II SA/Gl 595/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rozstrzygana sprawa dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia "legalizacja samowoli budowlanej polegającej na zmianie konstrukcji dachu i nadbudowie części budynku w poziomie poddasza (zabudowie tarasu) w budynku mieszkalnym na nieruchomości oznaczonej jako działka nr: 1 obręb: H. przy ul., [...] w B. Z wnioskiem o wydanie takiej decyzji wystąpiła inwestorka J. P.. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. odmówił ustalenia warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu wskazał, że przedsięwzięcie nie spełnia kryteriów tzw. "dobrego sąsiedztwa". Jak wynika bowiem z analizy urbanistycznej w obszarze analizowanym brak jest działki sąsiedniej zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań legalizowanej zabudowy w zakresie geometrii dachu, w szczególności kąta nachylenia połaci dachowej. Wnioskowany budynek, objęty częściową legalizacją przy ul. [...] posiada dach wielospadowy, który w większości jest dwuspadowy o spadku 45° z częścią objęta legalizacją o spadku -15°, dobudowaną od strony północnej budynku klatką schodową o spadku 15°, gankiem od strony północno-wschodniej o spadku -8°. Wszystkie analizowane budynki posiadają spadek od 18,5° wzwyż, dominują dachy dwu i wielospadowe o nachyleniu ponad 30°. Na części dachów o w/w nachyleniu znajdują się facjaty o mniejszym spadku - budynek przy ul. [...] z facjatą o spadku 20°, budynek przy ul. [...] z facjatą o spadku 27°. Tylko jeden budynek posiada spadek dachu niższy niż 30° - tj. budynek przy ul. [...] z dachem dwuspadowym o kacie nachylenia 18,5°. W związku z powyższym nie znalazł uzasadnienia dla wnioskowanej legalizacji dachu o spadku 15° ponieważ w obszarze analizy brak jest zabudowy o takim (15°) lub porównywalnym spadku. Na skutek odwołania J. P. sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, które zaskarżoną decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznało, że zarówno ustalenia organu I instancji, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Podkreśliło także, że wnioskowany kąt nachylenia dachu nie jest zgodny z zapisami szczegółowymi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] dla rejonu ulic : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (Uchwała Rady Miejskiej B. nr [...] z dnia [...] r.), będącego w opracowaniu. Przedmiotowa działka położona jest w terenie oznaczonym jako "[...]" - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca. Zaś zgodnie z pismem Biura Rozwoju Miasta B.z dnia [...]r. nr [...] zapisy projektu miejscowego planu dla zabudowy mieszkaniowej ustalają geometrię dachu jako dachy dwuspadowe lub wielospadowe o kącie nachylenia od 30° do 45°. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła J. P.. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie: - art. 64 ust 3 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie ograniczenie istoty prawa własności występuje albowiem organ nie ma uprawnień do dokonania odstępstw od przepisów w zakresie tożsamości zabudowy na danym terenie objętym analizą i to w sytuacji, w której dachy o podobnym, wyższym lub niniejszym nachyleniu występują w sąsiedztwie, - at. 7, 8, 9, 107 § 3 kpa poprzez nie uwzględnienie okoliczności, iż w pobliżu znajdują się budynki o podobnym lub mniejszym nachyleniu dachu, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 59 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm. – dalej jako "u.p.z.p.") "zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio". Jednocześnie w świetle art. 61 ust. 1 tego aktu wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W rozstrzyganej sprawie organy administracji odmówiły skarżącej ustalenia warunków zabudowy powołując na treść art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Brak bowiem (w ich ocenie) w analizowanym obszarze przynajmniej jednej działki dostępnej z tej samej drogi publicznej pozwalającej na określenie wymagań w zakresie nowej zabudowy dotyczących parametrów (kątów nachylenia) dachu. W ocenie Sądu ustalenia organów administracji nie są prawidłowe. Przede wszystkim za nieporozumienie należy uznać odwołanie się w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji do nieuchwalonego jeszcze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokument taki nie może być żadną podstawą do określenia warunków zabudowy. Organy obu instancji błędnie zinterpretowały § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588). Zgodnie z tym przepisem geometrię dachu (kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki) ustala się odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym. Organy planistyczne nie są tu więc związane ściśle parametrami dachów w obszarze analizowanym. Wystarczy stwierdzenie, że powyższe parametry są odpowiednie. Dach budynku skarżącej, co do zasady odpowiada dachom budynków w obszarze analizowanym. Legalizacja samowoli dotyczy jedynie dwóch niewielkich połaci. Organy administracji nie wykazały w żaden sposób, iż taka konstrukcja dachu jest "nieodpowiednia" z punktu widzenia istniejącego w obszarze analizowanym ładu przestrzennego, w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 i art. 2 pkt 1 u.p.z.p. oraz formy architektoniczcej i walorów architektonicznych (art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p.). A tylko w takim przypadku możliwa jest odmowa określenia warunków zabudowy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.