II SA/Gl 595/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-08-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny, zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nie został uwzględniony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Posiadanie dwóch pojazdów mechanicznych oraz zaciąganie kredytów konsumpcyjnych, które nie są niezbędne do codziennej egzystencji, stanowiło podstawę do odmowy zwolnienia, gdyż należności wobec podmiotów prywatnych nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi.Stan faktyczny
Skarżący R. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, powołując się na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, z którego wynikało, że skarżący jest bezrobotny, nie pobiera zasiłku, a jego stan zdrowia uniemożliwia pracę. Rodzina skarżącego mieszka w domu o powierzchni 110 m2, posiada nieruchomość rolną i samochód na kredyt. Ich dochody pochodzą z emerytur rodziców. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dokumenty dotyczące wydatków, w tym spłat pożyczek konsumpcyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
R. J., w piśmie procesowym z dnia [...]r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, akcentując swoją trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia. Następnie, na wezwanie Sądu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożył w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z jego treści wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, której stan zdrowia uniemożliwia aktualnie podjęcie pracy zarobkowej. Skarżący zamieszkuje wraz z rodzicami w budynku mieszkalnym o pow. 110 m2. W skład majątku jego rodziny wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 0,48 ha. oraz samochód zakupiony na kredyt. Źródłem utrzymania się rodziny skarżącego są świadczenia emerytalne jego rodziców uzyskiwane w łącznej kwocie 3811 zł brutto miesięcznie.
Pismem z dnia [...]r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- nadesłanie zaświadczenia potwierdzającego, iż wnioskodawca jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku,
- nadesłanie kserokopii faktur lub innych dokumentów obrazujących przeciętne, miesięczne wydatki na utrzymanie się, tj. na energię elektryczną, dostawy wody, odbiór nieczystości, usługi telekomunikacyjne itp.,
- nadesłanie kserokopii dowodu rejestracyjnego posiadanego przez stronę na pojazdu mechanicznego,
- nadesłanie kserokopii umowy kredytowej na zakup tego pojazdu.
W wyznaczonym terminie R. J. nadesłał wspomniane dokumenty. W oparciu o ich treść ustalono, że rodzina skarżącego spłaca szereg zaciągniętych pożyczek konsumpcyjnych, a łączne, przeciętne miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około 1800 zł (wliczając w to opłaty za media oraz spłatę wspomnianych kredytów).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Oceniając sytuację materialną skarżącego nie można było z całym przekonaniem stwierdzić, że zasługuje on na zwolnienie od kosztów sądowych.
Na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się w zasadzie do wpisu od skargi, który wynosi 200 zł. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że wnioskodawca w druku formularza nie ujawnił, iż jego rodzina dysponuje dwoma pojazdami: [...] oraz [...] (vide umowa zawarte przez M. i M. J. z "A" Sp. z o.o.). Ich posiadanie wiąże się przecież z określonymi wydatkami, zaś skarżący nie wykazał, aby były one niezbędne w codziennej egzystencji. Dalej wskazać przyjdzie, że pomimo, iż miesięczne wydatki rodziny wnioskodawcy są stosunkowo wysokie, to nie można z pola widzenia tracić faktu, iż znaczącą część wśród nich zajmują koszty spłaty zaciągniętych pożyczek bankowych. Co do zasady są to kredyty konsumpcyjne, zaś skarżący nie wykazał, aby zostały zaciągnięte na poczet zakupu rzeczy niezbędnych w codziennej egzystencji. Z tego punktu widzenia, oczekiwanie, iż należności względem podmiotów prywatnych mają pierwszeństwo przed należnościami publicznoprawnymi (kosztami sądowymi) jest nieuzasadnione. Oceniając więc całokształt okoliczności dotyczących stanu majątkowego R. J. nie znaleziono podstaw do uwzględnienia jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło