II SA/Gl 589/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-09-27

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania nakazu przywrócenia poprzedniego ukształtowania terenu, mimo podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów o szkodliwym wpływie zmiany stanu wody na grunt sąsiedni, wynikającym z budowy na działce sąsiedniej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie przeprowadziły postępowania w sposób wyczerpujący i wszechstronny, naruszając zasady prawdy obiektywnej i prawidłowej oceny dowodów. Brak było wystarczających ustaleń faktycznych, w tym opinii biegłego, aby jednoznacznie stwierdzić, czy zmiana ukształtowania terenu i kierunku spływu wód opadowych na działce sąsiedniej ma szkodliwy wpływ na działkę skarżącej. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżąca M. Z. wniosła o przywrócenie pierwotnego ukształtowania terenu działki sąsiedniej, twierdząc, że podniesienie tego terenu w związku z budową budynku spowodowało skierowanie wód opadowych na jej garaż. Organ pierwszej instancji odmówił wydania nakazu, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania administracyjnego oraz błędną wykładnię art. 29 Prawa wodnego, wskazując na szkodliwy wpływ zmiany stanu wody na jej grunt oraz błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących podmurówki ogrodzenia i stanu garażu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. M. Z. wniosła skargę do Urzędu Miasta w B. na próbę legalizacji odstępstw w czasie budowy budynku na działce nr [...] przy ulicy [...] w B. przez M. M.- W. Podniosła w piśmie, że odstępstwa dotyczą m.in. podniesienia terenu o [...] m, co spowodowało skierowanie wód opadowych na garaż umiejscowiony na jej działce - nr [...]. Wskazując, iż nie zgadza się na legalizację związaną z podniesieniem terenu, wniosła o przywrócenie pierwotnego ukształtowania tego terenu. Pismem z dnia [...] Prezydent Miasta B. zawiadomił o oględzinach terenu działki nr [...], które przeprowadzone zostały w dniu [...] r. Następnie decyzją z dnia [...] r. odmówił wydania M. M.- W. nakazu przywrócenia poprzedniego ukształtowania terenu działki nr [...], wyjaśniając w uzasadnieniu, iż w wyniku oględzin nie stwierdzono zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] ze szkodą dla działki sąsiedniej - nr [...]. W wyniku odwołania M. Z., rozpatrujące sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało na braki przeprowadzonego postępowania, a w szczególności ograniczenie się w protokole z oględzin terenu do zaprezentowania stanowisk stron, z pominięciem własnych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Ponownie postępowanie stało się konieczne w celu poczynienia samodzielnych ustaleń przez prowadzący sprawę organ. W ponownym postępowaniu Prezydent Miasta dołączył do akt sprawy decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wolnostojącym na działce nr [...] oraz decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla tego budynku a także decyzję o warunkach zabudowy dla legalizacji odstępstw i decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla przedmiotowego budynku. W dniu [...] r. przeprowadzono ponadto oględziny działki nr [...] oraz działki nr [...], w wyniku których ustalono m.in., że garaż od strony działki M.M- W. nie ma oznak zawilgocenia, przy czym potwierdzono, iż ze ścian odpada tynk. Ustalono, na podstawie oświadczenia właścicielki działki, iż ogrodzenie jest na podmurówce sięgającej na głębokość ok. [...] . W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 469) odmówił wydania M. M.- W. nakazu przywrócenia poprzedniego ukształtowania terenu działki nr [...] obręb Aleksandrowice w B. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku przeprowadzonego postępowania uzyskano informacje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., że w wyniku budowy budynku jednorodzinnego na działce nr [...] zmianie uległa linia zabudowy, którą przekroczono o [...] oraz poziom zerowy budynku, przekroczony o [...] w stosunku do wartości zatwierdzonej projektem budowlanym. Ostatecznie sprawa ta uregulowana został decyzją nr [...] z dnia [...] r., którą zatwierdzono projekt budowany zamienny stwierdzając, iż inwestycja nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, pogorszenia środowiska oraz nie wprowadza i nie zwiększa zagrożenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ustalono, że teren działki nr [...] od strony północno- zachodniej wykazuje nieznaczny stopień nachylenia w kierunku działki nr [...], a w pozostałej części nachylony jest w kierunku południowo- wschodnim. Pomiędzy wymienionymi działkami znajduje się ogrodzenie na podmurówce sięgającej ok. [...] w głąb. Organ potwierdził, że powyższe ukształtowanie terenu może powodować spływ wód opadowych w części działki nr [...] w kierunku działki nr [...], przy czym istniejąca podmurówka zapobiega ich przepływowi na działkę sąsiednią oraz ukierunkowuje ich spływ w stronę ogrodzenia od ulicy [...], skąd wody spływają w kierunku południowo- wschodnim, tj. zgodnie z kierunkiem nachylenia terenu w tym rejonie. W wyniku tych oględzin organ potwierdził, że na budynku garażu na działce sąsiedniej ze ścian odpada tynk, a zawilgocenia występują jedynie w dolnej części ściany wschodniej. Stwierdził jednocześnie, że właściwy ogląd sytuacji utrudnia wisząca na ścianie garażu mata trzcinowa. Dodatkowo podniesiono, że wody opadowe z dachu tego garażu odprowadzane są w sposób niezorganizowany na teren ogrodu, co w konsekwencji może powodować zawilgocenie garażu . Następnie organ, przywołując przepis art. 29 ustawy Prawa wodnego, stwierdził iż nie zostały spełnione przesłanki do jego zastosowania w sprawie. Wobec nie wykazania związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie działki nr [...], a szkodami na działce nr [...] nie było podstaw do wydania nakazów określonych w art. 29 ust. 3 cytowanej ustawy. Odwołanie od tej decyzji złożyła M. Z.. Uzasadniając swoje żądanie przywrócenia poprzedniego ukształtowania terenu wyjaśniła, że działka M.M. - W. nachylona jest w kierunku jej działki (południowo- wschodnim) oraz w kierunku zachodnim i południowym. Nachylenie w kierunku północno- zachodnim może powodować spływ wód opadowych z części działki sąsiedniej na jej działkę. Stwierdzenie, że istniejące ogrodzenie pomiędzy działkami, z podmurówką ok. [...] w głąb terenu, zapobiega przepływowi wód opadowych na jej działkę nie jest prawdziwe. Organy nie sprawdziły tego faktu, polegając jedynie na oświadczeniu strony przeciwnej, które nie jest prawdziwe. Na potwierdzenie swoich twierdzeń dołączyła do odwołania wykonane zdjęcie z odkrytą podmurówką ogrodzenia o głębokości – ok. [...] dodając, że w związku z podniesieniem terenu podmurówka ta ma wysokość ok. [...] czy [...] , a to w żaden sposób nie chroni jej działki. W jej ocenie kierunek spływu wód opadowych został znacząco zmieniony w związku z budową domu na działce sąsiedniej. Wykonany, przez nadsypanie terenu w kierunku jej działki, taras spowodował powstanie grobli między granicami działek. Dla zobrazowania ukształtowania terenu dołączyła do odwołania odręczny szkic. Zarzuciła, iż osoby dokonujące wizji terenu nie dołożyły należytej staranności co do prawidłowego przeprowadzenia i opisania wykonanych czynności kontrolnych. Wyjaśniła, że przywoływany przez organy garaż to w zasadzie trzy obiekty na jej działce, a mianowicie garaż, wiata oraz kantor. Dodała, że sposób odprowadzania wód opadowych z dachu garażu czy wiaty nie może powodować zamakania ściany garażu. Wskazała też, że pomimo, iż organy nie stwierdziły wilgoci ściany garażu od strony działki nr [...], to na ścianie tej stwierdzono napęczniały tynk, który po lekkim uderzeniu odpada. Nie jest zatem prawdziwe stwierdzenia, że brak jest związku przyczyno- skutkowego pomiędzy stanem wody na gruncie a szkodami w jej garażu. Podkreśliła, że pomimo, iż właścicielka sąsiedniej działki już dwukrotnie poświadczała nieprawdę, organ bez sprawdzenia daje wiarę tym tłumaczeniom bez samodzielnej ich weryfikacji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył główny zarzut odwołania, a następnie przywołał treść art. 29 ustawy Prawo wodne, stwierdzając, iż stanowi on podstawę prawną nałożenia w drodze decyzji przez właściwy organ obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Następnie odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach dotyczących stosowania art. 29 ustawy Prawo wodne, podkreślając, iż niezbędne jest ustalenie, czy działania na wskazanej nieruchomości spowodowały zmianę stanu wody na gruncie oraz czy zmiana ta szkodliwie oddziaływuje na grunty sąsiednie. Ustawa nie zawiera definicji "zmiany stosunków wody na gruncie", ale analiza art. 29 prowadzi w ocenie organu do wniosku, że jest to działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Następnie stwierdził, iż w ocenie organu pierwszej instancji nie zaistniały przesłanki określone w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Nie potwierdziły tego także zgormadzone w sprawie materiały dowodowe, a tym samym odwołanie nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Brak bowiem podstaw do nakazania właścicielom nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego bądź do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła, reprezentowana przez pełnomocnika, M. Z.. Zaskarżając w całości decyzję utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B., zarzuciła tej decyzji naruszenie: - zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 oraz zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedochowanie obowiązku przeprowadzenia z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu strony oraz rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść strony skarżącej a także art. 80 Kodeksu poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz : - art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, w przypadku gdy stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że właściciel gruntu - działki nr [...] zmienił stan wody na tym gruncie, co szkodliwie wpływa na grunt sąsiedni, a także błąd w ustalaniach faktycznych, poprzez przyjęcie przez organ na podstawie wyłącznie ustanego oświadczenia właściciela gruntu [...], że podmurówka ma tej działce oddzielająca ją od działki nr [...] ma wysokość [...] m, podczas gdy faktycznie ma wysokość [...] cm oraz przyjęcie, że szkoda na działce [...] w postaci zamakania ścian nieruchomości położnej bezpośrednio w granicy z działką nr [...] może wynikać z nieprawidłowego odprowadzania wody opadowej z dachu garażu na działce skarżącej, podczas gdy odprowadzanie wody z garażu jest prawidłowe, a także przyjęcie, iż zmiana ukształtowania terenu na działce nr [...] poprzez zmianę nachylenia nie wpłynęło na zmianę stosunków wodnych i nie wpływa szkodliwie na działkę skarżącej, czyli nie zachodzi związek przyczyno- skutkowy pomiędzy zmianą ukształtowania terenu na działce nr [...] a zmianą stanu wody na działce nr [...]. Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty odwołując się nadto do orzecznictwa sądów administracyjnych. Podkreślono iż nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że skarżąca nie wykazała szkodliwego oddziaływania na swoją działkę zmiany uksztaltowania terenu, gdyż podczas oględzin stwierdzono szkodę w garażu w postaci odpadania tynku po wewnętrznej ścianie budynku. Organ jedynie zakwestionował przyczynę tego stanu rzeczy, domniemywając, że jest ona związana ze ściekaniem wód opadowych po dachu garażu, a nie przedostawaniem się wód opadowych z sąsiedniej działki. Skarżąca podkreśliła też, że organy, tak pierwszej jak i drugiej instancji, wydały decyzje jedynie w oparciu o przeprowadzone oględziny przez pracowników nie posiadających wiedzy fachowej. Niedopuszczalnym, w jej ocenie, jest rozstrzygniecie takiej kwestii pozostawiać osobom nie dysponującym w tym zakresie odpowiednią wiedzą i doświadczeniem. Same oględziny nie poparte wiedzą fachową nie mogą być wystarczające do ustalenie czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie sąsiednim. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] r. swoje stanowisko w sprawie zaprezentowała inwestorka – M. M. – W. wnosząc o oddalenie skargi. Podkreśliła, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem. Organy prawidłowo ustaliły, że nie doszło do istotnej zmiany stanu wód na jej gruncie. Wykonane przez nią prace polegające na wybudowaniu budynku mieszkalnego i podniesienie tegoż budynku o [...] m w stosunku do poziomu zerowego, nie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie. Podkreśliła, że wody opadowe spływają zgodnie z naturalnym ukształtowaniem tego terenu w kierunku ulicy [...] Dodała, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i warunkami technicznymi. Stwierdziła też, że żaden przepis nie nakłada na procedujące w sprawie organy obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. W jej ocenie ustalenia poczynione w oparciu o przeprowadzone oględziny były w pełni wystarczające. Na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymała skargę i zawartą w niej argumentację. Nadto dodała, że w inicjatywy skarżącej zostało wznowione postępowanie zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego budynku mieszkalnego. Pełnomocnik uczestniczki postępowania podtrzymała stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną, gdyż nie do odparcia jest zarzut, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to: art. 7, art. 77 (1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie doprowadziło to do wydania rozstrzygnięcia bez wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, co uniemożliwia na obecnym etapie postępowania dokonanie prawidłowej oceny sprawy. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego – zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej stojąc na straży praworządności podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 Kodeksu organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w myśl art. 80 – dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Za dowolne należy więc potraktować ustalenia faktyczne mające wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni kompletnym czy dostatecznie i wnikliwie rozpatrzonym. Przedmiotem w sprawie jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 469) odmawiające wydania nakazu przywrócenia poprzedniego ukształtowania terenu działki nr [...] obręb A. w B.. Na mocy art. 29 Prawa wodnego właściciel gruntu nie może, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich, ani odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (§ 1), na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wód, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (§2), oraz w przypadku, gdy spowodowane przez właściciela gruntu zmiany na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (§ 3). Zacytowana regulacja nie pozostawia więc wątpliwości, że na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek takiego jej użytkowania, by nie powodować zmian w stanie wody na gruncie wpływającej ze szkodą na grunty sąsiednie, a kiedy dojdzie do takiej zmiany, to na nim ciąży obowiązek usunięcia stwierdzonych przeszkód lub zmian. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że na działce sąsiedniej w stosunku do działki skarżącej prowadzone były roboty budowlane polegające na budowie budynku jednorodzinnego. Jak wykazało postępowanie roboty te prowadzone były z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwo to polegało na zmianie linii zabudowy, którą przekroczono o [...] oraz na przekroczeniu poziomu zerowego budynku, w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego o [...] w stosunku do wartości tam przyjętej. Nie może zatem budzić wątpliwości fakt, że w wyniku wykonanych robót budowlanych doszło do zmiany ukształtowania terenu działki inwestorki - tj. działki nr [...] poprzez jej niewątpliwe podniesienie w stosunku do stanu pierwotnego. Wprawdzie, jak stwierdził organ pierwszej instancji oraz uczestniczka tego postępowania, sprawa istotnego odstępstwa od projektu budowlanego została ostatecznie rozstrzygnięta, gdyż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją nr [...] z dnia [...] r zatwierdził projekt budowany zamienny stwierdzając, iż inwestycja nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, pogorszenia środowiska oraz nie wprowadza i nie zwiększa zagrożenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, nie może to jednak przesądzać w niniejszej sprawie. Nadto jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. wznowione zostało postępowanie, z wniosku złożonego przez skarżącą, zakończone wymienioną powyżej decyzją nr [...] z dnia [...] r. Zatem kwestia zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego ponownie będzie przedmiotem postępowania przez organem nadzoru budowlanego. Niezależnie jednak od powyższego organ prowadzący niniejsze postepowanie winien przeprowadzić je z większą starannością, dążąc do zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego. Nie można bowiem nie zauważyć braku konsekwencji po stronie organu prowadzącego postępowanie, który z jednaj strony potwierdza fakt zmiany ukształtowania terenu, nie może budzić wątpliwości fakt podniesienia tego terenu czy zmiany kierunku spływu wód (ustalenie - teren działki nr [...] od strony północno- zachodniej wykazuje nieznaczny stopień nachylenia w kierunku działki nr [...]), a jednocześnie kategoryczne stwierdza, iż powyższe zmiany nie mają szkodliwego wpływu na sąsiednią działkę. Potwierdzeniem dla takiego stanu sprawy ma być w ocenie organów orzekających istnienie pomiędzy wymienionymi działkami ogrodzenia na betonowej podmurówce o głębokości [...] cm, która powoduje zatrzymywanie ewentualnego przepływu wód opadowych z terenu działki nr [...] na działkę nr [...]. Twierdzenie takie nie jest jednak przekonujące, także m.in. dlatego, iż organ nie sprawdził dokładnie podanej przez inwestorkę głębokości przedmiotowej podmurówki ogrodzenia (opierając się jedynie na jej oświadczeniach i nie dokonując w tym zakresie żadnych samodzielnych pomiarów), a zdaniem skarżącej, co zostało poparte m.in. dołączoną dokumentację zdjęciową, podmurówka ta jest znacznie mniejsza i nie sięga tak głęboko w teren pomiędzy działkami. Jednocześnie organ, w wyniku oględzin stwierdził zły stan ściany garażu w granicy między działkami, stwierdzając jednakże, że stan ten jest wynikiem złego odprowadzania wód opadowych z jego dachu. Mając na względzie, iż takie oceny wymagają wiedzy specjalistycznej, a w aktach sprawy brak jest opinii biegłego z tego zakresu, twierdzenia organu są w tym zakresie przynajmniej na tym etapie postępowania przedwczesne i nie poparte żadnymi przekonującymi argumentami. Można wprawdzie przyznać za inwestorką, że żaden przepis nie nakłada na procedujące organy obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Nakłada jednak na organy obowiązek wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zebrania pełnego, jasnego i kompletnego materiału dowodowego. Dotychczasowe ustalenia organu pierwszej instancji nie są w tym zakresie zadowalające i nie można przyznać, by były wystarczające. Prowadząc postępowanie organy powinny podjąć wszystkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia sprawy. W tym celu, niezbędne jak się wydaje, będzie odwołanie się do wiedzy specjalistycznej, czyli skorzystania ze stosownej opinii biegłego. Trudno bowiem bez takiej wiedzy szczegółowej i fachowej jednoznacznie stwierdzić, iż taka zmiana uksztaltowania terenu, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie nie wpływa w sposób szkodliwy na teren nieruchomości skarżącej. Z tych wszystkich względów, mając na uwadze, iż organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania w zakresie dowodowym w sposób wyczerpujący, a organ drugiej instancji ograniczył się jedynie w sposób bezkrytyczny do powtórzenia stanowiska organu pierwszej, decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369). Wobec mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy jej niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia (w przedstawionych wyżej kwestiach), nie można bowiem odeprzeć jednocześnie zarzutu skarżącej, że decyzje organów obu instancji zapadły również z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Nadmienić przy tym wypada, że przepis ten przewiduje nie tylko zobowiązanie do przywrócenia stanu poprzedniego, ale także wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zatem w ponownym postępowaniu organ winien uwzględnić powyższe wskazania Sądu i po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego sprawy odnieść je do treści tego przepisu. O kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 tej ustawy z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz.U. z 2016, poz. 1667).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło