II SA/Gl 597/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi J. B.(B.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oddala skargę. Pismem z dnia [...]r., J. A. B., zam. ul. [...], [...] S. (nazywany w dalszej części uzasadnienia również "skarżącym" – adres do doręczeń [...] K. [...] [...]) wystąpił do Burmistrza S. z wnioskiem o przeprowadzenie "wizji lokalnej" budynku położonego w S. przy ul. [...] (dz. nr ew. 1) w celu ustalenia prawidłowości odprowadzania ścieków z domowej instalacji kanalizacyjnej. Skarżący jest współwłaścicielem tej nieruchomości. Drugim współwłaścicielem jest M. B. Dnia [...] r. zostały przeprowadzone oględziny ww. nieruchomości. W ich ramach ustalono, że na terenie nieruchomości znajduje się tymczasowy zbiornik bezodpływowy opróżniany trzykrotnie w ciągu roku. W pobliżu nieruchomości przebiega miejska sieć kanalizacyjna. Z akt administracyjnych wynika, iż kolejną czynnością podjętą przez organ w sprawie były ponowne oględziny nieruchomości przeprowadzone w dniu [...] r. Brał w nich udział M. B., współwłaściciel nieruchomości. Ustalono, iż nadal ścieki odprowadzane są do tymczasowego zbiornika bezodpływowego. Współwłaściciel nieruchomości oświadczył, że dnia [...] r. zostanie złożony wniosek o ustalenie warunków przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej. Jak wynika z akt sprawy wniosek taki został złożony. Dnia [...] r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. oraz do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z wnioskami o przeprowadzenie kontroli odprowadzania ścieków z budynku położonego w S. przy ul. [...]. Wskazał, iż brak tam właściwego zbiornika bezodpływowego. Ścieki spływają na nieruchomość sąsiednią a następnie do rzeki. Jednak WIOŚ w K. pismem z dnia [...]r. przekazał jednak sprawę do rozpoznania Burmistrzowi S. Główny Inspektor Ochrony Środowiska przesłał zaś wniosek skarżącego Przewodniczącemu Rady Miejskiej w S. uznając, iż stanowi on w istocie skargę na brak działań Burmistrza S. w przedmiocie nieprawidłowości gospodarki wodno-ściekowej w budynku położonym w S. przy ul. [...]. Dnia [...] r. w siedzibie organu odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyła H. B., reprezentująca męża M. B. Wyjaśniła, iż nieruchomość stanowi współwłasność jej męża oraz skarżącego. W związku z przebudową istniejącego budynku i adaptacją pomieszczeń na potrzeby mieszkaniowe skarżącego, doszło do zasypania istniejącego zbiornika na ścieki. Został wybudowany zbiornik tymczasowy (składający się z dwóch kręgów betonowych). W chwili obecnej koszt budowy przyłącza do sieci kanalizacyjnej przekracza ich możliwości finansowe. Nieruchomość nie jest podzielona a postępowanie spadkowe jest w toku. Na zlecenie organu "A" w B. dokonało weryfikacji możliwości podłączenia spornej nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. Zgodnie z przedstawionym pismem istnieje możliwość podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej zarówno z części będącej w posiadaniu M. B. jak i J. A. B. Jednak w tym ostatnim przypadku na przeszkodzie stoi nieuregulowany stan prawny nieruchomości. W dniu [...] r. w siedzibie organu odbyło się spotkanie ze skarżącym. Oświadczył on, że był gotów wykonać przyłącze kanalizacyjne, jednakże jego brat M. nie wyraził na to zgody. Sam wyraża zgodę na wykonanie przyłącza w wariantach wskazanych na mapie stanowiącej załącznik do protokołu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz S. nakazał M. B. oraz J. A. B. przyłączenie budynku znajdującego się przy ul. [...] w S. do istniejącej kanalizacji sanitarnej. Od decyzji Burmistrza S. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odwołał się J. A. B. Uznał, iż nałożenie na niego obowiązku podłączenia do istniejącej kanalizacji sanitarnej jest bezpodstawne. Nie przebywa w budynku położonym w S. przy ul. [...] (jest tam zameldowany tylko czasowo). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało skarżoną decyzje w mocy. Uznało, iż postępowanie organu I instancji było prawidłowe a decyzja nakazująca dokonanie podłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej ma charakter aktu związanego. Skargę na decyzje organu II instancji do tutejszego Sądu złożył J. A. B. Podniósł jak w odwołaniu, iż jest właścicielem jedynie 1/3 nieruchomości. Jego brat zamieszkuje w budynku wraz z 7 osobami. Zatem nałożenie na niego powyższego obowiązku stanowi w istocie obciążanie kosztami egzystencji rodziny brata. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotą sporu w rozstrzyganej sprawie jest to, czy nałożenie na skarżącego obowiązku podłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej nastąpiło zasadnie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.) właściciele nieruchomości są zobowiązani do zapewnienia utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie jej w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W świetle zaś ust. 7 wspomnianego artykułu, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż decyzja nakazująca przyłączenie nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej ma charakter aktu związanego. Organ wykonawczy gminy, po stwierdzeniu wystąpienia przesłanek, o których w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (braku wykonania nałożonego tam obowiązku) jest zobowiązany do wydania odpowiedniej decyzji. Warto tu wspomnieć tezę wyroku WSA w Poznaniu z dnia 27 marca 2013 r. (sygn. IV SA/Po 4/13 - wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie skład orzekający uznał, iż sposób sformułowania przepisu art. 5 ust. 7 u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że decyzja, o jakiej mowa w tym przepisie nie ma charakteru uznaniowego. Innymi słowy, konieczność jej wydania nie została pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności, jak sytuacja życiowa czy majątkowa osoby zobowiązanej. Obowiązek wynikający z tego przepisu ma charakter powszechny, a więc odnosi się do wszystkich nieruchomości leżących w zasięgu sieci kanalizacyjnej. Przesłankami, od których spełnienia ustawodawca uzależnił dopuszczalność i obowiązek wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, są: istnienie takiej sieci, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz niezrealizowanie przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, a organ administracji publicznej winien ich zaistnienie zbadać i wykazać w uzasadnieniu". Decyzja ta nie określa szczegółowych warunków przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Techniczny sposób wykonania przyłączania ustalany jest w warunkach technicznych ustalanych przez miejskie przedsiębiorstwo komunalne (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 października 2013 r. sygn. II SA/Sz 541/13 - wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż postępowanie organów administracji w sprawie i zapadłe w nim rozstrzygnięcia odpowiadają przepisom prawa. Bezsporne jest, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Nie ulega również wątpliwości, iż nieruchomość ta nie jest podłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej (która biegnie tuż przy granicy nieruchomości). Działka nie jest również wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Na jej właścicielu (właścicielach) spoczywa zatem obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Niewykonanie tego obowiązku zasadnie skutkowało nałożeniem obowiązku, w oparciu o art. 5 ust. 7 wspomnianej ustawy. Zupełnie bez znaczenia, z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, są relacje i spory pomiędzy współwłaścicielami. Organ wydając rozstrzygnięcie uwzględnia w tym zakresie jedynie istniejący stan prawny danej nieruchomości. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.