II SA/Gl 570/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-08-20

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżącej, uwzględniająca dochody z alimentów i dzierżawy, wsparcie rodziców oraz dochody z działalności gospodarczej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle trudna, aby uniemożliwić jej poniesienie kosztów sądowych i wydatków na fachowego pełnomocnika. Dochody skarżącej, w tym z działalności gospodarczej, alimentów i dzierżawy, a także wsparcie rodziców, wskazują, że nie zachodzi niemożliwość pokrycia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca S.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając to cofnięciem koncesji na sprzedaż alkoholu, która była jej źródłem utrzymania. Wnioskodawczyni utrzymuje się z alimentów i dochodów z dzierżawy, a jej dzieci są na utrzymaniu rodziców. Budynek, w którym mieszka, objęty jest nakazem rozbiórki. Skarżąca nie posiada oszczędności ani środków na rachunkach bankowych, ale otrzymuje wsparcie od rodziców. Na wezwanie przedstawiła dokumenty dotyczące dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca S. K. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni uzasadniła wniosek faktem cofnięcia koncesji na sprzedaż alkoholu, która to działalność stanowiła jej źródło utrzymania się. Z formularza wynika również, że obecnie dzieci skarżącej są na utrzymaniu jej rodziców. Wnioskodawczyni utrzymuje się z alimentów uzyskiwanych od byłego małżonka w kwocie [...] zł miesięcznie oraz dochodu z dzierżawy w kwocie [...] zł. Budynek, w którym prowadzona była działalność gospodarcza, a w którym skarżąca obecnie przebywa, objęty jest nakazem rozbiórki Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani też środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach lub rachunkach bankowych. W skład jej majątku nie wchodzą również żadne przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, że wparcia finansowego udzielają jej rodzice. Na wezwanie referendarza sądowego S. K. przedstawiła szereg dokumentów obrazujących poziom jej wydatków oraz aktualnych dochodów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Istotą prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W przypadku ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu jest to istocie rzeczy dofinansowanie strony postępowania sądowego ze środków publicznych. W konsekwencji powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wniosek strony podlega ocenie w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Odmawiając przyznania prawa pomocy, kierowano się przede wszystkim tym, iż z nadesłanych dokumentów wynika, że sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle ciężka, aby poniesienie kosztów sądowych i wydatków na fachowego pełnomocnika leżało poza jej możliwościami finansowymi. W tym miejscu na szczególną uwagę zasługuje okoliczność, że w druku formularza PPF skarżąca określiła poziom swoich dochodów na kwotę około [...] zł miesięcznie (alimenty oraz czynsz z dzierżawy). Tymczasem z nadesłanego zestawienia obrotów dla przedsiębiorstwa S.K. wynika, że w okresie od stycznia do kwietnia osiągnęła ona dochód w wysokości [...] zł. W rozliczeniu miesięcznym daje to kwotę [...] zł. Jeśli dodać do tego zadeklarowany w druku formularza PPF dochód ([...]zł) oraz bliżej niesprecyzowane wsparcie udzielane przez jej rodziców, to nie można stwierdzić, aby stan finansów skarżącej uzasadniał udzielenie jej wsparcia ze środków publicznych. Mając świadomość istnienia stałych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się, wypada zauważyć, że pomimo iż są ona znaczące (same rachunki za energię elektryczną, w rozliczeniu dwumiesięcznym wynoszą przeciętnie ponad [...]zł), skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, iż ma trudności w ich spłacie. Fakt ten rzecz jasna sam w sobie nie stanowi dostatecznej podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy, nie mniej jednak świadczy o tym, że skarżąca na bieżąco pokrywa niezbędne należności. Nie można więc przyjąć, że jej sytuacja jest wyjątkowo trudna, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło