II SA/Gl 597/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-03-08
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności faktycznych uzasadniających zmianę, a nadto nadal uchyla się od przedstawienia dokumentów umożliwiających weryfikację jej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała zmiany okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzedniego rozstrzygnięcia, a nadto nadal uniemożliwia weryfikację swojej sytuacji materialnej poprzez uchylanie się od przedstawienia wymaganych dokumentów. Brak wykazania nowych okoliczności i brak możliwości weryfikacji sytuacji materialnej uniemożliwia stwierdzenie, że wniosek spełnia kryteria przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wcześniej referendarz sądowy i sąd analizowali jego sytuację materialną. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów do weryfikacji jego dochodów i wydatków, mimo wezwania. Złożył kolejny, tożsamy wniosek, który potraktowano jako wniosek o zmianę poprzedniego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 października 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 października 2017 r. postanawia: oddalić wniosek o zmianę postanowienia z dnia 13 października 2017 r.
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W druku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną oraz małoletnią córką. W skład jego majątku wchodzi udział (1/3) w odziedziczonym budynku mieszkalnym. Innych składników majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 5000 zł skarżący nie posiada. Źródłem utrzymania się jego rodziny jest dochód z działalności gospodarczej uzyskiwany w kwocie około 2500 zł netto miesięcznie.
Wezwaniem referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2018 r. zobligowano wnioskodawcę do uprawdopodobnienia wysokości uzyskiwanych dochodów; nadesłania kopii zeznań podatkowych dotyczących podatku od osób fizycznych oraz ryczałtu od dochodów ewidencjonowanych; przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych tak przez skarżącego jak i przez wszystkie osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; zaświadczenia potwierdzającego fakt, iż małżonka strony jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku; dokumentu pozwalającego ustalić tytuł prawny, w oparciu o który skarżący wraz z rodziną korzysta ze wskazanej w druku formularza nieruchomości; nadesłania kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem się.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
W niniejszej sprawie sytuacja materialna skarżącego była już przedmiotem analizy dokonywanej zarówno przez referendarza sądowego (vide postanowienie z dnia 10 października 2017 r.) jak i przez Sąd (postanowienie z dnia 27 listopada 2017 r.). Ponownie złożony, tożsamy co do zakresu wniosek o przyznanie prawa pomocy potraktowany został jako wniosek o zmianę wydanego uprzednio postanowienia referendarza sądowego.
Przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przesłanką zastosowania przywołanego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W istocie chodzi więc o czynniki, które odnoszą się do zasadności utrzymania w obrocie prawnym wydanego postanowienia (por. R. Sawuła, glosa do postanowienia NSA z dnia 7 czerwca 1995 r., SA/Rz 461/95, Sam. Teryt. 1996, nr 3, poz. 71). W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejące w dacie wydania tegoż postanowienia, w takim zakresie, że ponownie rozpatrując uprzednio złożony wniosek, finalne rozstrzygnięcie było by inne od wydanego.
W okolicznościach niniejszej sprawy do tego rodzaju zmiany nie doszło.
Z porównania złożonych formularzy wynika, że ani sytuacja rodzinna ani też materialna nie uległy zmianie (obecnie jednak skarżący deklaruje wyższy od 200 zł dochód miesięczny). Co więcej, tak jak i miało to miejsce poprzednim razem wnioskodawca konsekwentnie uchyla się od nadesłania dokumentów, które umożliwiałyby weryfikację podanych przezeń informacji. Tym samym wyklucza możliwość wszechstronnej weryfikacji sytuacji materialnej swojej rodziny, co z kolei uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, że jego wniosek spełnia kryteria opisane w art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 165 w związku art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło