II SA/Gl 575/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. T. i F. T. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 maja 2020 r., wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. 2019.1186 t.j., zwanej też dalej P.b. lub Prawem budowlanym) oraz art. 104 Kpa decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] (dalej jako Starosta lub organ) zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla M. P. (dalej też jako inwestor) pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z wiatą samochodową na parceli nr 1 w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji m.in. stwierdził, że objęta pozwoleniem inwestycja jest zgodna z obowiązującym na jej terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta W. (dalej też jako plan lub m.p.z.p.) zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej W. nr [...] z dnia [...] r.) jako przewidziana na terenie oznaczonym w tym planie symbolem C19 MNU tj. teren zabudowy jednorodzinnej i usługowej. Zgodnie z § 9 pkt 8e tego planu na terenie tym dopuszcza się realizację obiektów pomocniczych i budynków gospodarczych. Wynikające z tego planu parametry, wskaźniki zabudowy oraz zagospodarowania terenu ograniczają maksymalną wysokość budynków gospodarczych, garaży, altan i wiat do wysokości 6m i maksymalnie jednej kondygnacji nadziemnej, który to wymóg został w zatwierdzonym projekcie budowlanym uwzględniony, w tym mając na uwadze wynikającą z § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019.1665 t.j., zwanego dalej rozporządzeniem lub rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych) definicję kondygnacji. Według zatwierdzonego projektu budowlanego objęty tym projektem częściowo podpiwniczony budynek posiada jedną kondygnację nadziemną o wysokości 5,79m z dachem dwuspadowym o kącie nachylenia 35°. Projekt budowlany został sporządzony przez uprawnionego projektanta, jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, inwestor dysponuje nieruchomością na cele budowlane. Projekt zagospodarowania działki spełnia wynikające z powyższego rozporządzenia wymagania, działka posiada dostęp do drogi publicznej. W odwołaniu od tej decyzji wniesionym przez pełnomocnika współwłaścicieli działki sąsiedniej nr 2, małżonków B. i F. T. (dalej jako skarżący), zarzucono m.in., że projektowany budynek narusza treść obowiązującego m.p.z.p., ponieważ jego wysokość umożliwia wydzielenie w nim drugiej kondygnacji nadziemnej. Nadto taka jego wysokość oraz usytuowanie zacieni ich ogród i ograniczy możliwość zabudowy działek sąsiednich. Wojewoda Śląski (dalej jako Wojewoda) odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, decyzję Starosty utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił stanowisko Starosty w zakresie pozytywnej oceny przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego w zakresie wymagań wynikających z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 P.b. W odniesieniu do zarzutów odwołania stwierdził, że z projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji wynika jednoznacznie, iż przedmiotem udzielonego pozwolenia na budowę jest budynek gospodarczy z wiatą, o jednej kondygnacji nadziemnej i wysokości mniejszej niż 6m. Ewentualne wykonanie przez inwestora drugiej kondygnacji nadziemnej w poddaszu zaprojektowanego obiektu na etapie jego realizacji - stanowić będzie samowolę budowlaną. Kwestia ta jednak - jako całkowicie hipotetyczna - nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Zarzuty odwoławcze przedstawione w tym zakresie - jako pozostające w sferze domniemywań skarżących - nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia odwołania. Oceniając w dalszej kolejności projekt zagospodarowania terenu inwestycji pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi Wojewoda stwierdził, że usytuowanie budynku odpowiada przepisom § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a to w sytuacji gdy zaprojektowany budynek zwrócony ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy z działką skarżących, usytuowany został w odległości 3m od tej granicy, a z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 rozporządzenia nie wynikają inne wymagania uniemożliwiające takie jego usytuowanie. Podniósł, że wysokość projektowanego budynku wynosi 5,79m, zaś jego odległość od istniejących budynków mieszkalnych na działkach sąsiednich wynosi ok. 14 -16m. Nie zachodzi zatem możliwość ponadnormatywnego przesłaniania lub zacieniania okien w pomieszczeniach przeznczonych na stały pobyt ludzi w budynkach istniejących na działkach sąsiednich. Przy takiej wysokości budynku i jego usytuowaniu w odległości 3m od działki skarżących nie występowałoby jej przysłanianie i zacienianie okien w budynku na działce skarżących, gdyby ten miał powstać w normatywnej odległości 4m od granicy z działką inwestora. W takim (hipotetycznym) przypadku odległość między budynkami (7m) będzie bowiem zawsze większa od wysokości przysłaniania, nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że okna w budynku skarżących miałyby być usytuowane na poziomie 0,00m. Stwierdził też Wojewoda, że wymogi określone w § 13, 57 i 60 rozporządzenia dotyczą wyłącznie oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi i nie mają odniesienia do kolektorów słonecznych czy urządzeń fotowoltaicznych (jak sugeruje strona skarżąca). Nadto podniósł, że miejsca postojowe w projektowanej wiacie zaprojektowano i usytuowano zgodnie z wymogami § 19 rozporządzenia – w odległości 3m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Przyjęte w projekcie rozwiązania zapewniają należyte zabezpieczenie pożarowe planowanej inwestycji, a projektowany obiekt jest usytuowany w odległości większej niż 8m od budynków znajdujących się na działkach sąsiednich. Spełnione zatem zostały wymogi § 271-273 rozporządzenia. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody, reprezentowani przez radcę prawnego skarżący wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postepowania. Zarzucili, że decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem: 1) prawa materialnego, a to : a) art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie oraz utrzymanie w mocy decyzji Starosty, podczas gdy parametry techniczne zaprojektowanego budynku są sprzeczne z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. w zakresie ilości kondygnacji nadziemnych, których w myśl § 9 pkt 9 ppkt e tego planu przedmiotowy budynek nie może posiadać więcej niż jedną; b) art. 35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie oraz utrzymanie w mocy decyzji Starosty, podczas gdy parametry techniczne zaprojektowanego budynku nie są zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu, c) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 57 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy budynek mający powstać na mocy projektu budowlanego zaakceptowanego decyzją Starosty spowoduje znaczne zacienienie pomieszczeń przeznaczonych do codziennego przebywania skarżących oraz działki położonej w sąsiedztwie planowanej inwestycji, co w sposób znaczny naruszy uzasadniony interes skarżących, gdyż uniemożliwi posadowienie na swojej nieruchomości paneli słonecznych/fotowoltaicznych (konstrukcja naziemna) oraz nasadzeń, a istniejąca tam flora ulegnie obumarciu; d) § 4 ust. 3 w zw. z § 11 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Poz. 462), poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty, która została wydana w oparciu o projekt budowlany, który nie uwzględniał w całości przeznaczenia i programu użytkowego projektowanego budynku w odniesieniu do wymagań przedstawiających dostosowanie do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z uwagi na lakoniczne nazwanie w rysunku A-05 projektu budowlanego powierzchni powyżej 2,8m jako "poziom +2,80", podczas gdy zaprojektowany budynek ma z założenia posiadać jedną kondygnację nadziemną, a jego wysokość ma wynieść 5,79 m - co w efekcie przedstawia budynek posiadający dwie kondygnacje nadziemne o niezaprojektowanej przestrzeni na poziomie budynku między 2,8m do 5,7m, co pozostaje w sprzeczności z § 9 pkt 9 ppkt e m.p.z.p., gdyż w rzeczywistości przedstawia zabudowę dwiema kondygnacjami nadziemnymi; e) art. 64 ust. 3 Konstytucji polegającym na utrzymaniu w mocy aktu administracyjnego, który w znaczny sposób ogranicza możliwość wykonywania prawa własności przez skarżących na swojej nieruchomości, podczas gdy zgodnie z tym przepisem tego typu ograniczenia mogą wynikać wyłącznie z ustawy, 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art, 15 i 140 Kpa w zw. z art. 8 i 9 Kpa poprzez nierozpoznanie zarzutów skarżących sformułowanych w ich odwołaniu, co spowodowało naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz zasady zaufania do organów administracji publicznej poprzez niewytłumaczenie powodów rozstrzygnięcia; b) art. 8 i 9 w zw. z art. 140 i 107 § 1 pkt 6 Kpa poprzez uznanie, że projektowany budynek nie stwarza możliwości ponadnormatywnego zasłaniania dostępu światła oraz zacienienia oraz poprzez wskazanie przez organ, iż skarżący nie przedstawili na tę okoliczność żadnych wyliczeń, podczas gdy już w trakcie postępowania przed organem I instancji zostały przez nich przedstawione szczegółowe wyliczenia wskazujące, iż przez większą część, roku - w okresach styczeń-kwiecień oraz wrzesień-grudzień - istnieje znaczne, bo sięgające do 100% zacienienie znacznej powierzchni ich działki pomiędzy granicą południową a istniejącą na tej działce zabudową (budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym skarżących). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosząc o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym powołał się na motywy zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2021 r., reprezentowany przez adwokata inwestor, wnosząc o oddalenie skargi oraz wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wniósł jednocześnie o zasądzenie na jego rzecz od skarżących zwrotu kosztów postępowania. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019. 2325 t.j., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy p.p.s.a. Wbrew sformułowanym w skardze zarzutom należało bowiem przyjąć, że organy obu instancji dostatecznie wyjaśniły sprawę i prawidłowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy właściwie oceniły w odniesieniu do mających zastosowanie w sprawie norm prawa materialnego, wynikających z treści art. 32, art. 33, art. 34b i art. 35 Prawa budowlanego, co znalazło odzwierciedlenie w spełniających wymogi z art. 107 § 3 Kpa uzasadnieniach ich decyzji. Prawidłowo przyjęły organy obu instancji, że objęty postępowaniem budynek spełnia wymogi wynikające z m.p.z.p., a to w sytuacji gdy niewątpliwie posiada pomocniczy i gospodarczy charakter w odniesieniu do zabudowy mieszkaniowej, jego wysokość nie przekracza 6m i posiada jedną kondygnację nadziemną. Twierdzenie skarżących jakoby budynek posiadał dwie kondygnacje nie znajduje potwierdzenia w projekcie budowlanym analizowanym z uwzględnieniem treści (co podkreślały organy orzekające) § 3 pkt 16 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który to przepis skarżący w swoich twierdzeniach całkowicie pomijają (w ogóle się do niego nie odnosząc). Prawidłowo przyjęły w tym względzie organy orzekające, że orzekając w sprawie były związane treścią przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlanego, a nie ewentualnie hipotetyczną możliwością realizacji w górnej części przestrzeni budynku (w przestrzeni poddasza) dodatkowej kondygnacji. Ta hipotetyczna możliwość nie podlegała bowiem w świetle obowiązujących przepisów ocenie w niniejszym postępowaniu i nie mogła mieć wpływu gdy chodzi o ustalenie zgodności inwestycji z treścią m.p.z.p. Jak to prawidłowo wskazały organy, przy uwzględnieniu treści wydanego pozwolenia na budowę, realizacja dodatkowej kondygnacji nadziemnej stanowiłaby samowolę budowlaną. W świetle treści § 3 pkt 16 rozporządzenia ustalenia, że objęty postępowaniem budynek posiada dwie kondygnacje nadziemne nie można też wyprowadzić, co zdają się twierdzić skarżący, wyłącznie z faktu jego wysokości. Z obowiązujących przepisów nie wynika bowiem aby w odniesieniu do takich budynków istniały konkretne normy ograniczające wysokość ich kondygnacji nadziemnych, które w sprawie zostałyby naruszone. Przyjęcie stanowiska skarżących musiałoby też świadczyć o nieracjonalności w działaniu miejscowego prawodawcy, który w § 9 pkt 9 lit. e m.p.z.p., ustalając maksymalną wysokość budynków gospodarczych i wiat w rozmiarze 6m wprowadził jednocześnie ograniczenie, że nie mogą one posiadać więcej niż 1 kondygnację nadziemną. Biorąc powyższe pod uwagę za niezasadne należało uznać zarzuty sformułowane w pkt 2 lit. a, b i d petitum skargi. Na akceptację nie zasługują też pozostałe zarzuty. W stanie faktycznym sprawy za niezrozumiały należało uznać przy tym zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w zw. z § 57 rozporządzenia, a to w sytuacji gdy ostatni z tych przepisów, powołany w odniesieniu do mających powstać ewentualnie na działce skarżących budynków, nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Gdy zaś chodzi o powołany art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., to nie stanowi on samodzielnej podstawy, gdy chodzi o ocenę naruszenia interesu osób trzecich. Wymagane jest w tym względzie jego powiązanie z konkretnymi innymi przepisami prawa materialnego mogącymi stanowić podstawę takiego interesu, których skarżący nie wskazali. W tym względzie prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, że nawet gdyby przyjąć, iż skarżący wybuduje na swojej działce w odległości 4m od granicy działki inwestora nr 1 budynek z pomieszczeniami na pobyt ludzi, to z uwagi na odległość pomiędzy budynkami oraz wysokość objętego skargą budynku, pomieszczenia te nie będą przesłaniane z naruszeniem wymogów wynikających z § 13 rozporządzenia. Prawidłowo też przyjęły, że na gruncie treści art. 5 ust. 1 pkt 9 nie podlega ochronie w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę interes osób trzecich w odniesieniu do możliwości zacienienia ich terenu mającego m.in. wpływ na możliwość jego prawidłowej uprawy lub też usytuowania na nim paneli słonecznych. Kwestie te nie są bowiem regulowane mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie przepisami prawa materialnego. Ewentualnie spór w tym przedmiocie może być rozstrzygany w postępowaniu cywilnym. W tym względzie można jedynie zwrócić uwagę, że w praktyce na obszarze geograficznym Polski każdy budynek powoduje w mniejszym lub większym stopniu (w zależności od jego wysokości, usytuowania względem słońca oraz pór roku) zacienienie przyległego terenu. Gdyby zatem przyjąć, że w odniesieniu do działek sąsiednich byłoby to w ogóle zakazane (czego w praktyce zdają się domagać skarżący), to jakakolwiek zabudowa nie byłaby w praktyce prawie zawsze możliwa. Za niezasadny należało uznać też zarzut wydania decyzji z naruszeniem art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, a to w sytuacji gdy wynikające z niego uprawnienia odnoszą się w takim samym stopniu również do praw inwestora. Nadto wynikająca z tego przepisu ochrona nie ma absolutnego charakteru, w sytuacji gdy może być ograniczona w drodze ustawy. Z ograniczeniem takim mamy zaś do czynienia w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane oraz w oparciu o wydane na podstawie tej ustawy przepisy wykonawcze. Należy zatem przyjąć, że obiekt budowlany zrealizowany zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi nie narusza treści wskazanego przepisu konstytucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 4 P.b. "Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami". Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia przez Wojewodę treści art. 15 w zw. z art. 140 Kpa. Z obowiązujących przepisów nie wynika bowiem obowiązek wypowiedzenia się przez organ II instancji we wszystkich kwestiach podnoszonych w odwołaniu. Obowiązkiem tego organu (podobnie jak i organu pierwszej instancji) jest bowiem właściwe wyjaśnienie i rozważenie sprawy w aspektach mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy w odniesieniu do mających w niej zastosowanie przepisów prawa materialnego. Do tych też aspektów sprawy organ odwoławczy powinien się odnieść w uzasadnieniu swojej decyzji (art. 107 § 3 Kpa). Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. W doniesieniu do wniosku pełnomocnika inwestora o zasądzenie od skarżących na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania należało zaś stwierdzić, że przepisy ustawy p.p.s.a. możliwości orzekania w tym względzie nie przewidują (w odniesieniu do postępowania przed sądem pierwszej instancji). mr