II SA/Gl 597/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-07-17

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, posiadająca znaczne zasoby pieniężne i nieruchomość rolną, może zostać uznana za osobę znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, mimo stosunkowo niskich dochodów, posiada znaczne zasoby pieniężne oraz nieruchomość rolną, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania i wydatków na pełnomocnika. Ocena wniosku wymaga uwzględnienia całokształtu sytuacji materialnej, a nie tylko dochodów.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazała, że utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych i rentowych wraz z innymi osobami, a jej miesięczny dochód jest stosunkowo niski. Podała również, że posiada znaczne zasoby pieniężne oraz nieruchomość rolną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B., J. D. (D.) i J. D. (D.) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Przy piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca M. B. nadesłała, sporządzony na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z zawartych w formularzu informacji wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z J. D., G. D. (jego żoną) i J. D., utrzymując się ze świadczeń emerytalnych i rentowych w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. [...] ha. M.B. posiada [...] zł (na które składa się [...] zł środków własnych skarżącej oraz udział w środkach wspólnych w wysokości [...] zł), J. D. [...] zł a J. D. [...] zł. Środki te zgromadzone są na rachunku bankowym. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na zły stan zdrowia, który uzasadnia wyższe od przeciętnych, miesięczne wydatki. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Analiza okoliczności dotyczących stanu majątkowego M. B. nie pozwoliła stwierdzić, iż jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu zasługiwał na uwzględnienie. Całokształt okoliczności przedstawionych przez skarżącą świadczy o tym, iż nie może być ona uznana za osobę znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wskazane we wniosku okoliczności, poparte dołączonymi przez wnioskodawczynię dowodami potwierdzają, iż miesięczny dochód zarówno samej skarżącej jak i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym jest stosunkowo niski. Kierując się wyłącznie tą okolicznością można by rzeczywiście uznać, iż M. B. znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Nie mniej jednak przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod uwagę bierze się całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną skarżącego, a więc nie tylko jego dochody lecz również zgromadzone środki pieniężne i składniki majątku. Wobec powyższego nie można stwierdzić, aby M. B. nie miała żadnych możliwości wygospodarowania środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych oraz wydatków na usługi fachowego pełnomocnika. W skład majątku skarżącej wchodzi przecież nieruchomość rolna o znacznej powierzchni, a zawarte w druku formularza PPF twierdzenie, iż rodzina wnioskodawczyni "dopłaca" do tej nieruchomości stawia pod znakiem zapytania zasadność utrzymywania w majątku składnika, który nie tylko nie przynosi dochodu ale wręcz generuje dodatkowe koszty. Dalej wskazać przyjdzie, że skarżąca posiada stosunkowo znaczne zasoby pieniężne, które jak sama zadeklarowała, maja stanowić zabezpieczenie ewentualnych kosztów leczenia i pogrzebu. Jakkolwiek taka postawa zasługuje na aprobatę, to jednak nie może być uznana za okoliczność uzasadniającą przerzucenie na pozostałych podatników ciężaru ponoszenia za skarżącą zarówno kosztów procesu jak i wynagrodzenia dla fachowego pełnomocnika. W przypadku ubiegania się o przyznanie prawa pomocy strona, która wystąpiła z tego rodzaju wnioskiem w pierwszej kolejności sama winna poszukiwać źródła uzyskania środków na pokrycie wspomnianych wydatków, a dopiero wówczas, gdy okaże się to niemożliwe może oczekiwać pomocy ze strony Państwa. W rozpoznawanej sprawie zasoby pieniężne skarżącej pozwalają na pokrycie kosztów postępowania w całości a w razie ewentualnej potrzeby również wydatków na adwokata. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło