II SA/Gl 592/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych czynności dotyczących doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] r. nr [...] nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w P. przy ul. [...], obowiązek doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez: – zamontowanie drzwi z klatki schodowej na strych o klasie odporności ogniowej EI 15, – przeprowadzenie okresowych kontroli, dotyczących instalacji elektrycznej i piorunochronnej, a to w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Następnie upomnieniem z daty [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. stosownie do art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do wykonania w terminie 7 dni powyższego obowiązku, który stał się wymagalny w dniu [...] r. z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zaś w dniu [...]r. organ egzekucyjny sporządził tytuł wykonawczy nr [...]. Wreszcie postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. działając na podstawie art. 119, art. 121 § 2 i 4 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w P. przy ul. [...], grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł, wzywając zobowiązanego do jej uiszczenia w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia – pod rygorem ściągnięcia grzywny w trybie przewidzianym dla egzekucji świadczeń pieniężnych. Równocześnie organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku, wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...]r. – w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej podniósł, że nałożenie grzywny nastąpiło bez uprzedniej kontroli, przy czym przeprowadzono pomiary oporności instalacji odgromowej (piorunochronnej) w dniu [...] r. i pomiar ten jest ważny 5 lat, zaś przegląd przewodów kominowych wykonano w dniu [...] r., a przegląd instalacji elektrycznej wykonany jest przez zakład energetyczny wg ustalonego przez siebie grafiku. Gdy zaś idzie o obowiązek wymiany drzwi na strych, podniesiono że Powiatowa Komenda Straży Pożarnej w M. wyraziła zgodę na przesunięcie terminu (bez jego określenia) z uwagi na możliwości finansowe Wspólnoty. Wreszcie, powołano się na zły stan całego budynku, wymagającego kapitalnego remontu, którego nie wykonał przed sprzedażą poprzedni właściciel. Zaskarżonym postanowieniem, podjętym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji z tym uzasadnieniem, iż grzywna w celu przymuszenia nałożona została w prawidłowo wszczętym postępowaniu egzekucyjnym, w którym organ egzekucyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej. Zdaniem organu II instancji, brak zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, skoro zarzuty dotyczą ostatecznej decyzji, podlegającej wykonaniu. W skardze do sądu administracyjnego Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w P. przy ul. [...] ponowił zarzuty i argumentację, zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, akcentując fakt rażącej niewspółmierności grzywny, nałożonej w najwyższej wysokości na dwie właścicielki lokali, w stosunku do możliwości finansowych. Zdaniem skarżącej, jedyną podstawą nałożenia grzywny były metalowe drzwi ma strych, których obecny stan nie stanowi zagrożenia pożarowego, jak to podano w decyzji z dnia [...] r. Nadto, działanie organów nadzoru budowlanego nie uwzględnia stanu prawnego nieruchomości, gdyż Zarząd Wspólnoty działa w oparciu o art. 20 ustawy o własności lokali i w ramach posiadanych środków usuwa awarie i usterki, zagrażające zdrowiu i życiu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zarzuty skargi dotyczą bowiem przede wszystkim zgodności z prawem decyzji z dnia [...] r. nr [...], mocą której nałożono na skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek, podlegający egzekucji w niniejszym postępowaniu, dotyczącym grzywny w celu przymuszenia. Tymczasem określony w tejże ostatecznej decyzji obowiązek stał się wymagalny, co musiało skutkować wdrożeniem postępowania egzekucyjnego i stosowaniem środków egzekucyjnych w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Z mocy art. 29 § 1 cyt. ustawy, organ egzekucyjny nie jest zaś uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jak zasadnie przyjął organ II instancji, regulacja ta oznacza, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalne podważanie zasadności obowiązku, nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Niezależnie od tego godzi się zauważyć, że w odrębnym postępowaniu, dotyczącym wznowienia postępowania, zakończonego kwestionowaną decyzją z dnia [...] r., orzeczono o odmowie wznowienia tego postępowania (decyzją z dnia [...] r. nr [...] – k. 16 akt adm.). Zatem dopóki ostateczna decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, co nie jest możliwe w toku postępowania egzekucyjnego, stosowanie środków egzekucyjnych jest obligatoryjne zgodnie z art. 6 § 1 cyt. ustawy. Nie ma też żadnego prawnego znaczenia fakt, że pismem z dnia [...] r, Komendant Powiatowy Straży Pożarnej w M. wyraził zgodę na zmianę terminu wykonania obowiązku zamontowania drzwi z klatki schodowej na strych o klasie odporności ogniowej EI 15. Z treści tego pisma wynika jednoznacznie, że chodzi o stanowisko strony w postępowaniu, a nie organu administracji, który podjął kwestionowaną decyzję z dnia [...] r. Określony w tej decyzji termin nie został zmieniony i obowiązek ten stał się wymagalny z dniem [...] r. Godzi się także zauważyć, że postępowanie egzekucyjne wszczęto dopiero w dniu [...] r., kiedy to doręczono Wspólnocie Mieszkaniowej odpis tytułu wykonawczego. Wyjaśnić też przyjdzie, iż zgodnie z pouczeniem, skarżącej przysługiwało prawo wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn, wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu. Skarżąca nie skorzystała z tej możliwości prawnej, wnosząc jedynie zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Rozpoznając zażalenie, organ II instancji nie był zaś władny do badania przesłanek, mogących stanowić podstawę zarzutów. Rola tego organu sprowadzać się mogła jedynie do oceny zgodności z prawem postanowienia organu egzekucyjnego. Tymczasem akt ten został wydany zgodnie z wymogami art. 119 i następne powołanej ustawy. W niniejszej sprawie zobowiązanym jest wspólnota mieszkaniowa, czyli jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali – Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Zatem zgodnie z art. 120 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dopuszczalne było nałożenie grzywny w celu przymuszenia zarówno na samą Wspólnotę Mieszkaniową, jak i dodatkowo na Zarząd tej Wspólnoty powołany w trybie art. 20 ustawy o własności lokali. Tymczasem organ egzekucyjny zastosował tylko jeden środek i to w stosunku do skarżącej Wspólnoty, nie nakładając drugiej grzywny na Zarząd tej Wspólnoty, mimo prawnej możliwości nałożenia dwóch odrębnych grzywien. Co więcej, wbrew twierdzeniom skargi, z mocy art. 121 § 2 ustawy, grzywna nałożona na jednostkę organizacyjną nie może przekraczać kwoty 25.000 zł (w stanie prawnym obowiązującym w niniejszym postępowaniu). Zatem nałożenie grzywny w kwocie [...] zł nie tylko nie narusza prawa, lecz daje podstawy do przyjęcia, iż organ egzekucyjny wymierzył grzywnę w wysokości kilkakrotnie niższej, niż to wynika z art. 121 § 2 ustawy. Stwierdzić też należy, iż celem stosowania środka egzekucyjnego jest wymuszenie wykonania obowiązku, zaś ustawodawca nie uzależnił wysokości grzywny od sytuacji finansowej zobowiązanego (vide: wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1140/04, LEX nr 186665, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1148/04, LEX nr 164945). Zatem akcentowana w skardze sytuacja Wspólnoty i brak środków, ani też kwestia trybu podejmowania uchwał, nie miała żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, iż w niniejszej sprawie grzywna jest jednorazowa (art. 121 § 4 ustawy), zaś zupełnie inną kwestią jest możliwość jej wyegzekwowania w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym. Wykonanie obowiązku prowadzi też do umorzenia grzywny zgodnie z art. 125 § 1 ustawy. Nadto, wskazać przyjdzie, że wydane postanowienie o nałożeniu grzywny spełnia wymogi z art. 122 ustawy, zawierając wszelkie ustawowe elementy, wymienione w tym przepisie. Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku, jako że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). SW