II SA/Gl 596/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] r. podjętym na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), postanowił wstrzymać użytkowanie budynku warsztatu samochodowego, zlokalizowanego na działce nr 1 i 2 w miejscowości [...] oraz nałożył na inwestora D. S. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 7 maja 2018 r. wymienionych w postanowieniu dokumentów. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący Z. C., domagając się rozbiórki przedmiotowego budynku. Jednakże zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa, stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Organ II instancji wyjaśnił, że na postanowienia wydane w trybie art. 71a ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, nie służy zażalenie, bowiem ustawodawca nie przewidział takiego środka kontroli instancyjnej (art. 141 § 1 kpa). Zatem postanowienie to może być zaskarżone dopiero w odwołaniu od decyzji (art. 142 kpa). W skardze do sądu administracyjnego skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciami organów obydwu instancji i zakwestionował przebieg całego postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Jego zdaniem, przedmiotowy budynek powstał nielegalnie po roku 2000, a dach jest pokryty eternitem i winien podlegać rozbiórce. Stąd też skarżący zwrócił się o anulowanie postanowień organów i wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli sądowej w ramach niniejszego postępowania mogło być jedynie postanowienie organu odwoławczego, a nie cały tok postępowania. Tymczasem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Trafnie bowiem organ II instancji stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu I instancji, wydane w trybie art. 71a ust. 1 – Prawo budowlane, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1202). Ustawodawca nie przewidział bowiem wniesienia środka odwoławczego (zażalenia) na tego rodzaju postanowienia. Zgodnie z art. 141 § 1 kpa, na postanowienie służy zaś zażalenie jedynie wówczas, gdy kodeks tak stanowi. Zatem skoro przepis art. 71a Prawa budowlanego – w przeciwieństwie do art. 48, 49b i art. 50 tej ustawy, nie stanowi o prawie wniesienia zażalenia, kwestionowanie jego prawidłowości możliwe jest dopiero łącznie z odwołaniem od decyzji organu I instancji, kończącej postępowanie zgodnie z art. 142 kpa. Wówczas też ocenie podlegać winien cały tok postępowania i prawidłowość wdrożenia trybu z art. 71a Prawa budowlanego, a więc stwierdzenie, czy przedmiotowy obiekt został zrealizowany legalnie, a jedynie samowolnie zmieniono sposób jego użytkowania, czy też obiekt zrealizowano bez dopełnienia wymogów prawa budowlanego. Usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu z powodu pokrycia dachu eternitem możliwe jest zaś wyłącznie w odrębnym postępowaniu. Kwestia ta pozostaje zatem poza ramami niniejszej sprawy. Nie oznacza to pozbawienia skarżącego ochrony prawnej. Od wydanej w sprawie decyzji organu I instancji przysługiwać będzie odwołanie, zaś decyzja ostateczna podlega kontroli sądowej po wniesieniu skargi przez uprawniony podmiot. Stąd też na tym etapie postępowania brak podstaw do objęcia kontrolą sądową postanowienia organu I instancji. Nie jest to bowiem akt podjęty w granicach niniejszej sprawy w rozumieniu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). W ramach uprawnień sądu administracyjnego nie jest też możliwe wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Skoro zaś postanowienie organu odwoławczego nie narusza art. 134 w zw. z art. 144 kpa, skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 cyt. ustawy. ec