II SA/Gl 585/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-11-20

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zobowiązać inwestora do przedstawienia oceny technicznej i ekspertyzy stanu technicznego obiektu, jeśli losy tego obiektu zostały już prawomocnie przesądzone w poprzednim postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić postępowania w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli obiekt, którego dotyczy postępowanie, jest już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia, które przesądziło o jego losach (np. nakaz rozbiórki). W takiej sytuacji postanowienie nakładające obowiązek przedstawienia ekspertyzy jest bezprzedmiotowe i powinno zostać uchylone, a postępowanie umorzone.
Stan faktyczny
G.C. zgłosił uwagi dotyczące robót budowlanych wykonywanych przez W.D. na sąsiedniej działce, w tym budowy wiaty i niewykonania nakazu rozbiórki "budynku magazynowego". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnej budowy wiaty. Organ I instancji, po ustaleniu, że wiata powstała przed 1995 r. i częściowo naruszała granice, zobowiązał W.D. do dostarczenia oceny technicznej i ekspertyzy stanu technicznego wiaty. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe ze względu na wcześniejsze prawomocne orzeczenie o rozbiórce muru wiaty. W.D. zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, kwestionując bezprzedmiotowość postępowania i brak ustalenia, czy obiekt objęty wcześniejszym wyrokiem jest identyczny z obecną wiatą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009r. sprawy ze skargi W. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę. Pismem z dnia [...] G.C. zwrócił się do Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. informując go o robotach budowlanych wykonywanych przez właściciela działki sąsiedniej nr [...] w granicy z jego działką nr [...] w B. Wyraził w tym piśmie wątpliwości co do legalności wykonywanych robót, a także wskazał na niewykonanie nakazu rozbiórki znajdującego się na tej działce "budynku magazynowego". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. pismem z dnia [...] roku zawiadomił W.D. w którego w posiadaniu pozostaje działka nr [...] o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej budowy wiaty na kombajn, zlokalizowanej na tej działce w B. przy ul. [...]. Pismo to zostało także doręczone G.C., a z jego oświadczenia złożonego na rozprawie przed sądem w dniu 20 listopada 2009 roku wynika, że roboty prowadzone na działce nr [...], a których dotyczyło m. innymi jego pismo z dnia [...], objęte są odrębnymi postępowaniami ( odrębnym w stosunku do budynku magazynowego - wiaty odnośnie której orzeczono rozbiórkę ). Organ I instancji przeprowadził postępowanie w którym ustalił w oparciu o oględziny z dnia [...] zlokalizowanie wiaty ( określonej przez G.C. jako budynek magazynowy) w granicy działki sąsiedniej należącej do G.C. W stosunku do tej wiaty od strony granicy z działką G.C. orzeczono decyzją Naczelnika Urzędu Gminy N. z dnia [...] rozbiórkę muru do wysokości 1 m oraz wstrzymanie dalszych robót przy budowie wiaty. Wiata powstała przed rokiem [...], o czym świadczy odmowa zatwierdzenia planu realizacyjnego na budowę tej wiaty objęta decyzją Głównego Architekta Województwa w K. z dnia [...]. Ponieważ powyższe dowody zdaniem organu I instancji świadczą o wykonaniu wiaty bez pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 roku celem ustalenia bądź potwierdzenia przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku organ ten postanowieniem z dnia [...], wydanym w oparciu o art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku ( t.j. Dz. U. z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 z zm.) zobowiązał W.D. ( posiadacza działki nr [...] i inwestora wiaty ) do dostarczenia w terminie do dnia [...] oceny technicznej i ekspertyzy robót budowlanych i stanu technicznego wiaty na kombajn zlokalizowanej na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G.C., właściciel sąsiedniej nieruchomości. W istocie podniósł w nim, że wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 roku jest nieuzasadnione, bowiem rozstrzygnięcie co do wiaty zostało już prawomocnie podjęte i wymaga jedynie wyegzekwowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie I instancji prowadzone na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że bezspornym w sprawie jest powstanie wiaty na kombajn na działce nr [...] przed dniem 1 stycznia 1995 roku. W stosunku do murów tej wiaty – od strony działki G.C. – prawomocnie orzeczono przymusową rozbiórkę ( decyzja Głównego Architekta Wojewódzkiego z dnia [...]), a NSA wyrokiem z dnia 7 września 1988 roku sygn. akt SA/Ka 458/88 oddalił skargę na tę decyzję. W związku z tym wydanie zaskarżonego postanowienia dotyczy obiektu o którego losach już wcześniej przesądzono, a tym samym postanowienie to jest bezprzedmiotowe. W skardze na postanowienie ostateczne, W.D. – inwestor wiaty – przyznał, że została ona zrealizowana przed dniem 1 stycznia 1995 roku, a w związku z tym zasadne było nałożenie na niego obowiązków zmierzających do wykazania czy wiata ta powinna ulec rozbiórce stosownie do art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku. Nadto zdaniem skarżącego w sprawie nie ustalono czy obiekt objęty wyrokiem z dnia 7 września 1988 roku sygn. akt SA/Ka 458/88 jest identyczny z obiektem którego dotyczyło postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Z akt sprawy przedstawionych przez organ administracyjny wynika, że decyzją z dnia [...] Głównego Architekta Województwa [...] nakazano wstrzymanie robót budowlanych przy budowie ogrodzenia pełnego w granicy ( obecnych działek [...] i [...]) oraz nakazano rozbiórkę muru do wysokości 30 cm nad terenem. Decyzja ta została utrzymana w mocy wyrokiem NSA z dnia 7 września 1988 sygn. akt SA/Ka 458/88. Mimo powyższego rozstrzygnięcia, jak ustalono w trakcie oględzin w dniu [...] wiata przy wykorzystaniu muru została zrealizowana, a jej ściana znajduje się w granicy z działką nr [...]. Realizacja wiaty nastąpiła po wydaniu decyzji Głównego Inspektora Architekta Województwa z [...], która nigdy nie została wykonana. Powyższą okoliczność przyznał na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. skarżący to jest W.D.. W tej sytuacji należy uznać, że prowadzenie w stosunku do wiaty wykonanej przy wykorzystaniu muru objętego decyzją z dnia [...], od której skarga została oddalona wyrokiem wydanym w sprawie SA/Ka 458/88 nastąpiło z naruszeniem prawa. Dopiero wykonanie tej decyzji, które jest niezależne od jej skutków dla części dobudowanych, umożliwi organowi I instancji prowadzenie w stosunku do tej części postępowania o którym mowa w art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego w 1974 roku. Już jednak w tym miejscu należy zauważyć, że spełnienie lub niespełnienie przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego należy do oceny organu orzekającego w tej mierze, który z tego obowiązku nie może się zwolnić przez nakazanie złożenia ekspertyz i ocen. Ponieważ w stosunku do powstałej wiaty z wykorzystaniem części objętych rozbiórką, która nie została wykonana brak było podstaw do prowadzenia postępowania na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego zaskarżone postanowienie należy uznać za zgodne z prawem. W związku z tym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 z zm.) su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło