II SA/Gl 597/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B., J. D., J.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej M. B. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu na skutek sprzeciwu wniesionego przez M. B. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 17 lipca 2008 r. p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] r. skarżąca M. B. w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik J. D. oraz J. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...]w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przy piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca M. B. nadesłała sporządzony na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z wniosku wynika, iż skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z J. D., G. D. (jego żoną) i J. D., utrzymując się ze wspólnych świadczeń emerytalnych i rentowych w łącznej wysokości [...] zł. brutto. W skład majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Skarżąca posiada nadto środki w wysokości [...] zł zgromadzone na rachunku bankowym, a przeznaczone na organizację jej pogrzebu, budowę pomnika itp. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w całości. W ustawowym terminie skarżąca M. B. wniosła sprzeciw od otrzymanego rozstrzygnięcia wnosząc o zwolnienie jej w całości z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu zakwestionowała twierdzenia podnoszone w ww. postanowieniu, iż ona, J. D. oraz J. D. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, albowiem skarżąca zamieszkuje sama w B. w domu odziedziczonym po rodzicach, w związku z czym wszystkie koszty jego utrzymania ponosi samodzielnie. Z kolei J. D. oraz J. D. mieszkają w oddzielnych mieszkaniach w S. Nieruchomość położona w B., o której mowa w ww. postanowieniu oraz formularzu druku PPF to stary dom, który nie nadaje się do zamieszkania, natomiast wymaga całkowitego remontu lub zabudowy. Dodatkowo wskazała, iż nieruchomość ta stanowi współwłasność jej, J. i J. D. Nadto skarżąca podniosła, iż ma [...] lat, jest osobą bardzo schorowaną, bezdzietną i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wskazała, iż jej dochód stanowi rolnicza emerytura w kwocie [...] zł. oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. Dodatkowo zaznaczyła, iż nieruchomość rolna, o pow. [...] ha nie przynosi żadnego dochodu, a jedynie same wydatki. Dodała, iż nie zna się na przepisach prawnych, w związku z czym potrzebna jest jej pomoc fachowego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Złożony przez M. B. wniosek z uwagi na podniesienie kwestii zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata zakwalifikowany winien być zatem jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Fakt ten skarżąca potwierdziła także we wniesionym sprzeciwie. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawczyni, jak również jej możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżąca nie dysponuje w chwili obecnej wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie jakichkolwiek opłat sądowych bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania. M. B. jest osobą starszą, poważnie schorowaną, samotną, utrzymującą się z rolniczej emerytury oraz zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej kwocie [...] zł. Dodatkowo ponosi koszty leczenia oraz utrzymania domu, w którym zamieszkuje. W konsekwencji niewątpliwym jest, iż pozostałe środki, z których skarżąca musi się utrzymać nie zezwalają w chwili obecnej na poczynienie jakichkolwiek oszczędności na poczet należnych i przyszłych kosztów sądowych. Nadto, zdaniem Sądu skarżąca wykazała w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść również kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Wobec powyższego na mocy art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.