II SA/Gl 585/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. prowadził postępowanie dotyczące obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr 1 w B. przy ul. [...]. Działka ta stanowi własność małżonków M. C. i W. C.. W załączonym do akt wypisie z ewidencji gruntów figuruje adres właścicieli w W. przy ul. [...]. W trakcie oględzin w dniu [...]r. W. C. podał do protokołu, że wnioskuje o doręczanie mu korespondencji na adres w B. przy ul. [...]. Pismem z [...]r. (znak dziennika korespondencji [...]) organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie budowy budynku inwentarskiego (zwanego przez W. C. stajnią), położonego na przedmiotowej działce w pobliżu jej południowej granicy, oznaczonego na szkicu załączonym do protokołu oględzin z [...]r. literą C, wybudowanego przez W. C. bez pozwolenia. Zawiadomienie to zostało doręczone, wraz z innymi przesyłkami, M. C. na adres w W. oraz W. C. na adres w B. przy ul. [...]i pod tym adresem odebrane przez jego synową jako dorosłego domownika. W taki sam sposób zostało doręczone postanowienie PINB w B. z [...]r. nr [...]o wstrzymaniu budowy budynku inwentarskiego (stajni). Decyzją z [...]r. nr [...]PINB w B. nakazał W. C., jako inwestorowi, rozbiórkę przedmiotowego budynku. W decyzji zawarto prawidłowe pouczenie o terminie i trybie złożenia odwołania. Decyzja ta została przesłana za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (nr dziennika korespondencji [...]) M. C. na adres w W. i W. C. na adres w B.. Zgodnie z dowodem doręczenia znajdującym się w aktach, została ona doręczona W. C. osobiście jako adresatowi w dniu 25 stycznia 2012 r. Decyzję adresowaną do M. C. odebrano w dniu 2 lutego 2012 r. W dniu [...]r. W. C. udzielił pełnomocnictwa kwalifikowanemu pełnomocnikowi. Odwołanie od decyzji PINB nr [...], opatrzone datą 13 lutego 2012 r. zostało nadane przesyłką poleconą na adres właściwego organu także w dniu 13 lutego 2012 r. W odwołaniu tym nie została podniesiona kwestia terminowości jego złożenia. Zaskarżonym postanowieniem z [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...]r. W uzasadnieniu podał, że organ odwoławczy z urzędu jest obowiązany badać terminowość wniesienia odwołania. Decyzja organu I instancji została doręczona odwołującemu się w dniu 25 stycznia 2012, zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 8 lutego 2012 r. Odwołanie nadane na poczcie 13 lutego 2012 r. zostało wobec tego wniesione z uchybieniem terminu, co uzasadnia wydanie postanowienia z art. 134 k.p.a. Akta administracyjne dokumentują, że pismem z 27 marca 2012 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do organu odwoławczego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podając, że odbiór decyzji organu I instancji potwierdziła żona M. C. i przekazała ją skarżącemu w dniu 3 lutego 2012 r., wobec czego nie ponosi on winy za zaniedbania domownika. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 87 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, oraz naruszenie prawa materialnego – art. 29-31 prawa budowlanego poprzez bezzasadne nakazania rozbiórki budynku. Podał, że złożył wniosek o przywrócenie terminu, zatem przed jego rozpoznaniem nie było dopuszczalne rozstrzygnięcie o uchybieniu terminowi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wraz z odwołaniem strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, zatem zarzut wydania zaskarżonego postanowienia bez rozpatrzenia tego wniosku jest bezzasadny. Wniosek został złożony dopiero po wydaniu i doręczeniu zaskarżonego postanowienia i podlegał odrębnemu rozpoznaniu, co organ uczynił postanowieniem z [...]r. Wobec doręczenia stronie decyzji w dniu 25 stycznia 2012 r., odwołanie nadane 13 lutego 2012 r. zostało wniesione po terminie. Zwrócił uwagę, że podstawą działania organu były przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, nie zaś ustawy regulującej postępowanie przed sądem administracyjnym, organ nie mógł zatem naruszyć art. 87 p.p.s.a. Ze względu na procesowy charakter rozstrzygnięcia, nie mają także znaczenia dla sprawy kwestie związane z prawidłowością orzeczonego nakazu rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwana dalej p.p.s.a, reguluje postępowanie sądowe, zgodnie z zakresem zastosowania uregulowanym w jej art. 1. Zasadnie wobec tego organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w postępowaniu dotyczącym kontroli terminowości wniesienia odwołania od decyzji przepisy tej ustawy nie znajdowały zastosowania i nie mogły zostać naruszone. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a stanowi jednak, że sąd rozstrzyga sprawę nie będąc związany ani zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Dotyczy to także skargi wniesionej przez kwalifikowanego pełnomocnika będącego adwokatem. Niezależnie zatem od wadliwego sformułowania zarzutów skargi, podlega ona merytorycznemu rozpoznaniu. Kontrola sądu dotyczy zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia i odnosi się do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania przez organ administracji. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Podstawą prawną do wydania takiego postanowienia jest przepis art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego, który jest aktem regulującym prowadzenie postępowania przez organy administracji. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne. Należy wyjaśnić, że ostateczność postanowienia polega na tym, że nie przysługuje od niego zwykły, instancyjny, środek odwoławczy. Postanowienie takie podlega natomiast zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o czym skarżącego pouczono i z czego skorzystał. Okoliczności faktyczne sprawy potwierdzają, że złożone odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu, a kwestia terminowości odwołania nie była przez stronę w ogóle w nim podnoszona. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero po doręczeniu stronie kwestionowanego postanowienia. W dacie orzekania i stwierdzenia przez organ wniesienia odwołania z uchybieniem terminu żądanie strony dotyczące jego przywrócenia nie było jeszcze zgłoszone. W tym stanie faktycznym nie można postawić organowi zarzutu, że orzekł o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu bez uprzedniego rozważenia kwestii jego przywrócenia. O przywróceniu terminu organ orzeka wyłącznie na wniosek, zatem brak wniosku nie uprawnia, a tym bardziej nie zobowiązuje, organu do powstrzymania się od wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Warunkiem zgodności z prawem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest w takiej sytuacji kwestia spełnienia ustawowych przesłanek uprawniających do przyjęcia, że do uchybienia terminowi doszło. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Kwestie doręczeń regulują przepisy rozdziału 8 działu I k.p.a. Decyzję organu I instancji doręczono na adres podany przez skarżącego za pośrednictwem poczty, zgodnie z art. 39 k.p.a. Strona na tym etapie postępowania działała osobiście, bez pełnomocnika. Zgodnie z adnotacją poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, została ona odebrana osobiście przez adresata, którym był skarżący, w dniu 25 stycznia 2012 r. (środa). Termin 14 dni, zgodnie z zasadą liczenia terminów ustalonych w dniach, określoną w art. 57 § 1 k.p.a., upłynął 8 lutego 2012 r. Prawidłowo wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nadane na poczcie 13 lutego 2012 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, co obligowało organ do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Kontrolowanemu przez Sąd postanowieniu organu odwoławczego nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem. Zauważyć również należy, że nie pozostają w związku z przedmiotem sprawy zarzuty skargi dotyczące wydania decyzji o nakazie rozbiórki z naruszeniem prawa budowlanego. Kontrolowane postanowienie ma charakter procesowy, organ odwoławczy nie badał prawidłowości decyzji organu I instancji, także Sąd nie ma podstaw do weryfikowania legalności decyzji PINB z [...]r., pozostaje ona bowiem poza granicami sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.