II SA/Gl 573/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-05-28
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub częściowo na podstawie jego sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał zwolnienie od wpisu od skargi z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącego, jednak oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, ponieważ skarżący i jego małżonka dysponują środkami pozwalającymi na pokrycie dalszych kosztów postępowania. Wpis od skargi ma charakter publicznoprawny i ma pierwszeństwo przed innymi zobowiązaniami, dlatego spłata kredytów nie uzasadnia całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący K.C. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W toku postępowania został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody, zobowiązania kredytowe i alimentacyjne oraz stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, a wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 marca 2013 r. K.C. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł.
W dopowiedzi, w terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że ze względu na stan zdrowia oraz zaciągnięte zobowiązania nie jest w stanie uiścić wymaganego wpisu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją małżonką, zamieszkując w budynku o pow. 168 m2. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Jest natomiast dłużnikiem dwóch banków z tytułu zaciągnięcia zobowiązań kredytowych (raty wynoszą odpowiednio 609 zł oraz 635 zł) a także posiada zobowiązania alimentacyjne względem byłej żony w wysokości 200 zł miesięcznie Źródłem utrzymania się K.C. i jego żony jest renta wnioskodawcy w kwocie 1755 zł, jego wynagrodzenia za pracę – 350 zł oraz 172 zł a także świadczenie emerytalne jego małżonki – 1211 zł. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał szereg dokumentów obrazujących sytuację materialną jego rodziny oraz poziom i strukturę stałych wydatków.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Z uzyskanych od skarżącego dokumentów wynika, że łączny dochód K. C. i jego małżonki to kwota 3480 zł netto miesięcznie. Wydatki, udokumentowane przez stronę, obejmujące koszty dostaw gazy, energii elektrycznej, wody oraz spłatę zaciągniętych zobowiązań kredytowych to kwota około 2100 zł. Uznano tym samym, że w istocie wnioskodawca może mieć znaczące problemy ze zdobyciem środków na opłacenie wpisu od skargi. Wobec tego uznano, że zasadnym będzie zwolnienie go z obowiązku ponoszenia tej opłaty. Analiza sytuacji materialnej jego rodziny nie pozwoliła jednakże stwierdzić, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie w całości, albowiem K. H. i jego małżonka dysponują środkami, które umożliwią im poniesienie dalszych, ewentualnych kosztów postępowania sądowego. Analizując informacje uzyskane od strony pod uwagę wzięto strukturę wydatków, wśród których poczesne miejsce zajmują raty zaciągniętych zobowiązań kredytowych. Pamiętać trzeba, że wpis od skargi jest daniną o charakterze publicznoprawnym, a co za tym idzie ma on pierwszeństwo przed zobowiązaniami o innym charakterze. Z tej perspektywy fakt, że wnioskodawca spłaca raty kredytów (nawiasem mówiąc nie wiadomo na jaki cel zaciągnięta została pożyczka w [...]) nie może stanowić dostatecznego uzasadnienia dla zwolnienia go w całości z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Z tych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło