II SA/Gl 579/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę. W dniu [...] r. [...] Sp. z o.o. w W. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych, polegających na instalowaniu urządzeń na budynku biurowym przy ul. [...] w C. na działce nr ew. [...] , k.m. [...], obręb C. Po rozpatrzeniu zgłoszenia decyzją z dnia [...] r. nr [...] , podjętą z up. Starosty B., orzeczono o wniesieniu sprzeciwu wobec zamierzonego przedsięwzięcia i nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonywanie powyższych robót budowlanych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 30 ust. 5 i 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zdaniem organu administracji, zgodnie z pkt 3 dołączonej przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nr [...] z dnia [...] r., wydanej przez Burmistrza Miasta C., w otoczeniu projektowanej stacji bazowej w odległości do [...] m od anten nadawczych powyżej [...] m n.p.t., nie będą mogły znajdować się obiekty związane ze stałym pobytem ludzi. W tej sytuacji organ orzekający uznał, że przedmiotowa inwestycja wprowadzi zwiększenie ograniczeń i uciążliwości dla terenów sąsiednich, do których inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odwołaniu od decyzji [...] Sp. z o.o. w W. zarzuciła wadliwą interpretację przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem odwołującej się, występowanie pól elektromagnetycznych w parametrach wyższych od dopuszczalnych, w wolnej niedostępnej dla ludności przestrzeni, niezależnie od parametrów te pola charakteryzujących, nie jest uciążliwością w rozumieniu przepisów ochrony środowiska. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., podjętą z up. Wojewody, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podzielając jego stanowisko, że w sytuacji braku na tym terenie planu miejscowego, przedmiotowa stacja wprowadziłaby ograniczenia wysokości przyszłej zabudowy na działkach sąsiadujących, wymagające uwzględnienia w planie miejscowym lub w decyzjach o warunkach zabudowy. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną, [...] Sp. z o.o. W. wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego (art. 30 ust. 7 pkt 4, art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c i art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego) oraz uchybieniem przepisów postępowania (art. 9, 10 i 77 § 1 kpa i 107 kpa). Organy administracji nie wyjaśniły bowiem kwestii, na jakiej podstawie przyjęto, że realizacja inwestycji może spowodować ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz budynków zlokalizowanych na tych terenach, a w razie wątpliwości w tym względzie, należało wezwać stronę do uzupełnienia materiału dowodowego (przez przedłożenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z którego wynika brak jakiegokolwiek szkodliwego wpływu inwestycji na środowisko). Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W kolejnym piśmie procesowym skarżąca Spółka podniosła, że w niniejszej sprawie Wojewoda dwukrotnie rozpatrzył odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] r. Mianowicie, w dniu [...] r. organ odwoławczy wydał decyzję nr [...], mocą której uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia. W tym zakresie organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, że na decyzję z dnia [...] r. nie została wniesiona skarga do sądu, stąd też zwrócono się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, iż przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia [...] r. o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamierzenia inwestycyjnego i nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych. Fakt wydania przez organ II instancji kolejnej decyzji z dnia [...] r. jako efekt powtórnego rozpatrzenia odwołania od tejże decyzji organu I instancji, nie ma zatem żadnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. Od tej kolejnej decyzji nie wniesiono bowiem skargi, lecz organ odwoławczy zwrócił się o jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym do organu wyższego stopnia. Oznacza to, że zaskarżona decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym i nie jest obarczona wadliwością z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W niniejszej sprawie jest poza sporem, iż przedmiotowe roboty, polegające na instalowaniu urządzeń stacji bazowej na budynku biurowym, objęte były ustawowym obowiązkiem zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Chodzi bowiem o urządzenia emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwości powyżej 300 MHz, a zatem instalacje w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy. Ustawodawca przewidział jednak przypadki, kiedy to organ administracji architektoniczno-budowlanej może w stosunku do takich robót, nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na ich wykonywanie. Obowiązek taki winien być wówczas nałożony w drodze decyzji, wnoszącej równocześnie sprzeciw (art. 30 ust. 5 i 7 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego). W świetle art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy, wydanie takiej decyzji jest dopuszczalne i pozostawione uznaniu administracyjnemu w sytuacji, gdy realizacja planowanego przedsięwzięcia może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Redakcja tego przepisu nakazuje przyjąć, iż na tym etapie postępowania brak podstaw do przyjęcia, aby organ administracji zobligowany był do wykazania, że możliwość zaistnienia przesłanek ustawowych, co wynika z użycia przez ustawodawcę sformułowania "może spowodować". Zdaniem sądu administracyjnego, brak też podstaw do przyjęcia, aby przed wydaniem kwestionowanej decyzji organ I instancji zobligowany był do wydania w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, postanowienia o uzupełnieniu brakujących dokumentów, a mianowicie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wszak kwestia wpływu inwestycji na środowisko została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Burmistrza C. z dnia [...] r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, którą dołączono do zgłoszenia. Ustaleniami tejże ostatecznej decyzji związany był zaś organ administracji architektoniczno-budowlanej. Tymczasem w pkt 3 tejże decyzji, dotyczącym wymagań w zakresie ochrony środowiska, właściwy w tym zakresie organ przesądził, iż warunkiem realizacji inwestycji jest nieprzekroczenie dopuszczalnej wartości [...] W/m2 w miejscach dostępnych dla ludności, gdy idzie o średnią gęstość mocy pól elektromagnetycznych o częstotliwości powyżej [...] MHz, zaś w otoczeniu stacji bazowej w odległości do [...] m od anten nadawczych powyżej [...] m n.p.t. nie będą znajdowały się obiekty związane ze stałym pobytem ludności. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogły mieć więc żadnego znaczenia wnioski raportu, skoro takie właśnie wymogi w zakresie realizacji przedsięwzięcia nałożono decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. O ile inwestor kwestionował powyższe wymagania, winien złożyć odwołanie od decyzji Burmistrza C. Na etapie zgłoszenia robót organowi administracji architektoniczno-budowlanej nie było zaś możliwe podważanie ostatecznej decyzji innego organu. Jedynie na marginesie zauważyć przyjdzie, iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] r. powołano się właśnie na takie zapisy raportu, iż praca stacji bazowej nie będzie stwarzała uciążliwości w zakresie niejonizującego promieniowania elektromagnetycznego zarówno dla ludzi, jak i otoczenia, pod warunkiem, iż w otoczeniu stacji bazowej w głównych kierunkach promieniowania anten nadawczych w odległości do [...] m od tych anten, powyżej [...] m n.p.t. nie będą znajdowały się obiekty podlegające ochronie przed promieniowaniem, związane ze stałym pobytem ludzi. Istotne jest też, że z decyzji tej wynika, że przedmiotowa inwestycja została przewidziana na budynku biurowym o wysokości [...] m n.p.t., zaś w otoczeniu działki inwestycyjnej zlokalizowane są budynki mieszkalne o wysokości ok. [...] m n.p.t. (vide: załącznik nr 1 do decyzji). Jest też poza sporem, iż na przedmiotowym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na tej podstawie prawidłowo uznały organy obydwu instancji, że przedmiotowa stacja wprowadziłaby ograniczenie wysokości zabudowy (do [...] m n.p.t.), na działkach sąsiednich, w odległości do [...] m od głównych kierunków promieniowania od anten nadawczych, do których to terenów sąsiednich inwestor nie posiada tytułu prawnego. Dodać należy, że ograniczenie wysokości zabudowy obejmowałoby budynki mieszkalne, a przy tym nie powinno budzić wątpliwości, że budynki takie mogą mieć wysokość większą niż [...] m n.p.t. Są to bowiem w istocie budynki trzykondygnacyjne, których budowa byłaby niedopuszczalna zgodnie z wymogami decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych w promieniu do [...] m od anten nadawczych. Nie chodzi zatem o żadne niedostępne dla ludności miejsca, a przy tym własność nieruchomości obejmuje także przestrzeń na nią (art. 143 kodeksu cywilnego). Ograniczenie prawa własności może zaś nastąpić wyłącznie na mocy przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Stąd też ograniczenie prawa zabudowy mieszkaniowej dopuszczalna jest jedynie na podstawie zapisów planu miejscowego. W przypadku braku takiego planu, warunki zabudowy terenu kształtuje decyzja wydawana na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 716 ze zm.). Analizując hipotetycznie możliwość wydania takiej decyzji dla terenów sąsiednich, stwierdzić przyjdzie, iż już z faktu, że budynek, na którym zaprojektowano przedmiotową stację, ma wysokość [...] m, należy wyprowadzić wniosek, że na działkach sąsiednich dopuszczalna byłaby zabudowa o takiej samej wysokości (parametrach), czyli wyższa niż [...] m, a zakazana w świetle decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Realizacja stacji bazowej wykluczałaby nie tylko możliwość realizacji na działkach sąsiednich nowej zabudowy mieszkaniowej o wysokości powyżej [...] m, ale także nadbudowy do takiej wysokości już istniejących w sąsiedztwie budynków mieszkalnych. Z tych względów chybiony jest zarzut skargi nienależytego wyjaśnienia i rozważenia okoliczności faktycznych sprawy, a w konsekwencji – naruszenia prawa materialnego. Sąd administracyjny nie podzielił też stanowiska o nienależytym uzasadnieniu decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo oparł się na treści ostatecznej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, z której wyprowadził prawidłowe wnioski w zakresie zastosowania instytucji sprzeciwu wobec zgłoszenia i nałożenia obowiązku pozwolenia na wykonanie przedmiotowych robót. Stąd też nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 tej ustawy.