ilości ścieków, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Wiążące dla organu ustalającego opłatę, są wartości, określone w decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Zbędne jest zatem żądanie akt sprawy, zakończonej decyzją o udzieleniu takiego pozwolenia. Udzielone skarżącej pozwolenie wodnoprawne należy interpretować w ten sposób, że nie może przekraczać ani maksymalnej ilości ścieków określonej na godzinę, ani na dobę. Zatem w tym wypadku nie ma znaczenia fakt, czy rzeczywista ilość ścieków wprowadzonych do wód jest mniejsza od określonej w pozwoleniu maksymalnej ilości w m3. Opłata stała zawsze określana jest w odniesieniu do maksymalnej ilości ścieków. Nietrafne jest zatem odwoływanie się do sposobu obliczania opłaty zmiennej (art. 272 ust. 6 ustawy – Prawo wodne). Przekroczenie maksymalnej ilości ścieków, godzinowej bądź dobowej, wiąże się zaś z sankcją w postaci opłaty podwyższonej z art. 280 ust. 2 lit. b tej ustawy. Zatem opłata stała dotyczy tylko legalnego korzystania ze środowiska. Tymczasem stanowisko organu doprowadziłoby do naliczenia opłaty stałej przy założeniu przekroczenia warunków udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę uwzględnił. Zaskarżona decyzja zapadła bowiem z naruszeniem art. 271 ust. 5 Prawa wodnego oraz art. 7a § 1 kpa, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 317 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w kwocie 3.600 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, czyli łącznie w kwocie 3.934 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej, uwzględniając wartość przedmiotu sporu (kwota 10.562 zł), stosownie do art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 poz. 1800). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem określić opłatę stałą za usługi wodne na podstawie przeliczenia ścieków na m3/s wg maksymalnej ilości dobowej, określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. ec