II SA/Gl 587/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-08-04
Skład orzekający: Edyta Kędzierska, Tomasz Dziuk, Krzysztof Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków jest zasadny, gdy istnieje możliwość przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, pomimo wysokich kosztów takiego przyłączenia?Ratio decidendi
Sprzeciw od zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków jest zasadny, gdy istnieje możliwość przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Kwestie ekonomiczne związane z kosztami przyłączenia lub eksploatacji sieci kanalizacyjnej są prawnie irrelewantne w postępowaniu administracyjnym i sądowym.Stan faktyczny
Wnioskodawca zgłosił zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw, wskazując na istnienie sieci kanalizacji sanitarnej w pobliżu działki oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które nakazują przyłączenie do sieci. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, podnosząc m.in. wysokie koszty przyłączenia do sieci kanalizacyjnej jako podstawę do budowy przydomowej oczyszczalni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 9 lutego 2022 r. nr IFXIV.7840.12.31.2021 w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę.
W dniu 22 marca 2021 wpłynął do Prezydenta Miasta C. (dalej: "Prezydent" lub "organ pierwszej instancji" wniosek A. P. (dalej: "wnioskodawca" lub "skarżący") w sprawie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków przy ul. [...], działka nr 1 obr. K.
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2021 r. Prezydent, działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz .U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. – dalej "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.256 ze zm. – dalej "k.p.a.") wniósł sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na budowie indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków na nieruchomości należącej do wnioskodawcy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku sprawdzenia przedłożonych dokumentów ustalono, że na wysokości działki wnioskodawcy, w pasie drogowym drogi gminnej - ul. [...], istnieje sieć kanalizacji sanitarnej.
Ponadto zgodnie z tj. § 15 pkt 6 uchwały nr [...] Rady Miasta C. z dnia 24.09.2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w C., w dzielnicach D. i B., w rejonie ulic: [...], [...], [...] oraz granicy administracyjnej miasta – (dalej: "m.p.z.p.") "Ustala się obsługę terenów zainwestowanych i przeznaczonych do zabudowy z istniejących i projektowanych sieci i urządzeń infrastruktury technicznej: (...) 6) odprowadzenie ścieków komunalnych z wyłączeniem wód opadowych i roztopowych, do kanalizacji sanitarnej, z dopuszczeniem realizacji innych rozwiązań w sytuacji braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej".
Przyjęcie zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków byłoby sprzeczne z zapisami ww. planu, w związku z powyższym organ wniósł sprzeciw.
W dniu 6 maja 2021 r., z zachowaniem ustawowego terminu, wnioskodawca wniósł odwołanie do Wojewody Śląskiego (dalej "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy"). W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że jego posesja przy ul. [...] w C. została zabudowana budynkiem jednorodzinnym uzyskując pozwolenie na użytkowanie w roku 1998 na podstawie projektu i wydanego przez Prezydenta Miasta C. pozwolenia na budowę, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kanalizacja miejska została wykonana dopiero w latach 2008-2010 a do tego momentu zrzut ścieków bytowych następował do szczelnego szamba usytuowanego z tyłu budynku mieszkalnego. Opróżnianie szamba następowało za pomocą samochodu asenizacyjnego.
Wnioskodawca podniósł, że w latach 2015- 2020 był skłonny przyłączyć się do sieci kanalizacyjnej. Wykonał projekt techniczny przyłącza i zlecił wykonanie kosztorysu wykonania. Suma z kosztorysu z racji oddalenia zbiornika szamba oraz istnienia wewnętrznej zabudowy drogowej przekroczyła kwotę 33 tys. złotych.
Ze względu na brak logicznego i ekonomicznego uzasadnienia wykonania tej inwestycji wnioskodawca odstąpił od jej wykonania i postanowił skorzystać z budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w oparciu o zgłoszenie. Koszt jej wykonania został ustalony na 7 tys. zł . Następnie wnioskodawca przedstawił kalkulację różnicy w kosztach opróżniania szamba i eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków.
Nadmienił, że od kilku lat dom zamieszkują 2 osoby i sporadycznie trzecia córka, która studiuje w W. co oznacza, że ilość wytwarzanych ścieków bytowych jest niewielka.
Następnie wnioskodawca przywołał treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1439 ze zm.) z którego wynika, że "właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniająca wymagania określone w przepisach odrębnych;". Wnioskodawca przywołał również § 15 pkt 6 uchwały rady Miasta C. w sprawie m.p.z.p.
Zdaniem wnioskodawcy przywołane przepisy wskazują na możliwość alternatywnych zgodnych ze zdrowym rozsądkiem rozwiązań technicznych mających na celu dobro społeczne jak i jednostkowych mieszkańców. W ocenie wnioskodawcy jest to możliwość, której nie dostrzega organ pierwszej instancji "wywołując wrażenie zbyt dalekiej ingerencji urzędniczej oraz naruszając prawo własności poprzez przymuszanie do stosowania rozwiązań niekorzystnych ekonomicznie." Dalej wnioskodawca przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, które w jego ocenie potwierdza jego twierdzenia.
Decyzją nr IFXIV.7840.12.31.2021 z dnia 9 lutego 2022 r. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 3 p.b. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ stwierdził, że z uwagi treść § 15 pkt 6 uchwały Rady Miasta C. w sprawie m.p.z.p., w którym określono, że odprowadzanie ścieków komunalnych, co do zasady ma odbywać się do zbiorowej oczyszczali ścieków za pomocą zbiorczej kanalizacji sanitarnej oraz uwzględniając fakt istnienia możliwości podłączenia działki inwestycyjnej do sieci kanalizacji sanitarnej organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w sprawie zachodzi sytuacja opisana w art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na fakt, że w stosunku do wnioskodawcy wydana została decyzja z dnia 06.04.2021 r., znak: [...] nakazująca podłączenie jego nieruchomości do istniejącej w drodze sieci kanalizacji sanitarnej.
Organ odwoławczy odnosząc się do dywagacji wnioskodawcy dotyczących ekonomicznego uzasadnienia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków przywołał zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 05.03.2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1642/19 tezę, że "w toku postępowania administracyjnego jak i postępowania przez Sądem Administracyjnym w Gliwicach prawnie irrelewantna pozostaje kwestia kosztów przyłączenia nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacyjnej oraz późniejszych kosztów jej eksploatacji. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej prawo miejscowe, a takim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennej, stanowi na obszarze gminy źródło powszechnie obowiązującego prawa. Oznacza to w związku z brzmieniem art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że jego treścią były związane zarówno organy orzekające jak i Sąd przy rozpoznaniu niniejszej skargi ".
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że podniesione przez wnioskodawcę w odwołaniu kwestie ekonomiczne pozostają bez wpływu na jego rozstrzygnięcie.
Na powyższą decyzję, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej:
1. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do weryfikacji rzeczywistych technicznych warunków i możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i pominięciu wysokich kosztów z tym związanych, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyrektywą Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. U. UE. L. z 1991 r. Nr 135, poz. 40 ze zm.), która nałożyła na państwa członkowskie UE obowiązek oczyszczania ścieków komunalnych i przemysłowych w celu zapobiegania niekorzystnym dla środowiska naturalnego skutkom odprowadzania niedostatecznie oczyszczonych ścieków; stosownie do art. 3 ust. 1 tej dyrektywy w przypadku, gdy ustanowienie systemu zbierania ścieków nie jest uzasadnione, jako że nie przyniosłoby korzyści dla środowiska lub powodowałoby nadmierne koszty, należy zastosować pojedyncze systemy lub inne właściwe systemy zapewniające ten sam poziom ochrony środowiska, które to okoliczności zostały w całości pominięte przy rozpoznawaniu sprawy,
2. naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu skutkujące wniesieniem sprzeciwu od zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w sytuacji, gdy nie istnieją żadne obiektywne powody sprzeciwiające się budowie przydomowej oczyszczalni ścieków, a miejscowy plan nie wyklucza takiej możliwości w sytuacji braku możliwości przyłączenia do sieci sanitarnej, przy czym nadmiernie wysokie koszty związane z przyłączeniem do sieci sanitarnej należy traktować właśnie jako brak możliwości przyłączenia do tej sieci,
3. naruszenie § 15 pkt 6 m.p.z.p. poprzez błędną jego wykładnie polegającą na przyjęciu, iż wysokie koszty związane z przyłączeniem do sieci sanitarnej nie stanowią uzasadnionego powodu do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, podczas gdy wysokie koszty wskazują, iż brak jest możliwości przyłączenia do sieci sanitarnej - praktycznie w każdym przypadku możliwość przyłączenia do sieci sanitarnej uzależniona jest jedynie od wysokości ewentualnych kosztów, a wobec tego koniecznym jest ustalenie jaka jest wysokość tych kosztów aby ustalić czy zachodzi wspomniany w planie "brak możliwości przyłączenia do sieci sanitarnej",
4. art. 5 ust. 1 pkt 2 z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.) - dalej: "c.p.w.g.", poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie sprzeciwu od budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z uwagi na istniejącą decyzję nakazującą podłączenie nieruchomości do sieci sanitarnej, podczas gdy jest to ekonomicznie nieuzasadnione, a koszty posadowienia przydomowej oczyszczalni ścieków będą znacznie mniejsze,
5. naruszenie art. 2 i art. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez zastosowanie rozszerzającej wykładni zakresu ograniczeń wykonywania prawa własności z pominięciem konstytucyjnej zasady państwa prawa oraz zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 64 Konstytucji stanowiący o swobodzie korzystania ze swoich własności,
6. naruszenie art. 7b k.p.a. oraz 8 § 1 k.p.a. polegające na prowadzeniu sprawy dotyczącej budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w sposób nie budzący zaufania i z naruszeniem zasad proporcjonalności pomijając słuszny interes strony.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz.329 ze. zm.) – dalej "p.p.s.a." o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w jego ocenie, organy obu instancji nie zweryfikowały rzeczywistych, technicznych warunków i możliwości przyłączenia nieruchomości skarżącego do wybudowanej sieci kanalizacyjnej. Skarżący poddaje w wątpliwość faktyczną możliwość podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej wskazując na techniczne trudności wynikające z miejsca usytuowania zbiorników bezodpływowych oraz samej instalacji. Z przedłożonych akt sprawy, w tym z uzasadnień kontrolowanych decyzji w żadnej mierze nie wynika w ocenie skarżącego, czy istotnie istnieje realna, a nie tylko teoretyczna, możliwość przyłączenia do sieci przedmiotowej nieruchomości oraz czy wystarczającym w tej mierze jest wykonanie przez skarżącego jedynie przyłącza.
Skarżący podniósł, iż od decyzji Kolegium nakazującej przyłączenie do sieci kanalizacyjnej skarżący odwołał się i wniósł skargę do WSA w Gliwicach, a wobec tego zachodzi jeszcze możliwość uchylenia tej decyzji. W jego ocenie decyzja nakazująca przyłączenie do sieci sanitarnej w stosunku do, której nie został wyczerpany jeszcze tryb sądowoadministracyjny, nie powinna stanowić samoistnej podstawy do przyjęcia, iż uzasadnionym było złożenie sprzeciwu od zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Dalej skarżący przywołał art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. U. UE. L. z 1991 r. Nr 135, poz. 40 ze zm.), z którego wynika, że w przypadku, gdy ustanowienie systemu zbierania ścieków nie jest uzasadnione, jako że nie przyniosłoby korzyści dla środowiska lub powodowałoby nadmierne koszty, należy zastosować pojedyncze systemy lub inne właściwe systemy zapewniające ten sam poziom ochrony środowiska.
Skarżący zwrócił również uwagę, że sam plan zagospodarowania przestrzennego nie wyłącza możliwości posadowienia przydomowej oczyszczalni ścieków, albowiem przewiduje możliwość ich posadowienia w przypadku braku możliwości przyłączenia do sieci sanitarnej. W przekonaniu skarżącego sama potencjalna możliwość przyłączenia do sieci sanitarnej nie powinna jeszcze przesądzać o braku możliwości skorzystania z alternatywnej metody gospodarowania ściekami, tj. posadowieniem przydomowej oczyszczalni ścieków. Zdaniem skarżącego nie bez znaczenia pozostaje wysokość kosztów jakie skarżący zobowiązany będzie ponieść celem przyłączenia swojej nieruchomości do sieci sanitarnej.
Zdaniem skarżącego organy obu instancji nie podjęły wszelkich czynności mających na celu ustalenie wysokości kosztów związanych z przyłączeniem do sieci sanitarnej oraz kosztów związanych z posadowieniem przydomowej oczyszczalni ścieków, a właśnie korelacja tych kosztów jasno by pozwoliła wykazać, iż nakazanie przyłączenia do sieci jest w myśl § 15 pkt 6 miejscowego planu, sytuacją dopuszczającą inne rozwiązania niż przyłączenie do sieci.
W ocenie skarżącego, który przywołał treść art. 7b i 8 § 1 k.p.a., wniesienie sprzeciwu od zamiaru posadowienia przydomowej oczyszczalni ścieków powinno być poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym, albowiem jest to przejaw ograniczenia prawa własności, z którym związane jest swobodne gospodarowanie własnymi nieruchomościami. Jego zdaniem złożenie sprzeciwu przez Prezydenta od zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków jest oczywiście sprzeczne z zasadą proporcjonalności, bowiem powoduje konieczność przyłączenia się do sieci sanitarnej, co wiązać się będzie z bardzo wysokimi kosztami, podczas gdy budowa przydomowej oczyszczalni ścieków również spełni swój cel jakim jest dostosowanie sposobu odprowadzania ścieków do tego zgodnego z aktualnie obowiązującymi przepisami. Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie jest przecież sprzeczna z prawem, a jedynie w niniejszej sprawie organ zakwestionował możliwość jej posadowienia. Na spornej nieruchomości znajduje się gospodarstwo rolne, skarżący płaci również podatek rolny, a zatem budowa przydomowej oczyszczalni ścieków w pełni odpowiada aktualnemu przeznaczeniu działki. W przekonaniu skarżącego zobowiązanie do przyłączenia się do sieci sanitarnej i złożenie sprzeciwu przez Prezydenta, powoduje nadmierną ingerencję w jego strefę praw i wolności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolują zatem czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.) przy czym, po myśli art. 134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod uwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż decyzje odpowiadają prawu, nie naruszają bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani przepisów procedury administracyjnej.
Przedmiotem sporu są decyzje Prezydenta Miasta C. oraz Wojewody Śląskiego dotyczące wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia dokonanego przez skarżącego zamiaru budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...], działka nr 1 obr. K.
Art. 29 ust. 1 pkt 3 p.b. stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m³ na dobę. Na mocy art. 30 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy budowa taka wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem, które wpłynęło do organu w dniu 22 marca 2021 r., zgłosił zamiar budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m³.
Uprawnieniem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest wniesienie sprzeciwu do tak zgłoszonych robót budowlanych. Postawę dla podjęcia stosownego rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej stwarza art. 30 p.b., który w kolejnych ustępach wymienia odrębne podstawy wniesienia sprzeciwu, w tym sprzeciw wniesiony ze względów formalnych (art. 30 ust. 2) oraz sprzeciw z przyczyn merytorycznych (art. 30 ust. 6).
Zgodnie z treścią ust. 6 powołanego wyżej artykułu organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.
Z treści wydanej w niniejszej sprawie organu pierwszej instancji, który przywołał w podstawie prawnej decyzji powołany wyżej przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b., wynika, że wniesiony sprzeciw organu jest wynikiem naruszenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. uchwały nr [...] Rady Miasta C. z dnia 24.09.2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w C., w dzielnicach D. i B., w rejonie ulic: [...], [...], [...] oraz granicy administracyjnej miasta. Teren, na którym położona jest działka należąca na skarżącego, objęty jest wyżej wymienionym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym odprowadzanie ścieków, co do zasady odbywa się do zbiorowej oczyszczalni ścieków za pomocą zbiorczej kanalizacji sanitarnej, a na terenach, nieobjętych systemem zbiorczej kanalizacji sanitarnej, możliwe jest do czasu jej realizacji stosowanie przydomowej oczyszczalni ścieków. Jak wynika z akt sprawy, w C. przy ul. [...] istnieje kanalizacja sanitarna co potwierdza również skarżący. Mając więc na uwadze fakt istnienia w ul. [...] sprawnej kanalizacji sanitarnej, zgodnie z treścią obowiązującego planu miejscowego skarżący ma obowiązek przyłączenia się do tej kanalizacji.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo miejscowe a takim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi na obszarze gminy źródło powszechnie obowiązującego prawa. Oznacza to, w związku z brzmieniem art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że jego treścią były związane zarówno organy orzekające jak i Sąd przy rozpoznaniu niniejszej skargi. Podzielić przy tym trzeba stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który w wyroku z dnia 19 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 887/18 (LEX nr 2618986) przyznał, iż stwierdzając sprzeczność planowanego zamierzenia inwestycyjnego z zapisami obowiązującego planu miejscowego, organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany jest do zgłoszenia - na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. sprzeciwu wobec dokonanego zamiaru zgłoszenia budowy.
Skarżący potwierdza również w skardze, że w stosunku do niego została wydana decyzja Prezydenta nakazująca mu przyłączenie się do sieci kanalizacji sanitarnej z dnia 6 kwietnia 2021 r., znak: [...]. Z treści skargi wynika również, że decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie. Wprawdzie skarżący zaskarżył ją do WSA w Gliwicach ale jest ona ostateczna i tym samym wykonalna. Sąd nie zna treści tych decyzji i nie są one przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie ale nakaz przyłączenia do sieci kanalizacyjnej może być wydany w oparciu o przywołany również przez skarżącego art. 5 c.p.w.g. a konkretnie jego ust.7.
W tym miejscu Sąd zwraca uwagę na brzmienie art. 5 ust.1 pkt 2 c.p.w.g. którego naruszenie zarzucił organom w sprawie skarżący. Zgodnie z powołanym przepisem "Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez:
1) (...)
2) przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych;"
Powołany przepis prawa w sposób jednoznaczny statuuje ustawowy obowiązek właściciela nieruchomości przyłączenia się do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Obowiązek ten może nie być realizowany przez właściciela nieruchomości tylko w dwóch przypadkach. W pierwszym, "w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona". Użyty przez ustawodawcę zwrot ewidentnie odnosi się do budowy sieci kanalizacyjnej a nie do budowy przyłączy do tej sieci. Definicja "sieci" została umieszczona w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2028) podobnie jak i definicja przyłącza kanalizacyjnego (art. 2 pkt 5 ustawy), z której wynika, że jest to "odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej;". W świetle powołanych wyżej regulacji, ustawodawca nie umożliwił więc właścicielowi nie podłączenia się do sieci kanalizacyjnej w przypadku problemów technicznych lub ekonomicznych związanych z budową przyłącza. Zgodnie z ostatnim zdaniem powołanego wyżej przepisu art. 5 ust.1 pkt 2 c.p.w.g. drugim przypadkiem, kiedy właściciel nieruchomości może nie wykonać ciążącego na nim obowiązku jest sytuacja gdy na nieruchomości istniała już przydomowa oczyszczalnia ścieków przed wybudowaniem sieci kanalizacji sanitarnej. Brak realizacji obowiązku przyłączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej skutkuje wydaniem przez właściwy organ decyzji z art. 5 ust. 7 c.p.w.g zobowiązującej właściciela nieruchomości do jego wykonania. W ustalonym w sprawie stanie faktycznym skarżący ma obowiązek przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej co zostało potwierdzone już stosowną decyzją Prezydenta.
Sąd orzekający w sprawie potwierdza również stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 05.03.2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1642/19, iż sąd administracyjny jest sądem prawa, wobec czego bada on jedynie czy wydana decyzja jest zgodna z prawem i nie bierze pod uwagę innych okoliczności. W związku z powyższym, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i postępowania przez sadem administracyjnym prawnie irrelewantna pozostaje kwestia kosztów przyłączenia nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacyjnej oraz późniejszych kosztów jej eksploatacji.
Mając na względzie powyższe argumenty, Sąd uznał wszystkie zgłoszone przez skarżącego zarzuty za chybione, nie stwierdził naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy, które skutkowałyby uznaniem skargi za zasadną i w konsekwencji na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło