II SA/Gl 575/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi I. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił "B" Sp. z o.o. w B. pozwolenia na budowę, obejmującego przebudowę przewodów kominowych oraz budowę nowych przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce w B. przy ulicy [...]. Decyzja ta uprawomocniła się. Podaniem z dnia 23 września 2010 r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w B. w dniu 27 września 2010 r., I. F. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną na wstępie decyzją w oparciu o podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W podaniu tym wskazała, że o wydaniu decyzji dowiedziała się z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 14 września 2010 r., nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę, a przysługiwał jej przymiot strony, skoro roboty budowlane obejmowały m. in. lokal mieszkalny nr [...] w budynku, którego jest właścicielem. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa wznowił postępowanie administracyjne, a decyzją z dnia [...] r. stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wydana została z naruszeniem prawa, jednak odmówił jej uchylenia z tego powodu, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez I. F. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda wskazał w uzasadnieniu, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera dwa sprzeczne ze sobą rozstrzygnięcia; pierwsze stwierdza, że decyzja dotychczasowa jest wadliwa, druga zaś temu zaprzecza, co już z tego powodu usprawiedliwia kasacyjne orzeczenie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. nr [...], z powołaniem się na przepisy art. 145 § 1 pkt 4, art. 146 § 2 i art. 151 § 2 Kpa, stwierdził wydanie przez Prezydenta Miasta B. decyzji z dnia [...] r. z naruszeniem prawa i jednocześnie wskazał, że nie jest możliwe jej uchylenie, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zdaniem Prezydenta Miasta decyzja dotychczasowa o pozwoleniu na budowę została wydana na podstawie kompletnej dokumentacji projektowej, zawiera wszystkie niezbędne elementy. Niebranie udziału w postępowaniu przez I. F., posiadającą przymiot strony, nie miało wpływu na wynik sprawy. W odwołaniu I. F. zakwestionowała ten pogląd stwierdzając, że organ nie uzasadnił merytorycznie, z jakich powodów w wyniku wznowienia mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca dotychczasowej. Podniosła, że projektowane przewody kominowe z lokalu nr [...] i [...] poprowadzono w taki sposób, by nie ingerować w lokal nr [...], stąd zaprojektowano je pod skosem przez jej lokal nr [...]. Stwarza to zagrożenie prawidłowego ciągu przewodów, tym samym zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. Nie wyjaśniono, czy nie zostanie naruszona nośność elementów konstrukcyjnych więźby w związku z mającymi powstać nowymi kominami, a ponadto nośność stropów drewnianych. Wojewoda [...] nie uwzględnił jednak odwołania i decyzją z dnia [...] r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Motywując podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że w budynku mieszkalnym nr [...] przy ulicy [...] w B. ustanowiono Wspólnotę Mieszkaniową, w imieniu której na podstawie umowy o dzieło zarządza – "B" Sp. z o.o. z siedzibą w B. Odwołująca się jest zaś właścicielem lokalu nr [...] w tym budynku. W oparciu o opinię mistrza kominiarskiego z dnia 30 czerwca 2007 r. stwierdzono, że w budynku występują nieprawidłowości związane z wadliwym podłączeniem przewodów kominowych do poszczególnych lokali mieszkalnych. Przewody te wchodzą w skład nieruchomości wspólnej, a odpowiedzialnym za ich stan techniczny jest zarządca nieruchomości. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, zawiera wszystkie wymagane przepisami uzgodnienia i opinie, inwestor wykazał swe prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda zauważył, że stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy o własności lokali oraz § 6 ust. 2 pkt 6 umowy o zarząd nieruchomością wspólną, właściciel lokalu jest obowiązany udostępnić lokal, jeśli jest to niezbędne do przeprowadzenia konserwacji, remontu, usunięcia awarii, a także wyposażenia budynku lub jego części w dodatkowe instalacje. Właściciele niezadowoleni z podjętych przez Wspólnotę Mieszkaniową uchwał mogą taką uchwałę zaskarżyć do sądu. Odwołująca się z tego uprawnienia nie skorzystała. Od powyższej decyzji Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła I. F. domagając się uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 146 § 2 Kpa przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym jej nieruchomości. Następnie zarzuciła, że organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i tym samym dopuściły się naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 Kpa, w szczególności poprzez niedokonanie sprawdzenia, czy skosy pod jakimi są prowadzone przewody kominowe oraz stan stropów zapewniają bezpieczeństwo ludzi i mienia. Odstąpienie w tym zakresie od przeprowadzenia postępowania narusza przepisy art. 35 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 81 ustawy – Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie dopatrując się możliwości autokontroli swego stanowiska. Organ zauważył, że projekt budowlany zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym kwestionowaną przez skarżącą informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz ekspertyzę dotyczącą stanu technicznego budynku. Brak powodów, by projekt zawierał dodatkową ekspertyzę oceniającą nośność stropów. Wynikające z projektu rozwiązania przemawiają za tym, że modernizacja kominów i dobudowa nowych przewodów nie będzie miała wpływu na układ konstrukcyjny stropów i więźby dachowej. Projekt budowlany wykonany został przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 4 października 2011 r. podtrzymał sformułowane w skardze zarzuty akcentując, że obowiązkiem organu, nie zaś obywatela jest sprawdzenie informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Twierdzenie, że to skarżąca winna udowodnić, że przyjęte w projekcie rozwiązania stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia nie znajdują więc uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja pomimo uchybień proceduralnych jakich dopuściły się organy administracyjne w toku postępowania, w ostatecznym wyniku odpowiada prawu. Należy więc stwierdzić, że obowiązkiem organu odwoławczego, w sytuacji skutecznego wniesienia przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę już rozstrzygniętą w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Powinność rozpoznania sprawy w jej całokształcie obejmuje także obowiązek odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się w pełni do sformułowanych w odwołaniu zarzutów, odnoszących się do rozwiązań zawartych w projekcie względnie ich braku, co dostrzegł w wyniku wniesienia skargi zajmując stanowisko w odpowiedzi na skargę. Jednakże, w ocenie Sądu, to uchybienie przepisowi art. 107 § 3 Kpa w ostatecznym wyniku nie wywarło wpływu na finalny wynik sprawy, gdyż zachodziły podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 2 Kpa. Trafnie przyjęły organy, że w postępowaniu zakończonym decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu "B" Sp. z o.o. w B. (zarządcy nieruchomości) pozwolenia na budowę skarżącej jako właścicielowi lokalu w budynku wielomieszkaniowym, w którym zaprojektowano roboty budowlane, przysługiwał przymiot strony. Przesądza o tym treść art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 623 ze zm.). Wobec tego, że nie został zakwestionowany wskazany przez skarżącą termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (aczkolwiek w aktach brak pisma organu nadzoru budowlanego, na które się powołała), zachodziły podstawy do wznowienia postępowania, a w jego ramach ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wniosek inwestora zawierał wszystkie wymagane przepisem art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane elementy i nie zachodziła potrzeba wzywania inwestora do uzupełnienia dokumentacji. Mając zaś na uwadze treść projektu budowlanego w części architektoniczno-budowlanej brak było podstaw do żądania usunięcia ewentualnych nieprawidłowości. Zakres robót budowlanych objętych projektem szczegółowo został określony na stronie 4 w części opisowej i koresponduje z częścią graficzną. Na piętrze trzecim, na którym usytuowane są dwa lokale mieszkalne, zaprojektowano wykonanie czterech nowych przewodów: jednego w lokalu nr [...] (skarżącej) i trzech w sąsiednim lokalu nr [...]. Przeprowadzenie projektowanych nowych przewodów, nie tylko na piętrze trzecim, wiąże się z koniecznością ingerencji w warstwy stropowe i wyprowadzeniu ich ponad połać dachową. Jednakże, czego dostatecznie nie uwzględnia skarżąca, projekt budowlany zawiera orzeczenie o stanie technicznym oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Wskazać więc przyjdzie, że przed opracowaniem projektu dokonane zostały oględziny budynku oraz pomierzono elementy konstrukcyjne i na tej podstawie stwierdzono w ekspertyzie technicznej, że stan techniczny budynku jest dobry i pozwala na wykonanie przewodów kominowych, stropy znajdują się w dobrym stanie, realizacja nowych przewodów nie będzie miała wpływu na pracę statyczną układu budynku. Stwierdzono również w ekspertyzie, że konstrukcja wsporcza pod komin nie będzie miała wpływu na układ statyczny więźby dachowej, skoro nośność elementów konstrukcyjnych więźby jest wystarczająca do przeniesienia obciążeń wynikających z dobudowy komina. Chociaż w odniesieniu do robót polegających na przebiciu stropów w części opisowej wskazano, że forma i konstrukcja tych przebić zostanie ustalona po wykonaniu odkrywek, to jednak w ekspertyzie przewidziano wykonanie tzw. wymianów w celu podparcia belek stropowych. Nie jest trafny zarzut, że zaprojektowane skosy przewodów kominowych mogą być powodem zagrożeń pożarowych, czy też bezpiecznego użytkowania, skoro autor projektu budowlanego, mając na względzie swe powinności wynikające z art. 20 ustawy – Prawo budowlane, wykazał, że tego rodzaju przewody kominowe są dopuszczone do użytkowania. W tym stanie rzeczy twierdzenia skarżącej, że projekt budowlany nie uwzględnia w omawianym zakresie zasad bezpieczeństwa i ochrony życia i zdrowia należy uznać za nieuzasadnione. Nie zachodziła przy tym potrzeba przeprowadzenia dodatkowego dowodu z ekspertyzy technicznej, skoro zakwestionowana materia objęta jest projektem budowlanym, niezawierającym w tym zakresie nieścisłości. W konsekwencji bezpodstawny okazał się zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane oraz norm proceduralnych odnoszących się do gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 75 i art. 77 oraz art. 80 Kpa). Odnosząc się zaś do zarzutu, iż organ administracyjny bezpodstawnie przerzuca na skarżącą obowiązek dowodzenia określonych faktów celem ustalenia właściwej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że poglądu takiego organy administracyjne nie prezentowały w toku postępowania. Zawarte zaś w odpowiedzi na skargę stwierdzenie, że skarżąca "nie przedstawiła na poparcie swoich zarzutów żadnych dowodów" znajduje swoje uzasadnienie w sytuacji, gdy brak jest podstaw do podważenia kompletności projektu budowlanego i zgodności przyjętych w nich rozwiązań technicznych i materiałowych z obowiązującymi przepisami. Sąd nie podziela wreszcie stanowiska strony skarżącej, odwołującej się do poglądu NSA zawartego w wyroku z dnia 25 listopada 1988 r., sygn. akt IV SA 540/88, o niedopuszczalności zastosowania we wznowionym postępowaniu przepisu art. 146 § 2 Kpa w sytuacji, gdy strona nie uczestniczyła w dotychczasowym postępowaniu. Tak jednoznaczny pogląd jest nie do obrony po zestawieniu treści art. 151 § 1 i 2 Kpa z art. 146 § 2 Kpa. W myśl bowiem art. 151 § 2 Kpa w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zatem właściwy organ jest uprawniony do stosowania przepisu art. 151 § 2 Kpa również w sytuacji, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 Kpa). Poza tym strona skarżąca formułując ten zarzut odwołała się jedynie do tezy powołanego wyroku przemilczając, że pogląd taki Sąd wyraził rozpoznając skargę na decyzję o odmowie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotychczasowej. Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).