II SA/Gl 595/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 8 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie na skutek wniesienia przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2010 r. p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącego z wpisu sądowego od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W związku z wniesioną przez R. J. skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2010 r. zobowiązał stronę skarżącą m.in. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Prośbę swą uzasadnił złą sytuacją materialną. Oświadczył, że nie pracuje i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, gdyż brakuje mu środków do życia. Nadto wskazał, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Podniósł także, iż w wyniku wypadku - na skutek którego doznał zwichnięcia stawu barkowo-obojczykowego prawego, w dniach od [...] do [...]r. przebywając na "B" Sp. z o.o. w Gliwicach poddał się leczeniu operacyjnemu. Zwrócił uwagę przy tym na ciągłą niezdolność prawej ręki i planowany zabieg pooperacyjny na dzień [...]r. Skarżący na druku urzędowego formularza, nadesłanym na wezwanie Sądu, sprecyzował, iż występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na poparcie powyższego przywołał uprzednio podnoszone argumenty, zaznaczając, że nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim bez prawa do zasiłku. Nadto w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący poinformował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, zaś w skład majątku rodziny wchodzi dom mieszkalny o powierzchni 110 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 0,48 ha oraz samochód osobowy zakupiony na kredyt. Jednocześnie zadeklarował brak zasobów pieniężnych i innych przedmiotów wartościowych. Nadto jako źródło miesięcznego dochodu wskazał na świadczenia emerytalne pozyskiwane przez rodziców w łącznej kwocie około 3 811 zł brutto. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał kosztorys, poparty kserokopiami faktur, obrazujący przeciętne miesięczne wydatki na utrzymanie się wraz z kopiami zawartych umów kredytowych (w tym na zakup pojazdu mechanicznego). Z powyższego wynika, iż miesięczna spłata zaciągniętych przez rodzinę skarżącego pożyczek stanowi kwotę około 1350 zł. Z kolei miesięczne opłaty za energię elektryczną, dostawę wody, odbiór nieczystości, usługi telekomunikacyjne, Internet, podatek od nieruchomości i ubezpieczenia wynoszą około 430 zł. Skarżący zwrócił uwagę również na zły stan zdrowia rodziców (ojciec – miażdżyca kończyn dolnych, matka – osteoporoza i nadczynność tarczycy), czego konsekwencją są stale ponoszone wydatki na leki. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy oddalił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w ustawowym terminie wniósł od powołanego rozstrzygnięcia sprzeciw. Uzasadniając powyższe oświadczył, że nadal nie uzyskuje żadnych źródeł dochodu, zaś zalecane zabiegi rehabilitacyjne generują miesięczne wydatki w związku z ponoszeniem dodatkowych kosztów dojazdu (6,80 zł za każdy przejazd). W załączeniu skarżący przesłał kserokopię faktury na zakup we wrześniu bieżącego roku węgla kamiennego na kwotę 1 388 zł oraz oświadczenie matki o wspieraniu finansowym wraz z mężem drugiego z synów (który w chwili obecnej, w wyniku wypadku, któremu uległ w pracy jest na zwolnieniu lekarskim) i jego rodziny (żony i małoletniego dziecka), która utrzymuje się jedynie z zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skarżący występując o zwolnienie od kosztów sądowych, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego strony skarżącej, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi do wniosku, iż nie zachodzą przesłanki do całkowitego uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak obrazują nadesłane dokumenty, w chwili obecnej miesięczny dochód rodziców skarżącego stanowi kwotę około 3 811 zł brutto, zaś wysokość ponoszonych wydatków na pokrycie bieżących potrzeb (tj. po uwzględnieniu opłaty za energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości, opał, Internet z telefonem, ubezpieczeń i podatków) to kwota około 546 zł miesięcznie. Z powyższego wynika, iż skarżącemu i jego rodzicom na niezbędne potrzeby życia codziennego (tj. artykuły spożywcze, leki i środki czystości) pozostaje około 3265 zł brutto, a zatem 1090 zł brutto na każdego członka rodziny. Przy tym należy również uwzględnić miesięczną spłatę zaciągniętych (jeszcze przed wszczęcie postępowania sądowego) umów kredytowych (około 1350 zł), co znacznie uszczupla domowy budżet. W konsekwencji należy stwierdzić, iż sytuacja materialna wnioskodawcy choć przedstawia się jako trudna, to nie oznacza jednak, iż nie jest on w stanie ponieść (tj. rodzice skarżącego) jakichkolwiek kosztów postępowania. Zważyć należy, że dochód rodziny skarżącego może na późniejszym etapie postępowania sądowego ulec poprawie w skutek podjęcia przez niego pracy zarobkowej. Zły stan zdrowia, na który powołuje się skarżący nie ma charakteru trwałego i rokuje w bliskiej przyszłości na poprawę. Z załączonej kopii karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika bowiem, iż skarżący niezdolny jest do pracy do dnia [...]r., a zatem brak jest dalszych przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia przez niego pracy. Także pogorszenie się sytuacji majątkowej rodziców skarżącego na skutek niesienia pomocy finansowej drugiemu z synów jest przejściowe, tj. do czasu powrotu S. J.do zdrowia. Sąd uwzględniając bieżące koszty procesu i wychodząc na przeciw strony skarżącej uznał, że uiszczenie wpisu sądowego, który w rozpoznawanej sprawie wynosi 200,00 zł, mogłoby zakłócić płynność finansową miesięcznych wydatków rodziny strony skarżącej. Podkreślenia przy tym wymaga fakt, że na obecnym etapie postępowania skarżący innych kosztów w związku procesem nie ponosi. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 p.p.s.a. na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.