II SA/Gl 572/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-01-19

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, wydane w związku ze śmiercią strony postępowania wpadkowego (wymierzenia grzywny), może być kwestionowane przez inną osobę, która nie była stroną tego postępowania?
Ratio decidendi
Postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, wydane na skutek śmierci strony postępowania wpadkowego (wymierzenia grzywny), jest prawidłowe, jeśli zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 126 k.p.a. Grzywna jest zobowiązaniem osobistym, które nie przechodzi na spadkobierców. Osoba, która nie była stroną postępowania zażaleniowego dotyczącego grzywny nałożonej na inną osobę, nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu, a co za tym idzie, nie może kwestionować postanowienia o umorzeniu ani zasadności nałożenia grzywny na zmarłą stronę.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na S. B. grzywnę za nieudostępnienie pomieszczeń do oględzin. W zażaleniu do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, S. i S. B. kwestionowali zasadność nałożenia grzywny. Wojewódzki Inspektor umorzył postępowanie zażaleniowe, wskazując na śmierć S. B. oraz brak przymiotu strony S. B. w postępowaniu dotyczącym grzywny nałożonej na jego żonę. S. B. zaskarżył postanowienie o umorzeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia postanowień o grzywnie i umorzenia postępowania mandatowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o umorzeniu postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie grzywny za nieudostępnienie do oględzin pomieszczeń w związku z obowiązkiem wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] ( znak [...]) wydanym na podstawie art. 88 § 1 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nałożył na S. B. grzywnę w wysokości 50 zł za nieudostępnienie w dniu 5 lutego 2011 r. do oględzin najniżej położonych pomieszczeń w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S. Odrębnym postanowieniem z tej samej daty nr [...] taką samą grzywną organ ten nałożył z tego samego powodu na S. B. W zażaleniu do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 marca 2011 r. S. i S. B. jako przedmiot zaskarżenia wskazali postanowienie z dnia [...] r. nr [...], uznając je za bezpodstawne i bezzasadne. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył postępowanie zażaleniowe wskazując, jako podstawę tego rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 88 § 1 kpa. W uzasadnieniu postanowienia opisał przebieg postępowania w którym zaszła potrzeba oględzin pomieszczeń w budynku mieszkalnym małżonków B., których termin został wyznaczony na dzień 5 stycznia 2011 r., o czym zostali oni powiadomieni w dniu 20 grudnia 2010 r. W wyznaczonym dniu nieruchomość nie została jednakże do oględzin udostępniona co skutkowało wymierzeniem grzywny na podstawie art. 88 kpa. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania zażaleniowego S. B. zmarła co uzasadniało umorzenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 88 § 1 kpa postępowania zażaleniowego w sprawie nałożenia na nią grzywny. Zobowiązanie z tytułu grzywny nie przechodzi bowiem na spadkobierców a jest związane ściśle z osobą ukaraną. Umorzeniu na tej samej podstawie podlegało też zdaniem organu odwoławczego postępowanie z zażalenia S. B. Nie jest on bowiem stroną postępowania wpadkowego w przedmiocie wymierzenia grzywny jego żonie. Grzywna wymierzona jego żonie jest bowiem ściśle związana z jej osobą jako dotycząca jej ściśle osobistych praw i obowiązków, które również po jej śmierci nie przeszły na inne osoby. Stwierdził też organ drugiej instancji, że S. B. miał możliwość zaskarżenia postanowienia z dnia [...] r. nr [...], którym jemu wymierzono grzywnę w kwocie 50 zł, czego jednak nie uczynił. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie organu drugiej instancji S. B. wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem w sprawie nałożenia grzywny, ewentualnie o jego zmianę poprzez "umorzenie postępowania mandatowego". Nadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił, że z rażącym naruszeniem prawa ukarano grzywną S. B. oraz bezpodstawnie przyjęto, iż nie zaskarżył on postanowienia o jego ukaraniu grzywną. O tym, że zażalenie wniesiono od obu postanowień świadczy zdaniem skarżącego okoliczność, że zostało ono podpisane zarówno przez niego jak i jego żonę. Również z uzasadnienia zażalenia wynika, że zostało ono wniesione przez obojga. Podkreślił dalej skarżący, że oba postanowienia posiadały " taką samą sygnaturę tj. [...]" i dlatego organ powinien wezwać ich do sprecyzowania co jest przedmiotem zażalenia, czego nie uczynił. Wobec śmierci żony w toku postępowania zażaleniowego niedopuszczalnym było zdaniem skarżącego wypowiadanie się przez organ drugiej instancji w przedmiocie zasadności wymierzenia jej grzywny. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto stwierdził, że jakkolwiek można by podzielić zarzut skargi co do bezprzedmiotowości wypowiedzenia się w kwestionowanym postanowieniu co do kwestii zasadności ukarania grzywną S. B., to zdaniem organu uchybienie to nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2012 r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonej do tego pisma opinii technicznej w przedmiocie lokalizacji jego budynku oraz budynku sąsiada dla wykazania, że wyznaczenie oględzin, w związku z którymi doszło do wymierzenia grzywny, było niepotrzebne i bezprzedmiotowe. Podobne stanowisko, co do bezpodstawnego przeprowadzenia dowodu z oględzin zajął skarżący w piśmie procesowym stanowiącym załącznik do rozprawy sądowej w dniu 19 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wzruszenia. W świetle treści wniesionego przez skarżącego i jego małżonkę zażalenia z dnia 28 marca 2011 r. nie może ulegać wątpliwości, że na pewno dotyczyło ono otrzymanego w dniu 23 marca postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...], tj. postanowienia o ukaraniu grzywną S. B. W tym też przedmiocie, tj. odnośnie zażalenia tylko na to postanowienie zostało wydane zaskarżone postanowienie organu drugiej instancji. Z tego też względu Sąd nie był uprawniony i nie mógł odnieść się do zarzutów w przedmiocie zasadności ukarania skarżącego grzywną postanowieniem PINB w S. z dnia [...] r. nr [...]. Jeżeli skarżący uważał, że ww. zażaleniem zaskarżył również to postanowienie to powinien domagać się rozpoznania tego zażalenia przez wydanie przez [...] WINB w K. stosownego postanowienia. Ewentualnie powinien złożyć zażalenie na bezczynność tego organu w przedmiocie nie rozpoznania zażalenia na postanowienie nr [...], a w dalszej kolejności ( gdyby zażalenie na bezczynność nie odniosło pożądanego skutku ) wnieść skargę na bezczynność do sądu administracyjnego. Tylko przy rozpoznaniu takiej skargi Sąd byłby uprawniony do wypowiedzenia się co do zarzutu skarżącego, że przedmiotem zażalenia z dnia 28 marca 2011 r. było również postanowienie nr [...]. Należy bowiem zaakcentować, że o ukaraniu skarżącego grzywną orzeczono odrębnym postanowieniem, co uzasadniało wydanie przez organ odwoławczy w przedmiocie zażalenia na to postanowienie odrębnego orzeczenia. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia [...] WINB z dnia [...] r. należało potwierdzić zajęte w nim stanowisko, że postępowanie z zażalenia skarżącego jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 144 kpa i art. 126 kpa. Zobowiązanie z tytułu ukarania grzywną jest bowiem zobowiązaniem ściśle osobistym, dotyczy niezbywalnych praw i obowiązków ukaranego, nie podlega przejściu na inne podmioty ani w drodze dziedziczenia ani w drodze czynności prawnych. Jedynym podmiotem który ma interes prawny do wniesienia zażalenia na ukaranie grzywną jest zatem ukarany. To oznacza, że inne podmioty nie mają przymiotu strony w postępowaniu zażaleniowym, którego przedmiotem jest postanowienie o ukaraniu grzywną. Postępowanie z zażalenia takiego innego podmiotu podlega w konsekwencji umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 kpa jako bezprzedmiotowe, gdyż zostało ono wszczęte przez podmiot który w tym postępowaniu nie miał przymiotu strony w rozumieniu art. 144 § 1 kpa. Skoro skarżący w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o ukaraniu grzywną jego żony nie miał przymiotu strony to nie ma on również prawa kwestionować tej części zaskarżonego postanowienia, która dotyczy jego żony. Oznacza to również, że także Sąd z jego skargi nie może kontrolować tego postanowienia w tej części. Z tego też względu Sąd nie mógł odnieść się ani do stanowiska skarżącego co do zasadności nałożenia grzywny na S. B. ani do treści dokumentów o przeprowadzenie dowodu z których skarżący wniósł w postępowaniu sądowym. Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wobec oddalenia skargi brak było w związku z treścią art. 209 tej ustawy podstaw do orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło