II SA/Gl 597/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu wniosku A. S. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. w sprawie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz dzieci S. S. i K. S. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. skarżący złożył osobiście w siedzibie Urzędu Miejskiego w L. odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku złożył wyjaśnienia dotyczące przyczyn braku obecności w dniu wyznaczonym na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Nie przedstawił jednakże żadnych wyjaśnień dotyczących przyczyn uchybienia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji. Następnie organ przytoczył art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, według którego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ podniósł, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa wyłącznie na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s.284). W prośbie o przywrócenie terminu wnioskodawca powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, niepubl.). Nie chodzi tutaj jednak o nadzwyczajny wysiłek, który stanowiłby zagrożenie dla zdrowia czy życia zainteresowanego (wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001 r., SA 431/00, niepubl.). Istnienie po stronie tej osoby niedbalstwa, czy chociażby winy nieumyślnej, powoduje niemożność przywrócenia terminu (wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, niepubl.). Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., IV SA 1656/97, niepubl.). Okolicznościami wskazującymi na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest m. in. nieprawidłowe doręczenie pisma (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., IV SA 2121/98, niepubl.), obłożna choroba uniemożliwiająca stronie działającej osobiście wniesienie odwołania(E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks s. 138), przerwa w komunikacji, nagła choroba, które nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, pożar (wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00, niepubl.). Organ podniósł, że przywrócenie terminu jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: a) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Następnie organ stwierdził, że nie może przywrócić stronie terminu do wniesienia odwołania, gdyż strona nie spełniła przesłanek wymaganych przepisami prawa - nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Organ dodał, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie ocenić przedstawione przez nią okoliczności w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a., co w przedmiotowym postępowaniu zostało dokonane. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu [...] grudnia 2018 r. Termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2019 r. Skarżący nie przedstawił żadnej okoliczności uniemożliwiającej mu złożenie odwołania w ciągu 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Natomiast w dniu [...] lutego 2019 r. w siedzibie Kolegium, ustnie do protokołu złożył oświadczenie, że wyraża zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i że w grudniu i styczniu zgłaszał się w MOPS o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, jednakże odmówiono mu przeprowadzenia tego wywiadu.  W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący podniósł argumenty sprowadzające się do kwestionowania decyzji organu I instancji i nie zawarł żadnych zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, odmówiło przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. w sprawie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2018r. Termin wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu [...] stycznia 2019 r. Skarżący złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w dniu [...] lutego 2019 r. We wniosku nie wskazał żadnych okoliczności w celu uzasadnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zawarł tylko argumenty sprowadzające się do próby usprawiedliwienia jego niestawiennictwa na wezwanie organu I instancji w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie wskazał żadnej okoliczności uniemożliwiającej mu złożenie odwołania w ciągu 14 dni od dnia otrzymania decyzji. W konsekwencji zasadnie organ podniósł, że nie może przywrócić skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego – skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Natomiast z cytowanego wyżej art. 58 § 1 K.p.a. wynika, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Wobec bezzasadności skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a, należało orzec jak w sentencji.