II SA/Gl 580/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Po rozpatrzeniu wniosku H. N. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z up. Prezydenta Miasta D. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzeczono o wymeldowaniu J. N. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w D. Organ I instancji ustalił bowiem w oparciu o zeznania świadków, że J. N. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od około 2 – 3 lat. Od tego czasu jedynie sporadycznie tam przychodzi, aby odebrać korespondencję, załatwić się, wypalić papierosa i wychodzi z mieszkania. Natomiast J. N. zeznał, że przychodzi tam, aby się przebrać, wykąpać i ogolić, a ostatni raz był w lokalu w dniu [...] r. Podał też, że w mieszkaniu ma zgromadzone wszystkie rzeczy potrzebne do prawidłowego funkcjonowania. Przyznał, że nie opłaca rachunków za gaz i energię elektryczną, ponieważ nie ma do nich dostępu. Jednakże zdaniem organu, taki stan rzeczy oznacza, że J. N. nie mieszka w spornym lokalu, a skoro nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wymeldowania, zachodziły podstawy do wydania decyzji w trybie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Organ administracji wyjaśnił też, że ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan rzeczywisty, nie pozorowany, odnoszący się do przebywania określonej osoby pod oznaczonym adresem. W odwołaniu od decyzji J. N. zarzucił powierzchowne rozpoznanie sprawy. Przyznał, że jako współnajemca nie przebywa codziennie w tym lokalu z uwagi na konflikt z byłą żoną, lecz ma tam większość rzeczy osobistych, a pozostałe przechowuje w garażu i samochodzie. Płaci też czynsz za mieszkanie. Nadto, odwołujący się wskazał na dotkliwe skutki decyzji o wymeldowaniu i podniósł, że osiągane dochody nie pozwalają mu na zakup bądź wynajem mieszkania na wolnym rynku. Zasugerował też, aby wnioskodawczyni wystąpiła o podział majątku i rozstrzygnięcie przez sąd o sposobie korzystania ze wspólnie wynajmowanego mieszkania. W odpowiedzi na odwołanie H. N. nadesłała kserokopię protokołu rozprawy z dnia [...] r. w sprawie [...] Sądu Rejonowego w D., w toku której odwołujący się jako pozwany oświadczył, że mieszka w przedmiotowym lokalu w takim zakresie, w jakim to jest konieczne, tj. przebywa w nim 2 lub 3 razy w tygodniu, np. żeby odebrać korespondencję ( k. 100 akt adm.). Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody [...], orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i pogląd prawny. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie przeprowadzono należyte postępowanie wyjaśniające, Przesłuchani świadkowie, w tym także syn stron T. N., potwierdzili że J. N. od około 2 lat nie mieszka w spornym lokalu. Przychodzi tam jedynie sporadycznie, a pozostawione przez niego rzeczy są stare. Faktu zamieszkiwania w tymże lokalu nie potwierdzili nawet świadkowie zawnioskowani przez odwołującego się. Odnosząc się zaś do twierdzeń odwołującego się, organ II instancji wskazał, że warunkom stałego pobytu nie odpowiadają sporadyczne wizyty, posiadanie dostępu do lokalu, czy zgromadzenie w nim rzeczy osobistych oraz przebywanie w nim w długich odstępach czasu. Miejscem pobytu stałego danej osoby jest bowiem miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe. Wyjaśniono też, że postępowanie meldunkowe spełnia wyłącznie cele ewidencyjne i nie służy rozstrzyganiu sporów rodzinnych, majątkowych. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego J. N. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem art. 6 i 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7 kpa. Skarżący zarzucił, że organy administracji nie wykazały, aby wyprowadził się z mieszkania, a zatem aby doszło do zmiany miejsca jego stałego pobytu. Posiada bowiem tytuł prawny jedynie do spornego lokalu, w którym przebywa regularnie i wokół tego miejsca koncentrują się wszelkie jego sprawy i interesy życiowe. Ma tam też wszelkie rzeczy osobiste. Jego zdaniem organy błędnie oceniły zebrany materiał dowodowy i nie uwzględniły jego konfliktu z byłą żoną, zaś postępowanie o wymeldowanie jest konsekwencją przegranego procesu o eksmisję, zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. W kolejnym piśmie skarżący wniósł nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Uczestniczka postępowania H. N. wniosła o oddalenie skargi, oświadczając, że były mąż otrzymał już inne mieszkanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. Organy obydwu instancji należycie zebrały i oceniły materiał dowodowy zgodnie z regułami zawartymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a na podstawie poczynionych prawidłowo ustaleń faktycznych, zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W szczególności, organ I instancji przesłuchał zarówno strony, jak i zawnioskowanych przez nich świadków. Skarżący przesłuchany w dniu [...] r. zeznał, że do przedmiotowego lokalu przychodzi, aby się przebrać, wykąpać i ogolić, a ostatni raz był w nim [...] r. ( k. 66 akt adm.). W oświadczeniu z dnia [...] r. ( k. 21 akt adm.), podał zaś, że co prawda w mieszkaniu tym nie przebywa codziennie, lecz posiada tam wszystkie rzeczy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Taki stan rzeczy skarżący przedstawił też w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Znamienne jest też jego oświadczenie, złożone do protokołu rozprawy z dnia [...] r. ( k. 100 akt adm.). Wówczas skarżący podał, że przebywa w lokalu 2 lub 3 razy w tygodniu, np. żeby odebrać korespondencję. W tym miejscu wskazać też przyjdzie, iż jest poza sporem, że skrzynka pocztowa znajduje się poza mieszkaniem. Zatem zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy, w tym zeznania samego skarżącego i jego oświadczenia, nie daje żadnych podstaw do ferowania zarzutu naruszenia prawdy materialnej ( art. 7 kpa ). Gołosłowne są zatem twierdzenia zawarte w skardze, że przedmiotowy lokal stanowi tzw. centrum życiowe skarżącego, gdyż posiada w nim wszelkie rzeczy osobiste i przebywa tam regularnie. Z mocy art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego, jest zaś obowiązana wymeldować się najpóźniej w dniu jego opuszczenia ( art. 15 ust. 1 ustawy ). Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2005 r. sygn. akt K 20/01/OTK-A 2002/3/34), rozważając relacje między użytymi w końcowej części art. 52 ust. 2 Konstytucji pojęciami "zamieszkiwanie" i "pobyt", przyjąć można, że oba zakładają przebywanie ( fizyczną obecność ) w jakimś miejscu, ale w przypadku zamieszkiwania chodzi o pobyt kwalifikowany przez dodatkowe okoliczności dotyczące jego trwałości. Niezależnie od sposobu realizacji, obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie Informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia realizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu ( adresie ) osób służy także ochronie osób samych zainteresowanych oraz ochronie praw osób trzecich. Obowiązek meldunkowy należy uznać w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki. Ewidencja ludności służy zatem rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w powyższym wyroku oznacza, że w sprawie meldunkowej nie ma żadnego znaczenia tytuł prawny do lokalu. Wadliwie zatem skarżący upatruje prawo do zameldowania w przedmiotowym lokalu z tytułem jego współnajemcy. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela także poglądu, aby opuszczenie miejsca stałego pobytu wiązało się z definitywnym i całkowitym usunięciem z zajmowanego lokalu wszystkich rzeczy. W niniejszej sprawie, skoro strony nie dokonały podziału majątku wspólnego, takie działanie skarżącego podpadałoby pod znamiona przestępstwa. Przebywania jako fizycznej obecności danej osoby w lokalu nie można łączyć jedynie z faktem posiadania w nim rzeczy, w tym nawet osobistych, czy też odbierania ze skrzynki pocztowej korespondencji przy czym z treści odwołania, wynika dobitnie, że niezbędne rzeczy osobiste przechowuje poza miejscem zameldowania. Nie sposób przyjąć, aby krótkotrwałe pobyty w lokalu kilka razy w tygodniu podpadały pod pojęcie zamieszkiwania. W istocie nie wiadomo, gdzie skarżący przebywa, a zwłaszcza nocuje, bowiem nie ujawnił tego faktu i nie zameldował się nigdzie na pobyt czasowy. Stąd jego działania należy ocenić wyłącznie jako taktykę, mającą na celu zachowanie w ewidencji ludności stanu nie odpowiadającego rzeczywistości z uwagi na ewidentne korzyści, związane z posiadaniem miejsca stałego zameldowania. Z treści jego pism, złożonych w toku postępowania administracyjnego wynika też jednoznacznie, że zrezygnował dobrowolnie z zamiaru stałego pobytu w przedmiotowym lokalu. Powołując się przy tym na konflikt z byłą żoną, skarżący nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień w zakresie podziału majątku wspólnego, czy chociażby uregulowania sposobu korzystania z lokalu, sugerując że to wnioskodawczyni winna skorzystać z takiej drogi prawnej, co jest zupełnie niezrozumiałe. Tego rodzaju kwestie należy ocenić obiektywnie na niekorzyść skarżącego i uznać, że zrezygnował z zamieszkiwania w lokalu w sposób trwały, a jego celem jest jedynie posługiwanie się adresem, aby zataić miejsce faktycznego pobytu – stałe, bądź czasowe. Wreszcie, dla wydania decyzji o wymeldowaniu nie jest istotne ustalenie faktycznego miejsca pobytu. Ustawowego obowiązku wymeldowania nie należy też łączyć z możliwością zameldowania się w innym lokalu. Zdaniem sądu administracyjnego, dostęp do danego lokalu i skrzynki pocztowej ( posiadanie kluczy ), nie dowodzi o zamieszkiwaniu rozumianym jako faktyczne ( fizyczne ) przebywanie w danym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma też znaczenia przywołany wyrok Sądu Okręgowego w K. w sprawie sygn. akt [...], wydany w dniu [...] r., a to z uwagi na upływ czasu do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Z tych też względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.